Województwo śląskie

Z Wikipodróży
Świat > Eurazja > Europa > Europa Środkowa > Polska > Województwo śląskie
Skocz do: nawigacja, szukaj
Województwo śląskie
POL województwo śląskie COA.svg

Województwo śląskie – położone jest w południowej części Polski, graniczy z Czechami i Słowacją oraz czterema innymi województwami: łódzkim, świętokrzyskim, małopolskim i opolskim.

Charakterystyka[edytuj]

Powierzchnia województwa śląskiego to 12 333 km², a liczba mieszkańców około 4 650 000. Dzieli się na 36 powiatów.

Geografia[edytuj]

Województwo śląskie pod względem geograficzno-fizycznym jest podzielone na co najmniej trzy części:

  • Wyżyna Śląska – pokrywająca się z obszarem największego zgrupowania przemysłu, Górnośląskim Okręgiem Przemysłowym,
  • Wyżyna Krakowsko-Częstochowska – rozciąga się od okolic Wielunia w województwie łódzkim, po okolice Krakowa w województwie małopolskim,
  • Beskidy – pasma górskie obejmujące Beskid Śląski, Beskid Mały i Beskid Żywiecki

Fauna i flora[edytuj]

Klimat[edytuj]

Historia[edytuj]

Województwa nie należy utożsamiać z polskim Śląskiem jako krainą historyczną, która wchodzi w obręb obecnych województw opolskiego, śląskiego, dolnośląskiego i częściowo lubuskiego. Region ten wielokrotnie był przyczyną konfliktów na arenie europejskiej i przechodził pod panowanie czeskie, austriackie i niemieckie. Uwarunkowania historyczne zadecydowały o wielokulturowości tego obszaru. Ślązacy używają własnego dialektu i często podkreślają swoją odrębność narodową czy też etniczną.

Dojazd[edytuj]

Samolotem[edytuj]

W województwie śląskim znajduje się port lotniczy Katowice-Pyrzowice [1] (IATA: KTW) z dwoma terminalami pasażerskimi oraz jednym terminalem cargo.

Koleją[edytuj]

Na Śląsku znajduje się wiele większych i mniejszych dworców kolejowych. Najważniejszym z nich jest jednak dworzec w Katowicach, położony niemal w samym centrum miasta, połączony z Galerią Katowicką - dużym centrum handlowym. Inne dworce można spotkać w niemal każdym średnim i większym mieście.

Samochodem[edytuj]

Śląsk to jeden z najlepiej rozwiniętych regionów pod względem infrastruktury drogowej. Wszystkie miasta GOP-u są połączone siecią dwupasmowych dróg. Dzięki temu podróżowanie po Śląsku oraz przejazd z Katowic do Krakowa (90 km)czy z Katowic do Wrocławia (200 km) autostradą A4 to najwygodniejszy sposób podróżowania.

Autobusem[edytuj]

Na terenie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego głównym przewoźnikiem jest KZK GOP, który współpracuje też z MZK Tychy, PKM Jaworzno oraz MZKP Tarnowskie Góry. Najważniejsze informacje o taryfach, rozkładach jazdy itp. można znaleźć na oficjalnej stronie KZK GOP: http://www.kzkgop.com.pl/

Statkiem[edytuj]

Na teren województwa śląskiego nie można bezpośrednio dostać się statkiem.

Kanał Gliwicki zapewnia dostęp do rzeki Odry

Powiaty[edytuj]

Powiaty województwa śląskiego

Na terenie województwa śląskiego wyróżniamy następujące powiaty:

Powiaty grodzkie[edytuj]

Powiaty ziemskie[edytuj]

Ciekawe miejsca[edytuj]

Transport[edytuj]

Noclegi[edytuj]

Gastronomia[edytuj]

Warto zobaczyć[edytuj]

  • Częstochowa – duchowa stolica Polski, Jasna Góra jest jednym z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych w Europie.
  • Jura Krakowsko-Częstochowska – kraina zamków i wapiennych ostańców, raj dla miłośników jazdy rowerowej lub wspinaczki; szczególnie interesujące miejsca to:
    • Olsztyn – majestatyczne ruiny i widok na Sokole Góry, które są najwyższymi wzniesieniami na Jurze,
    • Podzamcze – koło Ogrodzieńca, największe jurajskie ruiny, uwiecznione w Zemście wg Andrzeja Wajdy,
    • Góra Birów – Podzamcze, replika grodziska
  • Pętla beskidzka – trasa wiodąca przez najbardziej znane i atrakcyjne miejscowości Beskidu Śląskiego, pasma górskiego z jedną z najlepszych infrastruktur turystycznych w Polsce; wiedzie przez Bielsko-Białą, Żywiec, Węgierską Górkę, Istebną, Koniaków, Wisłę, Szczyrk, Ustroń oraz Cieszyn – miasto na granicy z wieloma pozostałościami po panowaniu pierwszych Piastów i Habsburgów.
  • Zabytkowa Kopalnia Węgla Kamiennego Guido w Zabrzu – unikat w skali Europy, kopalnia węgla kamiennego udostępniona turystom do zwiedzania
  • Górnośląskie Koleje Wąskotorowe – śląska wąskotorówka (szerokość toru 785 mm); Najstarsza nieprzerwanie czynna kolej wąskotorowa na świecie. Kursuje na trasie Bytom – Tarnowskie Góry – Miasteczko Śląskie. Przebycie całej trasy trwa około 1 godziny 10 minut. pociągi kursują w sezonie letnim.
  • Centralne Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach – największe w Polsce muzeum pożarnictwa
  • Muzeum Zamkowe w Pszczynie – zamek-muzeum z bogatymi zbiorami oraz z przyległym do niego zespołem parkowym.
  • Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku im. gen. Jerzego Ziętka w Chorzowie
  • Zamek w Będzinie – XIV-wieczny zamek będziński był niegdyś ważnym elementem systemu obrony zachodnich granic Polski. Obecnie mieści się w nim muzeum ze stałą ekspozycją „Dawna Broń” i „Dzieje Będzina”.
  • Trójkąt Trzech Cesarzy – miejsce w którym zbiegały się niegdyś granice trzech europejskich mocarstw: Rosji, Prus i Austro-Węgier.
  • Sztolnia czarnego pstrąga w Tarnowskich Górach – sztolnia położona na głębokości 20–30 metrów i zalana jest wodą. Zwiedzanie odbywa się za pomocą łodzi.
  • Elektrownia Szczytowo-Pompowa Porąbka-Żar – druga co do wielkości elektrownia tego typu w Polsce. Elektrownia jest udostępniona dla zwiedzających w każdą wakacyjną niedzielą. Turyści są oprowadzani po elektrowni przez jednego z jej pracowników.
  • Tyskie Browarium – instytucja muzealna, w której zgromadzono eksponaty dotyczące tradycji i historii Tyskich Browarów Książęcych oraz kolekcje fotografii, kufli, beczek, butelek, podkładek i wiele innych eksponatów związanych z piwem. Tyskie Browarium znajduje się na ul. Mikołowska 5 w Tychach.
  • W Bładnicach swoją pracownię prowadzi rusznikarz Czesław Kanafek, wytwarzający repliki historycznych armat i broni czarnoprochowej. Ze wszystkich armat można strzelać. Działa Pana Czesława „występowały” w filmach Ogniem i Mieczem i Pan Tadeusz.
  • W Brennej ciekawym miejscem jest dworek myśliwski „Konczakówka” zbudowana w 1924 r. z bali z drzewa limbowego i modrzewiowego sprowadzanych z Alp, układanych bez użycia gwoździ oraz „Stare Kino”, zabytkowy drewniany budynek z początku XX w., dziś miejsce spotkań zespołów regionalnych.
  • W Drogomyślu znajduje się kościół ewangelicko-augsburski (pl. Kościelny 2), zbudowany w stylu klasycystycznym w 1788 r. W ściany świątyni wmurowano tablicę fundacyjną w języku łacińskim z herbem fundatorów kościoła, rodziny Kaliszów. Po drugiej stronie ulicy stoi pałac Kaliszów, pochodzący z XVIII w. Na uwagę zasługuje też współczesny kościół katolicki pw. Dobrego Pasterzao niezwykle oryginalnej architekturze (plac Dobrego Pasterza) z lat 1966-1969, zbudowany według projektu Zbigniewa Webera. Warto też zobaczyć pomnik przyrody – wiąz szypułkowy.
  • W Górkach Małych działa prywatna „Chlebowa Chata”, miejsce, gdzie można spróbować młócić zboże cepem, mleć zboże na żarnach, upiec podpłomyki - potem można je zjeść i popić zbożową kawą z mlekiem, spróbować oddzielić śmietanę od mleka i ubić masło, a potem skosztować tych pyszności. Warto więc tam wstąpić i uczestniczyć w tych pracach gospodarskich, z pewnością będzie to niezapomniane przeżycie szczególnie dla mieszczuchów nieobytych z pracą w dawnej wsi, a zwłaszcza dla dzieci, dla których cała żywność pochodzi ze sklepu.
  • Górki Wielkie. Największą atrakcją turystyczną jest szlachecki zespół dworski zbudowany w 1734 r. który został zakupiony w 1922 r. przez Tadeusza Kossaka ze słynnej rodziny artystów-malarzy, ojca znanej pisarki Zofii Kossak-Szczuckiej, 2. voto Szatkowskiej. Tadeusz Kossak zamieszkał w nim wraz z rodziną, mieszkała i tworzyła tu jego córka, pisarka. Ostatnie mieszkanie pisarki w domku ogrodnika (od 1957 r.) zamieniono na poświęcone jej muzeum biograficzne. Ponadto w 1931 r. na wzgórzu Bucze dzięki Aleksandrowi Kamińskiemu powstała Stanica Związku Harcerstwa Polskiego, a następnie Centralna Szkoła Instruktorek ZHP.
  • Wyjątkowym miejscem w Istebnej jest zabytkowa, drewniana Kurna Chata Jana Kawuloka, gdzie można zobaczyć, jak dawniej się żyło w góralskiej izbie. Kurna chata (bez komina - dym z pieca unosił się w izbie), jest wyposażona w dawne sprzęty, meble, a co najciekawsze, w liczne instrumenty pasterskie - wykonane przez Jana Kawuloka. Na uwagę zasługują tu m.in.: trombity, gajdy, piściołki, okaryna i inne. Także odwiedzić należy Izbę Pamięci Jerzego Kukuczki utworzoną w jego rodzinnym domu, której opiekunką jest żona Jerzego Kukuczki, Cecylia która z ogromnym wzruszeniem, mimo upływu czasu, pokazuje pamiątki po zmarłym mężu, jego sprzęt taternicki, medale, puchary i inne cenne pamiątki.
  • W Kończycach Wielkich jest XVIII-wieczny drewniany kościół pw. św. Michała Archanioła należący do największych kościołów drewnianych na Pogórzu Śląskim. Wewnątrz nie można nie zauważyć przepięknej rokokowej chrzcielnicy, ozdobionej sceną chrztu Chrystusa w Jordanie. Także warto zobaczyć liczący ponad 750 lat „Mieszko” – to najstarszy na Śląsku dąb o obwodzie pnia 910 cm i wysokości 35 m, co zapewnia mu miejsce w grupie 15 największych dębów w Polsce.
  • Kończyce Małe – najciekawszy jest "Cieszyński Wawel", czyli kończycki zamek zbudowany w XV w. w stylu gotyckim i rozbudowany w XVI w. w stylu renesansowym. Po zniszczeniach wojennych II wojny światowej wyremontowany w latach 1956-1957 i 1993-1995. Zachowały się dwa skrzydła z czworoboku, podcień arkadowy od strony dziedzińca. W zamku mieści się Izba Regionalna Wsi Cieszyńskiej oraz hotel i restauracja „Gościniec Zamkowy”. Duże znaczenie ma kościół pw. Narodzenia NMP z XVIII w. Wierni pielgrzymują tu do umieszczonego w głównym ołtarzu, pochodzącego z XV w. obrazu Matki Boskiej Kończyckiej, słynącego łaskami.
  • Pruchna na trasie Katowice – Cieszyn) w której warto zobaczyć kościoły: ewangelicko-augsburski pw. Zmartwychwstania Pańskiego (ul. Główna 66), wybudowany w 1893 r. oraz rzymskokatolicki pw. św. Anny (ul. Główna 37), wybudowany w miejscu dawnego drewnianego kościoła w latach 1871-1873, zameczek (powstały w 1870), dawna siedziba folwarku Komory Cieszyńskiej, dawną gospodę "U Brańczyka", na ulicy Głównej 2 (dawniej Pruchna 42), najstarszy budynek w miejscowości, zabytek z przełomu XVIII i XIX w. Interesującym reliktem przeszłości jest ostatni na Śląsku Cieszyńskim krzyż pokutny (ul. Katowicka 58).
  • W Wiśle znajdują się w kilku obiektach muzealnych trofea i pamiątki naszego sławnego narciarza Adama Małysza. Znajduje się tu Rezydencja Prezydenta RP „Zamek”, ośrodek PTTK w Zameczku Habsburgów (z lat 1897–1898), Muzeum Spadochroniarstwa w budyneczku „Agawa”, a w budynku dawnej karczmy z 1794 r. jest siedziba Muzeum Beskidzkiego w którym są eksponaty obrazujące podstawowe dziedziny życia, kultury i twórczości górali Beskidu Śląskiego, takie jak: pasterstwo, tkactwo, obróbka drewna, ciesielstwo, kowalstwo oraz obróbka wełny i lnu. Na terenie miasta swoje źródła ma największa polska rzeka o tej samej nazwie – Wisła.
  • W barokowym kościele parafialnym w Zebrzydowicach, jednej z najstarszych parafii w Księstwie Cieszyńskim w kaplicy znajduje się chrzcielnica z barokową rzeźbą św. Jana Chrzciciela, a spośród płyt nagrobnych umieszczonych w kościele, jedna jest ciekawa, bo to jedyny przykład rzeźby renesansowej rycerza z 1572 r. na płycie nagrobnej Jerzego Liszki w lewej ścianie prezbiterium.




Na niniejszej stronie wykorzystano treści ze strony: [2] opublikowanej w portalu Wikitravel; autorzy: w historii edycji; prawa autorskie: na licencji CC-BY-SA 1.0