Wielka Brytania

Z Wikipodróży
Świat > Eurazja > Europa > Europa Zachodnia > Wielka Brytania
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wielka Brytania
Flaga
Flag of the United Kingdom.svg
Lokalizacja
United Kingdom in its region.svg
Informacje
Stolica Londyn
Ustrój monarchia parlamentarna
Waluta funt szterling (GBP)
Strefa czasowa +0 – zima
UTC +1 – lato
Powierzchnia 244 820 km²
Liczba ludności 60 441 457
Język urzędowy angielski
Religia dominująca anglikanizm, katolicyzm
Kod telefoniczny +44
Napięcie elektryczne 220V
Typ gniazdka inna wtyczka niż w Europie
Kod samochodowy GB
Ruch samochodowy lewostronny
Domena internetowa .uk
Mapa Wielkiej Brytanii

Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – państwo w Europie Zachodniej.

Charakterystyka[edytuj]

W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja, położone na wyspie Wielka Brytania wraz z Irlandią Północną, leżącą w północnej części wyspy Irlandia tworzą Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom). Wyspy Guernsey, Jersey oraz Wyspa Man nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa, choć są od niego zależne.

Geografia[edytuj]

Najwyższą jednostką podziału administracyjnego, w której działają organy zarządu jest hrabstwo. Hrabstwa dzielą się na dystrykty oraz zorganizowane w nim miasta. Z kolei dystrykty dzielą się na parafie świeckie. Podstawowym organem w każdej z tych jednostek jest wybierana w demokratycznych wyborach rada, na czele której stoi przewodniczący.

Fauna i flora[edytuj]

Klimat[edytuj]

Wielka Brytania charakteryzuje się łagodnym klimatem, na którego wpływ mają wilgotne masy powietrza napływające znad Oceanu Atlantyckiego, które powodują częste występowanie opadów deszczu.

Historia[edytuj]

Kultura i sztuka[edytuj]

Polityka[edytuj]

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej to monarchia parlamentarna o ustroju parlamentarno-gabinetowym. Jest to monarchia oparta o zasadę suwerenności narodu, mającego władzę ustrojodawczą, a rola władzy sprowadza się do funkcji reprezentatywnych. Ponadto ustrój ten charakteryzuje się odpowiedzialnością rządu przed parlamentem i równowagą władz. Na czele rządu stoi obecnie David Cameron. Wielka Brytania pod względem struktury terytorialnej jest unią realną, zawartą między Anglią i Szkocją w 1707 i Wielką Brytanią, a Irlandią w 1800. Królestwo nigdy nie było państwem scentralizowanym i dzieli się na kilka szczebli terytorialnych (miasta, hrabstwa, dystrakty, parafie świeckie). Nie istnieją za to żadne organy rządowej administracji typu prefekt czy polski wojewoda.

Parlament Zjednoczonego Królestwa dzieli się na niższą Izbę Gmin i wyższą Izbę Lordów. Izba Gmin liczy 650 deputowanych, z czego na Anglię przypada 533 mandatów, na Szkocję 59, na Walię 40, a na Irlandię Północną 18 posłów wybieranych w okręgach jednomandatowych. Kadencja Izby Gmin może trwać do pięciu lat. Izba Lordów to izba wyższa dwuizbowego parlamentu brytyjskiego. Nie jest to ciało wybieralne, lecz jego skład i struktura jest uwarunkowana wielowiekową tradycją. Jej obrady plenarne odbywają się w tzw. czerwonej sali (obrady Izby Gmin odbywają się w sali zielonej). Aktualnie Izba Lordów składa się z 743 parów duchownych i świeckich, potocznie zwanych lordami. W Izbie prawa zasiadania mają książęta, hrabiowie, markizowie, wicehrabiowie, baronowie.

Gospodarka[edytuj]

Wielka Brytania, wiodące centrum finansowe i handlowe, jest jednym z pięciu krajów Europy Zachodniej o PKB przekraczającym bilion dolarów. W ostatnich dwudziestu latach rząd znacznie zmniejszył własność publiczną i powstrzymał wzrost nakładów na opiekę społeczną. Intensywne, wysoko zmechanizowane i wydajne jak na standardy europejskie, rolnictwo produkuje 60% potrzebnej żywności, zatrudniając poniżej 2% zawodowo czynnych. Wielka Brytania posiada duże zasoby węgla, ropy naftowej i gazu ziemnego; produkcja energii pierwotnej przynosi 10% PKB (jeden z największych wskaźników spośród krajów uprzemysłowionych). Zdecydowanie najważniejszym sektorem gospodarki są usługi, a zwłaszcza bankowość, ubezpieczenia i usługi dla biznesu, na znaczeniu traci natomiast przemysł.

Społeczeństwo[edytuj]

Obecnie społeczeństwo brytyjskie to wielonarodowa mieszanka, etniczna, religijna i kulturowa. Większość mieszkańców stanowią Anglicy, Walijczycy, Szkoci i Irlandczycy, jednak jest bardzo dużo tutaj Żydów, Hindusów, Pakistańczyków, mieszkańców Hongkongu, Afrykanów oraz coraz więcej narodów słowiańskich, w tym Polaków. Prawie 4/5 ludności Wielkiej Brytanii zamieszkuje miasta, gdzie znajdują oni zatrudnienie we wszelkiego rodzaju usługach i przemyśle.

Zwyczaje[edytuj]

Wielka Brytania to bardzo nowoczesny kraj, ale zarazem kochający i bardzo przywiązany do tradycji. Najlepszym dowodem na to jest bardzo duże przywiązanie Brytyjczyków do rodziny królewskiej, która po mimo wielu skandalów nadal jest tu wielce szanowana. Brytyjczycy to także miłośnicy sportów. Najbardziej popularnym sportem niewątpliwie jest tutaj piłka nożna, ale również rugby i wywodzący się z Wysp (bardzo popularny w Stanach Zjednoczonych) golf.

Przygotowania[edytuj]

Wizy[edytuj]

Obywateli państw członków Unii Europejskiej, w tym Polski wizy nie obowiązują. Granicę przekracza się na podstawie ważnego paszportu lub dowodu osobistego.

Przepisy celne[edytuj]

Nie ma ograniczeń w przywożeniu ani wywożeniu pieniędzy na terytorium Wielkiej Brytanii. Posiadanie większej kwoty pieniędzy na granicy musi być odpowiednio udokumentowane, np. wyciągiem z banku, ponieważ zachodzić może podejrzenie o „pranie brudnych pieniędzy”. W Wielkiej Brytanii przewożone towary uznaje się za przeznaczone do użytku osobistego, jeżeli nie przekraczają następujących ilości: 200 sztuk papierosów (nie ma limitu na inne produkty tytoniowe, jeżeli są przeznaczone do własnego użytku), 10 l alkoholi spirytusowych, 20 l wina ze zwiększoną zawartością alkoholu (porto, sherry), 90 l wina, 110 l piwa.

Zabrania się wwożenia m.in. narkotyków (kara do 24 lat pozbawienia wolności), materiałów o tematyce pornograficznej, podrobionych markowych wyrobów, pirackich nagrań. Obowiązuje bezwzględny zakaz przywożenia narzędzi niebezpiecznych (noże składane, kordziki, kastety, sprzęt do wschodnich sztuk walki itp.), których posiadanie w miejscu publicznym jest niedozwolone.

Wymiana waluty[edytuj]

Walutę warto wymienić w Polsce przed wylotem do Wielkiej Brytanii, gdyż lokalne kantory stosują dużo mniej atrakcyjne kursy wymiany niż polskie.

Ubezpieczenia[edytuj]

Dojazd[edytuj]

Samolotem[edytuj]

Można odlecieć w każdą stronę świata. Dobra sieć połączeń międzymiastowych.

Pociągiem[edytuj]

Drogie pociągi są wygodne i szybkie.

Samochodem[edytuj]

Można wynająć samochód.

Autobusem[edytuj]

National Express i Megabus serwują szybkie połączenia międzymiastowe. Im wcześniej zarezerwujesz, tym taniej zapłacisz. Lokalne autobusy są drogie w stosunku do międzymiastowych.

Statkiem[edytuj]

Przejścia graniczne[edytuj]

  • Dover największy port graniczny

Regiony[edytuj]

Wielka Brytania podzielona jest na dwa kraje: Anglię i Szkocję; jedno księstwo: Walię; jedną prowincję: Irlandię Północną. Szczegółowy podział administracyjny nie jest ustalony przez rząd centralny, lecz samodzielnie w każdej z części, więc pomiędzy częściami istnieją duże różnice w organizacji administracji samorządowej:

  • Anglia- w Anglii nie ma dualizmu administracji terytorialnej, czyli występowania obok siebie administracji rządowej i samorządowej. Rząd zajmuje się sprawami całego kraju. Istnieje podział na regiony, hrabstwa, dystrykty i parafie (parish) (zob. podział administracyjny Anglii).
  • Irlandia Północna - Irlandia Północna od 1973 podzielona jest na dystrykty – początkowo 26, a od 2015 roku jedenaście (zob. podział administracyjny Irlandii Północnej).
  • Szkocja - Szkocja od 1996 dzieli się na 32 hrabstwa (zob. podział administracyjny Szkocji).
  • Walia - Walia również w 1996 podzielona została na 22 jednostki administracyjne: 9 hrabstw, 10 hrabstw miejskich i 3 miasta, wszystkie o równym statusie (zob. podział administracyjny Walii).

Terytoria zależne i kolonie[edytuj]

Miasta[edytuj]

Według danych oficjalnych pochodzących z 2008 roku Wielka Brytania posiadała 196 miast o ludności przekraczającej 50 tys. mieszkańców. Stolica kraju Londyn i miasto Birmingham liczyły ponad milion mieszkańców; 1 miasto z ludnością od 500 tys. do miliona; 65 miast z ludnością 100÷500 tys.; 126 miasta z ludnością 50÷100 tys. oraz reszta miast poniżej 50 tys. mieszkańców.

W Wielkiej Brytanii miasta posiadają status city lub town. Status miasta city w Wielkiej Brytanii jest przyznawany przez monarchę brytyjskiego pewnej określonej grupie miast. Miasta nieposiadające tego statusu noszą nazwę town. Prawo używania nazwy city łącznie z nazwą miasta jest sprawą wyłącznie prestiżu i nie daje żadnych dodatkowych przywilejów. Niemniej tytuł city jest dla miast cenny, stąd też wiele z nich stara się o jego zdobycie. Statusu tego nie uzyskuje się automatycznie po spełnieniu określonych kryteriów. W Anglii i Walii tytuł ten przyznawano tradycyjnie miastom posiadającym katedrę i będącym siedzibami diecezji[1]. Zasadę tę złamano dopiero w roku 1888, przyznając status Belfastowi z przyczyn pozareligijnych. Obecnie o przyznaniu statusu miasta decydują przede wszystkim czynniki geograficzno-historyczne, w tym wielkość populacji. Alfabetyczna lista miast Wielkiej Brytanii (o liczbie ludności powyżej 50 tys.): Miasto Ludność Ludność Kraj Hrabstwo Aberdeen 184 788 183 300 Szkocja Aberdeenshire Aldershot 58 170 ~50 000 Anglia Hampshire Ashford 58 936 65 100 Anglia Kent Aylesbury 69 021 73 300 Anglia Buckinghamshire Bangor 58 388 60 400 Irlandia Północna Down Barnsley 71 599 74 100 Anglia South Yorkshire Barry 50 661 53 000 Walia Vale of Glamorgan Basildon 99 876 104 100 Anglia Essex Basingstoke 90 171 95 500 Anglia Hampshire Bath 90 144 96 100 Anglia Somerset Batley 49 448 51 400 Anglia West Yorkshire Bebington 57 066 56 500 Anglia Merseyside Bedford 82 488 86 800 Anglia Bedfordshire Beeston and Stapleford 66 683 69 400 Anglia Nottinghamshire Belfast 276 459 268 400 Irlandia Północna Antrim Benfleet 48 539 50 400 Anglia Essex Birkenhead 83 729 82 900 Anglia Merseyside Birmingham 970 892 1 010.400 Anglia West Midlands Blackburn 105 085 107 600 Anglia Lancashire Blackpool 142 283 141 900 Anglia Lancashire Bletchley 47 176 52 900 Anglia Buckinghamshire Bognor Regis 62 141 64 700 Anglia West Sussex Bolton 139 403 140 300 Anglia Greater Manchester Bootle 59 123 57 500 Anglia Merseyside Bournemouth 167 527 168 000 Anglia Dorset Bracknell 70 795 74 100 Anglia Berkshire Bradford 293 717 315 100 Anglia West Yorkshire Brentwood 47 593 50 900 Anglia Essex Brighton 134 293 139 100 Anglia East Sussex Bristol 420 556 465 500 Anglia Bristol Burnley 73 021 71 200 Anglia Lancashire Bury 60 718 61 600 Anglia Greater Manchester Cambridge 113 442 132 800 Anglia Cambridgeshire Cannock 65 022 66 900 Anglia Staffordshire Cardiff 292 150 310 800 Walia Cardiff Carlisle 71 773 73 900 Anglia Cumbria Castlereagh 54 990 54 700 Irlandia Północna Down Chatham 73 468 74 600 Anglia Kent Cheadle and Gatley 57 507 56 800 Anglia Cheshire Chelmsford 99 962 106 300 Anglia Essex Cheltenham 98 875 100 700 Anglia Gloucestershire Cheshunt 55 275 57 300 Anglia Hertfordshire Chester 80 121 81 300 Anglia Cheshire Chesterfield 70 260 71 700 Anglia Derbyshire Clacton-on-Sea 51 284 54 600 Anglia Essex Colchester 104 390 121 300 Anglia Essex Corby 49 222 51 600 Anglia Northamptonshire Coventry 303 475 312 500 Anglia West Midlands Craigavon 57 685 65 000 Irlandia Północna Armagh Crawley 100 547 102 100 Anglia West Sussex Crewe 67 683 71 600 Anglia Cheshire Crosby 51 789 50 300 Anglia Merseyside Cumbernauld 49 664 51 000 Szkocja South Lanarkshire Darlington 86 082 88 400 Anglia Durham Dartford 56 818 60 800 Anglia Kent Derby 229 407 236 900 Anglia Derbyshire Dewsbury 54 341 56 500 Anglia West Yorkshire Doncaster 67 977 69 100 Anglia South Yorkshire Dudley 194 919 195 800 Anglia West Midlands Dundee 154 674 151 300 Szkocja Dundee Dunstable 50 775 53 900 Anglia Bedfordshire East Kilbride 73 796 73 000 Szkocja South Lanarkshire Eastbourne 106 562 114 200 Anglia East Sussex Eastleigh 52 894 55 100 Anglia Hampshire Edynburg 430 082 452 200 Szkocja Edynburg Ellesmere Port 66 265 66 400 Anglia Cheshire Epsom and Ewell 64 493 69 700 Anglia Surrey Esher 50 344 54 700 Anglia Surrey Exeter 106 772 118 700 Anglia Devon Fareham and Portchester 56 160 57 300 Anglia Hampshire Farnborough 57 147 56 300 Anglia Hampshire Gateshead 78 403 78 100 Anglia Tyne and Wear Gillingham 98 403 99 900 Anglia Kent Glasgow 629 501 637 000 Szkocja Glasgow Gloucester 123 205 129 300 Anglia Gloucestershire Gosport 69 348 72 700 Anglia Hampshire Gravesend 53 045 54 400 Anglia Kent Grays 64 173 67 900 Anglia Essex Greasby 53 905 53 400 Anglia Merseyside Great Yarmouth 58 032 60 300 Anglia Norfolk Grimsby 87 574 87 700 Anglia Lincolnshire Guildford 69 400 72 600 Anglia Surrey Halesowen 55 273 55 600 Anglia West Midlands Halifax 83 570 87 600 Anglia West Yorkshire Harlow 88 296 88 600 Anglia Essex Harrogate 85 128 90 300 Anglia North Yorkshire Hartlepool 86 075 89 100 Anglia Durham Hastings 85 828 87 200 Anglia East Sussex Hemel Hempstead 83 118 84 200 Anglia Hertfordshire Hereford 56 373 57 800 Anglia Herefordshire High Wycombe 77 178 76 900 Anglia Buckinghamshire Horsham 47 804 51 200 Anglia West Sussex Hove 72 335 74 900 Anglia East Sussex Huddersfield 146 234 152 000 Anglia West Yorkshire Huyton 54 766 54 900 Anglia Merseyside Ipswich 138 718 145 000 Anglia Suffolk Keighley 49 453 53 100 Anglia West Yorkshire Kettering 51 063 56 600 Anglia Northamptonshire Kidderminster 55 348 56 300 Anglia Worcestershire Kingston upon Hull 301 416 320 100 Anglia East Riding of Yorkshire Kingswood 62 679 65 700 Anglia Gloucestershire Leeds 443 247 477 600 Anglia West Yorkshire Leicester 259 739 294 400 Anglia Leicestershire Lincoln 85 963 88 800 Anglia Lincolnshire Lisburn 71 465 75 500 Irlandia Północna Antrim, Down Littlehampton 55 716 58 000 Anglia West Sussex Liverpool 469 017 464 200 Anglia Merseyside Livingston 50 826 55 000 Szkocja West Lothian Londonderry 83 652 86 900 Irlandia Północna Londonderry Londyn 7 172.091 7 619.800 Anglia Wielki Londyn Loughborough 55 258 60 100 Anglia Leicestershire Lowestoft 68 340 71 600 Anglia Suffolk Luton 185 543 193 000 Anglia Bedfordshire Macclesfield 50 688 51 200 Anglia Cheshire Maidenhead 58 848 62 900 Anglia Berkshire Maidstone 89 684 93 900 Anglia Kent Manchester 394 269 465 900 Anglia Greater Manchester Mansfield 69 987 71 700 Anglia Nottinghamshire Margate 58 465 59 900 Anglia Kent Middlesbrough 142 691 147 100 Anglia North Yorkshire Milton Keynes 184 506 184 500 Anglia Buckinghamshire Morecambe 49 569 53 200 Anglia Lancashire Morley 54 051 58 200 Anglia West Yorkshire Newcastle upon Tyne 189 863 200 200 Anglia Tyne and Wear Newcastle-under-Lyme 74 427 76 100 Anglia Staffordshire Newport 116 143 119 200 Walia Newport Newtownabbey 62 056 64 200 Irlandia Północna Antrim Northampton 189 474 199 900 Anglia Northamptonshire Norwich 174 047 194 400 Anglia Norfolk Nottingham 249 584 273 300 Anglia Nottinghamshire Nuneaton 70 721 72 500 Anglia Warwickshire Oksford 143 016 164 000 Anglia Oxfordshire Oldbury-Smethwick 139 855 142 900 Anglia West Midlands Oldham 103 544 104 700 Anglia Greater Manchester Paisley 74 170 72 800 Szkocja Renfrewshire Peterborough 136 292 143 300 Anglia Cambridgeshire Plymouth 243 795 256 000 Anglia Devon Poole 144 800 145 400 Anglia Dorset Portsmouth 187 056 200 400 Anglia Hampshire Preston 184 836 188 200 Anglia Lancashire Reading 232 662 235 900 Anglia Berkshire Redditch 74 803 75 900 Anglia Worcestershire Reigate 50 436 53 700 Anglia Surrey Rhondda 59 602 60 100 Walia Rhondda Cynon Taf Rochdale 95 796 96 300 Anglia Greater Manchester Rotherham 117 262 119 900 Anglia South Yorkshire Royal Leamington Spa 61 595 66 400 Anglia Warwickshire Royal Tunbridge Wells 60 095 62 000 Anglia Kent Rugby 61 988 65 000 Anglia Warwickshire Runcorn 60 072 60 900 Anglia Cheshire Sale 55 234 55 900 Anglia Cheshire Salford 72 750 74 400 Anglia Greater Manchester Scunthorpe 72 660 76 200 Anglia Lincolnshire Sheffield 439 866 458 100 Anglia South Yorkshire Shrewsbury 67 126 67 600 Anglia Shropshire Slough 126 276 128 500 Anglia Berkshire Solihull 94 753 97 600 Anglia West Midlands South Shields 82 854 82 200 Anglia Tyne and Wear Southampton 234 224 252 700 Anglia Hampshire Southend-on-Sea 160 257 164 300 Anglia Essex Southport 91 404 88 800 Anglia Merseyside St Albans 82 429 85 400 Anglia Hertfordshire St Helens 102 629 103 000 Anglia Merseyside Stafford 63 681 65 800 Anglia Staffordshire Staines-upon-Thames 50 538 51 000 Anglia Surrey Stevenage 81 482 81 800 Anglia Hertfordshire Stockport 136 082 134 400 Anglia Greater Manchester Stockton-on-Tees 80 060 86 100 Anglia Durham Stoke-on-Trent 259 252 258 600 Anglia Staffordshire Stourbridge 55 480 55 800 Anglia West Midlands Sunderland 330 574 348 000 Anglia Tyne and Wear Sutton Coldfield 105 452 108 600 Anglia West Midlands Swansea 169 880 174 300 Walia Swansea Swindon 155 432 166 500 Anglia Wiltshire Tamworth 71 650 72 800 Anglia Staffordshire Taunton 58 241 61 900 Anglia Somerset Telford 138 241 138 300 Anglia Shropshire Torquay 62 968 65 100 Anglia Devon Wakefield 76 886 78 600 Anglia West Yorkshire Wallasey 58 710 58 200 Anglia Merseyside Walsall 170 994 172 300 Anglia West Midlands Walton and Weybridge 52 890 57 400 Anglia Surrey Warrington 80 661 82 800 Anglia Cheshire Washington 53 388 53 300 Anglia Tyne and Wear Waterlooville 63 558 64 000 Anglia Hampshire Watford 120 960 122 900 Anglia Hertfordshire West Bromwich 136 940 140 000 Anglia West Midlands Weston-super-Mare 78 044 85 500 Anglia Somerset Widnes 55 686 56 500 Anglia Cheshire Wigan 81 203 82 600 Anglia Greater Manchester Woking-Byfleet 101 127 103 800 Anglia Surrey Wolverhampton 251 462 251 300 Anglia West Midlands Wolverton 60 359 67 700 Anglia Buckinghamshire Worcester 94 029 94 800 Anglia Worcestershire Worthing 96 964 99 600 Anglia West Sussex York 137 505 148 300 Anglia North Yorkshire

Ciekawe miejsca[edytuj]

  • Big Ben
  • Cerne Abbas – duży gigant
  • Harrods
  • Londyńskie Zoo
  • Oko Londynu
  • Wembley

Obiekty z listy światowego dziedzictwa UNESCO[edytuj]

  • Bezludna Wyspa Hendersona wchodząca w skład Pitcairn
  • Granice Cesarstwa Rzymskiego – Wał Hadriana i rzymski Limes w Niemczech (wspólnie z Niemcami)
  • Grobla Olbrzymów (Giant’s Causeway) i bazaltowe wybrzeże Północnej Irlandii
  • Katedra, Opactwo św. Augustyna i romańsko-gotycki Kościół św. Marcina w Canterbury
  • Krajobraz przemysłowy Blaenavon w Walii
  • Krajobraz górniczy Kornwalii i zachodniego Devonu
  • Królewskie Ogrody Botaniczne Kew
  • Liverpool – wybrzeże handlowe
  • Neolityczne stanowiska archeologiczne na Orkadach – Skara Brae, Maes Howe i inne
  • New Lanark w Szkocji, osada związana z działalnością Roberta Owena
  • Osada przemysłowa z XIX wieku w Saltaire (West Yorkshire)
  • Pałac i Opactwo Westminsterskie oraz kościół św. Małgorzaty w Londynie
  • Pałac w Blenheim
  • Park Studley Royal i ruiny opactwa w Fountains
  • Rezerwat przyrody na Wyspie Gough, Święta Helena
  • Stare i Nowe Miasto w Edynburgu
  • Stonehenge, Avebury i pobliskie miejsca kultowe
  • Twierdza Tower w Londynie
  • Warowne zamki i mury obronne króla Edwarda I w dawnym księstwie Gwynedd
  • Wąwóz Ironbridge – pierwszy most żeliwny w Anglii nad rzeką Severn w miejscowości Coalbrookdale
  • Wschodnie wybrzeże klifowe hrabstwa Devon i hrabstwa Dorset
  • Wyspa Świętej Kildy (Hebrydy) na Oceanie Atlantyckim, z rezerwatem ptaków
  • Zabytki Greenwich, łącznie z królewskim obserwatorium
  • Zabytkowe miasto Bath
  • Zabytkowe miasto St. George's i jego fortyfikacje na Bermudach
  • Zakłady przemysłowe w dolinie rzeki Derwent w środkowej Anglii
  • Zamek oraz klasztor z katedrą w Durham z XI-XII wieku


Transport[edytuj]

Dobry, w niedziele nie zawsze kursują autobusy pomiędzy angielskimi wioskami.

Wyjazd[edytuj]

Osoby spoza Unii Europejskiej mogą ubiegać się o zwrot podatku.

Język[edytuj]

Generalnie to język angielski, ale wszędzie można spotkać ludzi z całego świata rozmawiających w języku narodowym w którym się urodzili. Chiński, pendżabski i inne można spotkać na obszarze Wielkiej Brytanii.

Zakupy[edytuj]

Można czasami znaleźć dobrą przecenę markowych ciuchów. Wirtualne aukcje na wzór polskiego Allegro, jak eBay cieszą się powodzeniem.

Gastronomia[edytuj]

Tradycyjne brytyjskie jedzenie w stylu jajka, boczek i fasolka jest nadal przez niektórych nadal uprawiana, aczkolwiek wpływ egzotycznych potraw na gastronomię brytyjską jest ogromny. Trudno odróżnić czy kari jest nie mniej brytyjskie niż fish and chips.

Jedzenie w Wielkiej Brytanii dzieli się na 3 posiłki. Pierwszy z nich to śniadanie (Breakfast). W dzisiejszych czasach są to głównie płatki śniadaniowe i sok, lecz tradycyjny brytyjski posiłek składa się z: jajek, bekonu, pomidorów, kiełbasy i prażonego chleba. Drugim posiłkiem jest lunch, na który zwykle Brytyjczycy jedzą kanapki. Obiad w Wielkiej Brytanii odbywa się dosyć późno, bo ok. godziny 18-19. Zazwyczaj są to ryba (fish) lub pieczona wołowina (roast beef) z frytkami (fries). Tradycją jest jedzenie w niedzielę tzw. Roast dinner, w którego skład wchodzi: pieczone mięso, pieczone ziemniaki, Yorkshire Pudding i warzywa. Brytyjczycy są amatorami piwa, które nazywają „Pinty”. Tradycja mówi, iż o godzinie 17 brytyjskiego czasu odbywa się Tea Time, czyli tzw. picie herbaty. Przeciętny mieszkaniec tego kraju pije około 8 filiżanek herbaty dziennie.

Nauka[edytuj]

Brytyjska edukacja jest dobrą metodą poznania brytyjskiej kultury. Wiele ludzi z całego świata studiuje na uczelniach zdobywając wiedzę.

W niektórych przedszkolach i szkołach w Szkocji drugim językiem komunikowania jest gaelicki szkocki.

Język angielski[edytuj]

Nauka języka angielskiego jest dostępna w każdym mieście, najlepiej wybierać szkoły akredytowane przez British Council.

Praca[edytuj]

Od momentu wstąpienia Polski do Unii Europejskiej Polacy mogą bez żadnych ograniczeń podejmować pracę na terenie Zjednoczonego Królestwa. Aby jednak swobodnie poruszać się po lokalnym rynku pracy, należy spełnić kilka podstawowych warunków:

  • Zanim rozpoczniemy pracę lub tuż po jej znalezieniu należy wyrobić sobie numer ubezpieczenia (National Insurance number) – aby go otrzymać należy zadzwonić pod numer 0845 600 0643 (w godzinach 8–18 od poniedziałku do piątku) – w zależności, czy pracę już mamy, czy jej szukamy, operator umówi spotkanie w jednym z punktów JobCentre Plus [1] (odpowiednik polskiego Urzędu Pracy) i poda listę niezbędnych dokumentów, które trzeba przynieść na spotkanie. Na spotkanie można udać się ze znajomym w roli pomocnika/tłumacza, można również poprosić o spotkanie z konsultantem mówiącym po polsku, na spotkanie może umówić pracodawca lub znajomy. Ważne: wiele firm i instytucji nie zatrudni pracownika nie posiadającego numeru NIN, ostrzegamy również przed podawaniem swojej daty urodzenia jako tymczasowego numeru NIN – pracodawcy wystarczy list z potwierdzeniem umówienia spotkania w JobCentre Plus.
  • Po rozpoczęciu pracy niezwłocznie należy zarejestrować się w Worker Registration Scheme (Rejestr pracowników) [2] – aktualnie opłata wynosi £90, uiszcza ją zwykle pracownik (w niektórych przypadkach pracodawca). Po wysłaniu pocztą wniosku, odesłany zostanie certyfikat, którego kopię należy przekazać pracodawcy. W ciągu następnych 12 m-cy każdą zmianę pracy należy zgłosić (bez opłaty), a po 12 m-cach nieprzerwanej pracy można ubiegać się o residence permit (bezpłatne). Po pięciu latach statusu rezydenta można wystąpić z wnioskiem o naturalizację, a po pozytywnym zdaniu egzaminu ze znajomości zwyczajów i historii Wielkiej Brytanii można otrzymać obywatelstwo brytyjskie. Od kwietnia 2011 rejestracja w WRS nie jest już obowiązkowa dla obywateli następujących krajów: Czech, Estonii, Litwy, Łotwy, Polski, Słowacji, Słowenii, Węgier; jednak nie każdy pracodawca jest tego świadomy.
  • Warto mieć ze sobą kopie dyplomów (magister, licencjat), czy certyfikatów, przetłumaczonych na język angielski (tłumaczenie przysięgłe nie jest konieczne) – to może pomóc znaleźć pracę w niektórych zawodach. Należy jednak pamiętać, iż dla brytyjskiego pracodawcy kluczowym elementem jest doświadczenie – dobrze jest mieć kilka listów referencyjnych z danymi kontaktowymi do referentów.
  • Po przepracowaniu 6 m-cy Polacy nabywają tych samych praw do zasiłków itp, co Brytyjczycy. Wyjątkiem są zasiłki dziecięce (child benefit) oraz pomoc podatkowa (tax credit), o które można ubiegać się od razu po otrzymaniu numeru ubezpieczenia.
  • Polacy powracający do Polski i poszukujące w Polsce pracy nie mogą ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych w Polsce. Zgodnie z prawem Unii Europejskiej należy im się zasiłek bezrobotny z kraju, w którym ostatnio pracowali – czyli z Wielkiej Brytanii. Polskie Urzędy Pracy są przygotowane i wiedzą jak pomóc otrzymać zasiłek osobom powracającym do kraju.

Minimalna stawka godzinowa[edytuj]

Warto wiedzieć, iż w Wielkiej Brytanii obowiązuje tzw. National Minimum Wage [3] – aktualnie (styczeń 2013) wynosi ona £6.19 brutto za godzinę pracy dla osób 21-letnich i starszych. Generalnie jest to niezgodne z prawem UK, by zatrudnić kogokolwiek za stawkę niższą niż NMW, jednak niektórzy pracodawcy znaleźli sposób, aby to obejść – w restauracjach często oferują pracownikom stawki niższe niż NMW i tłumaczą, iż uznaniowe napiwki otrzymane od klientów uzupełniają kwoty brakujące do NMW. Trwa zmiana legislacyjna, która będzie zapobiegać tego typu praktykom.

Urlopy i dni wolne[edytuj]

Jeśli kontrakt nie stanowi inaczej, pracownikowi należy się 28 dni płatnego urlopu w ciągu roku kalendarzowego – niektóre firmy rozliczają rok od kwietnia do marca (zgodnie z rokiem podatkowym), inne rozliczają urlop “tradycyjnie” od stycznia do grudnia.

Ważne: definicja dni wolnych obejmuje również dni ustawowo wolne od pracy, których w Wielkiej Brytanii jest 8 w ciągu roku; 1 stycznia, Good Friday (Wielki Piątek), Easter Monday (Poniedziałek Wielkanocny), Early Spring Bank Holiday (pierwszy poniedziałek maja), Late Spring Bank Holiday (ostatni poniedziałek maja), Summer Bank Holiday (ostatni poniedziałek sierpnia), Christmas (Boże Narodzenia, 25 grudnia) oraz Boxing Day (26 grudnia). Reguła ta nie dotyczy osób pracujących w systemie zmianowym ciągłym (czyli niektóre fabryki, restauracje, puby itp.) – w takim wypadku pracownik może wykorzystać wszystkie wolne dni w dowolnym terminie.

Chorobowe[edytuj]

Brytyjczycy mają dość liberalne podejście do “chorobowego” – panuje zasada – jeśli jesteś chory, nie zarażaj innych. Chorobę należy najszybciej jak się da zgłosić swojemu managerowi / przełożonemu – nie obecność w pracy do 3 dni nie musi być usprawiedliwiona zwolnieniem lekarskim, ale w większości wypadków nie będzie też zapłacone (czyli chorujesz, nie zarabiasz). Jeśli choroba trwa dłużej niż 3 dni lub przewidujemy, iż potrwa dłużej niż 3 dni – należy umówić się na wizytę u GP (lekarz pierwszego kontaktu) – lekarz oceni stan chorobowy i jeśli będzie to potrzebne, wypisze zwolnienie (list). Zwolnienie lekarskie jest płatne, ok. £80 tygodniowo (o ile nie mamy innej umowy z pracodawcą). Ważne: nie należy nadużywać jedno lub dwudniowych “chorobowych”, gdyż pracodawca może zażyczyć sobie konsultacji lekarskiej (jeśli np. tłumaczymy się przewlekłą grypą czy ciągłymi problemami z żołądkiem).

Praca wakacyjna[edytuj]

Wielka Brytania stała się ulubioną destynacją na wakacyjny zarobek – nawet pomimo kryzysu nadal pozwala zarobić w krótkim czasie jakieś pieniądze lub chociaż pozwolić przeżyć kilka miesięcy.

Przyjeżdżając do Wielkiej Brytanii z zamiarem pracy wakacyjnej należy liczyć się z:

  • pracodawca wymagał będzie znajomości języka angielskiego na co najmniej średniozaawansowanym poziomie,
  • znalezienie pracy może zająć 3 dni lub 3 tygodnie,
  • pierwsza pensja wpłynie na konto po 2–4 tygodniach od rozpoczęcia pracy,
  • pracy na wakacje należy szukać w czerwcu, przed sezonem urlopowym (pracodawca musi mieć czas, żeby wyszkolić pracownika),
  • jako cel poszukiwania pracy warto wybierać miejsca atrakcyjne turystycznie – lotniska (Heathrow, Gatwick), kurorty nadmorskie (Brighton, Portsmouth, Blackpool) czy duże miasta (Londyn, Edynburg),
  • nie zrażać się pierwszymi niepowodzeniami, skorzystać z pomocy JobCentre Plus, agencji pracy (np. BlueArrow [4]) – Ważne: zgodnie z prawem UK pracownik nie ponosi żadnych kosztów pośrednictwa pracy – jeśli ktoś oczekuje jakichkolwiek pieniędzy, to jest naciągaczem,
  • należy sobie wyrobić numer ubezpieczenia NIN niezwłocznie po przyjeździe (bezpłatnie, pomoże znaleźć pracę) oraz po otrzymaniu pracy zarejestrować się w WRS (tylko jeśli planujemy pracować dłużej niż miesiąc, £90). Od kwietnia 2011 WRS nie jest wymagane od obywateli przybywających miedzy innymi z Polski,
  • przed przyjazdem warto zorganizować sobie nocleg przynajmniej na kilka pierwszych dni – dobrym pomysłem są hostele lub bezpośrednio przez portale ogłoszeniowe (szczególnie polecany tu jest gumtree [5], bezpłatny, a przy tym oferujący zarówno ogłoszenia mieszkaniowe, jak i oferty pracy).

Fakty i mity[edytuj]

Nie obrażając nikogo, wiele osób z tzw. młodej emigracji, wracając do Polski przedstawia Wielką Brytanię jako miejsce łatwego i szybkiego zarobku. O ile przy odrobinie szczęścia rzeczywiście można dość szybko awansować z pomocnika kelnera do asystenta managera w restauracji, czy zarabiać £100 napiwków dziennie, to rzeczywistość nie jest niestety taka różowa. Pracując 30 godzin tygodniowo za najniższą stawkę bez napiwków można zarobić niecałe £800 funtów miesięcznie – po odjęciu kosztów mieszkania, dojazdu do pracy i wyżywienia może niewiele zostać w kieszeni.

Bezpieczeństwo[edytuj]

Wielka Brytania jest stosunkowo bezpieczna, duże miasta są niebezpieczniejsze niż tereny wiejskie. Wprowadza się zakaz noszenia scyzoryków.

Zdrowie[edytuj]

Obywatele państw Unii Europejskiej leczeni są na zasadach wzajemności. Oznacza to, że przyjezdnym, a nawet turystom, przysługują te same prawa i obowiązki, co obywatelowi Wielkiej Brytanii. Podstawą uzyskania pomocy jest karta EKUZ.

Dostęp do lekarzy, stomatologów i placówek państwowej służby zdrowia jest utrudniony. Poza naprawdę nagłymi przypadkami terminy mogą być wielomiesięczne.

  • Porada lekarska: częściowo odpłatna, stomatolog – opłata wynosi 80% kosztów leczenia.
  • Leki: bezpłatne dla młodzieży i seniorów powyżej 60 roku życia.
  • Pogotowie: koszt – brak danych, tel. nr 999 lub 112.
  • Szpital: brak danych.

W przypadku Wielkiej Brytanii rekomendowane jest korzystanie z prywatnej służby zdrowia. W tym przypadku niezbędne jest posiadanie odrębnego, prywatnego ubezpieczenia kosztów leczenia, w tym transportu do Polski. Przy zawieraniu ubezpieczenia należy wybrać firmę która nie wymaga od nas wyłożenia gotówki i jej zwrotu po powrocie do kraju, ponieważ możemy nie dysponować taką kwotą. Należy też koniecznie się upewnić, czy bezgotówkowa forma rozliczeń będzie honorowana w Wielkiej Brytanii.

Kontakt[edytuj]

Telefon[edytuj]

W niektórych miejscach są nadal stare wersje okrągłych budek telefonicznych na monety. Nowsze, często czerwone, są wyposażone w możliwość sprawdzenia internetu.

Kod kierunkowy do Zjednoczonego Królestwa to 0044.

Internet[edytuj]

Kafejki internetowe można znaleźć w każdym mieście. Na terenach wiejskich, gdzie nie znajduje się kafejka internetowa, biblioteka może okazać się dobrym miejscem do sprawdzenia szybko informacji. Ceny wahają się w stosunku do miejsca.

Poczta[edytuj]

Poczta jest w każdym miejscu, nawet na dalekich końcach Szkocji. Mierzenie ceny listu jest nie tylko za pomocą wagi, jak również i rozmiaru koperty czy paczki.

Informacje turystyczne[edytuj]

Informacja turystyczna jest w każdym większym ośrodku turystycznym. Oferując wachlarz usług zaczynając od rezerwowania miejsc skończywszy na wskazywaniu na mapie, gdzie jest ulica.

Przedstawicielstwa dyplomatyczne[edytuj]

Przedstawicielstwa dyplomatyczne akredytowane w Wielkiej Brytanii[edytuj]

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej

47 Portland Place, Londyn W1B 1JH

Telefon: +44 207 29 13 520

Fax: +44 207 29 13 575

Strona www: https://londyn.msz.gov.pl/pl/

E-mail: london@msz.gov.pl

Przedstawicielstwa dyplomatyczne akredytowane w Polsce[edytuj]

Ambasada Wielkiej Brytanii w Warszawie

ul. Kawalerii 12

00-468 Warszawa

Telefon: +48 22 311 00 00

Fax: +48 22 311 03 13

Strona www: https://www.gov.uk/world/poland

E-mail: info@britishembassy.pl



Na niniejszej stronie wykorzystano treści ze strony: [6] opublikowanej w portalu Wikitravel; autorzy: w historii edycji; prawa autorskie: na licencji CC-BY-SA 1.0