Zgorzelec

Z Wikipodróży
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zgorzelec
Zgorzelec z dachu.jpg
Herb
Herb Zgorzelca.png
Informacje
Państwo Polska
Region Górne Łużyce
Powierzchnia 15,88 km²
Wysokość 209 m n.p.m.
Ludność 30 047 (2020)
Nr kierunkowy (+48) 75
Kod pocztowy 59-900 do 59-903
Strona internetowa


Zgorzelec (niem. Görlitz, czes. Zhořelec) - miasto przygraniczne w zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim, w polskiej części Górnych Łużyc. Miasto jest siedzibą władz powiatu zgorzeleckiego.

Charakterystyka[edytuj]

Współrzędne geograficzne: 51°09′01″N 15°00′31″E

Geografia[edytuj]

Miasto położone jest na prawym brzegu Nysy Łużyckiej, w Kotlinie Żytawskiej. Przed 1945 stanowiło prawobrzeżną część miasta Görlitz. Jest jednym z najbardziej wysuniętych na zachód miast w Polsce.

Dom Kołodzieja

Historia[edytuj]

Miejski Dom Kultury

Najstarsza wzmianka o Zgorzelcu pojawia się dokumencie wystawionym przez cesarza Henryka IV w 1071 roku. Zgodnie z jego wolą biskupowi miśnieńskiemu Benonowi zostało przekazanych 8 łanów królewskich w „villa Goreliz”. Kolejne wzmianki o miejscowości pochodzą z okresu panowania księcia Sobiesława – kronika czeska podaje, że w roku 1126 i 1131 książę kazał wznieść strażnice nad brzegiem Nysy. Szczególnie silny wpływ na powstanie i rozwój miasta miało korzystne położenie komunikacyjne. To właśnie tutaj krzyżowały się najważniejsze szlaki ówczesnej Europy: Via Regia (Droga Królewska) oraz trakt z Pragi do portów bałtyckich.

W 1220 r. dzięki akcji kolonizacyjnej Zgorzelec uzyskał prawa miejskie, rozszerzone w 1303 roku (miasto relokowano na prawie magdeburskim). W latach 50. XIII wieku w Zgorzelcu osiedliła się duża liczba flamandzkich sukienników – konieczna była rozbudowa miasta i utworzenie drugiego, Nowego Rynku – produkcja sukna rozsławiła szeroko gród nad Nysą. W latach 1253-1319 Zgorzelec wraz z Łużycami był pod panowaniem Askańczyków - jednak po śmierci margrabiego Waldemara Wielkiego przechodzi w panowanie Henryka I, księcia jaworskiego z rodu Piastów.

W 1346 roku Zgorzelec był jednym ze współzałożycieli Związku Sześciu Miast - konfederacji skupiającej królewskie miasta Górnych Łużyc (Bautzen/Budziszyn, Löbau/Lubiniec, Lubań/Lauban, Kamenz/Kamieniec Łużycki, Zgorzelec/Görlitz i Zittau/Żytawa).

W 1377 powstało oddzielne księstwo Görlitz utworzone przez króla czeskiego i cesarza Karola IV.

W XV i XVI wieku miasto uczestniczyło w handlu międzynarodowym, występując w roli pośrednika gospodarczego pomiędzy krajami niemieckimi, państwem polsko-litewskim, państwem moskiewskim i Węgrami. Bardzo tragicznie w dziejach miasta zapisała się wojna trzydziestoletnia - miasto było nieustannie zajmowane przez walczące ze sobą strony. W II połowie XVII wieku miasto powoli dźwigało się ze zniszczeń wojennych - ponownie rozwija się miejscowy handel i rzemiosło.

Po II wojnie światowej osiedlono tu dużą kolonię greckich oraz macedońskich uchodźców (głównie komunistycznych partyzantów), którzy szukali schronienia w Polsce po greckiej wojnie domowej 1946-1948.

Skwer Jerzego Popiełuszki

Na początku lat 60. ludność miasta przekroczyła 20 tysięcy osób, by w 1985 roku osiągnąć blisko 35 tys. W 1957 roku wznowiono kolejowy ruch graniczny, a po wprowadzeniu w 1971 r. bezpaszportowego ruchu drogowego Zgorzelec stał się jednym z najważniejszych przejść granicznych na zachodzie kraju.

Dojazd[edytuj]

Most Staromiejski i dawny młyn

Samochodem[edytuj]

Miasto posiada bardzo dogodne położenie i jest dobrze skomunikowane. Na północ od Zgorzelca przebiega autostrada A4 (europejska droga E40), łącząca m.in. Kraków i Wrocław z granicą niemiecką. Poza autostradą możemy się tu dostać DK30 (Zgorzelec - Lubań - Jelenia Góra) oraz DK94 (Zgorzelec - Legnica - Opole - Bytom - Kraków - Tarnów - Rzeszów - granica PL-UA).

Pociągiem[edytuj]

Za pośrednictwem linii kolejowej nr 274 miasto posiada połączenie m.in. z Wrocławiem, Wałbrzychem czy Jelenią Górą. Poza tym przez Zgorzelec przebiega linia nr 278, ale nie spełnia ona większych funkcji, poza łączeniem miasta z głównymi miejscowościami powiatu.

Ulica I. Daszyńskiego

Autobusem[edytuj]

W związku z rozwiązaniem miejskich PKS-ów komunikacja miasta z i innymi miejscowościami jest mocno utrudniona. Na dzień dzisiejszy autobusem można się tu dostać tylko autobusami PKS Voyager, które obsługują połączenia z Lubania do Zgorzelca.

Warto wiedzieć, że w przypadku potrzeby przejazdu autobusem w okolicach Zgorzelca, możliwy jest zakup biletu ZVON – Euroregionu NYSA , które pozwalają podróżować w krajach Polska/Niemcy/Czechy środkami transportu publicznego na podstawie jednego biletu. Jednym z przewoźników oferujących taki bilet jest Astel Travel (prywatna firma obsługująca komunikację miejską w Zgorzelcu)

Liceum Ogólnokształcące

Warto zobaczyć[edytuj]

  • Kościół pw. św. Bonifacego
    Kamienice przy ul. Daszyńskiego
  • Muzeum Łużyckie
  • Plac Pocztowy
  • Gmach Miejskiego Domu Kultury
  • Pałac z XIX wieku
  • Dom Kołodzieja
  • Most Staromiejski
  • Pałac
    Cmentarz 2 Armii Wojska Polskiego
  • Park im. Andrzeja Błachańca
Park im. A. Błachańca

Najbliższe okolice[edytuj]

  • Görlitz (2 km)
  • Lubań (21 km)
  • Niska (23 km)
  • Leśna (27 km)
  • Frydlant (28 km)
  • Löbau (28 km)
  • Bogatynia (31 km)
  • Żytawa (37 km)
Cmentarz 2 Armii Wojska Polskiego

Rekreacja[edytuj]

  • Hala sportowo–widowiskowa PGE Turów Arena, mogąca pomieścić od 4,5 tys. osób przy ulicy Lubańskiej.
  • Centrum Sportowo-Rekreacyjne przy ul. Maratońskiej, w którego skład wchodzą: dwa boiska do piłki nożnej, kompleks boisk o nawierzchni sztucznej, hala sportowa, basen kryty, basen odkryty, korty tenisowe, siłownia, sauna, gabinet odnowy biologicznej.
Ulica Partyzantów

Zakupy[edytuj]

Galerie handlowe[edytuj]

  • Galeria Słowiańska - ul. Jeleniogórska 42
  • Galeria Plaza - ul. Armii Krajowej 52

Supermarkety[edytuj]

  • Biedronka - ul. Grunwaldzka 1, ul. Iwaszkiewicza 3
  • Lewiatan - ul. Daszyńskiego 63, ul. Kościuszki 49
  • PSS Społem - ul. Warszawska 14
  • Dino - ul. Orzeszkowej 9
  • Lidl - ul. Ks. Kozaka 1A
  • Stokrotka (w Galerii Plaza)
  • Carrefour (w Galerii Słowiańskiej)

Gastronomia[edytuj]

Restauracje[edytuj]

  • Ristorante & Pizzeria Espresso - ul. I. Daszyńskiego 10
  • Piwnica Staromiejska - ul. Wrocławska 1
  • Restauracja & Klub UBraci - ul. Łużycka 33B
  • Restauracja Zielona Pietruszka - ul. Bohaterów Getta 5
  • Restauracja Deliszys - ul. Bohaterów Getta 2
  • Rodzinna Restauracja - ul. Wyspiańskiego 11
  • Pizzeria Gatto Nero - ul. Wł. Reymonta 5/1

Kawiarnie[edytuj]

  • Kawiarnia "Przy Jakubie" - ul. I. Daszyńskiego 11
  • Kawiarnia & Restauracja Miódmaliny - ul. I. Daszyńskiego 17
  • Pijalnia Czekolady i Lodziarnia Royal Berry - ul. Warszawska 15/1

Nocleg[edytuj]

  • Hotel Pawłowski - ul. Reymonta 27 - tel. +48 75 775 55 74
  • Hotel Placebo - ul. Łużycka 33B - tel. +48 75 645 05 00
  • Hotel Pod Orłem - ul. Warszawska 17 - tel. +48 75 775 24 53
  • Apartamenty Nyskie - ul. Daszyńskiego 9 - tel. +48 532 458 117
  • Zagroda Kołodzieja - Aleje Lipowe 1 - tel. +48 75 775 77 70

Szlaki turystyczne[edytuj]

Przez miasto przebiega Dolnośląska Droga św. Jakuba odcinek szlaku pielgrzymkowego do grobu św. Jakuba w Santiago de Compostela w Hiszpanii. Oprócz szlaków kościelnych, przez Zgorzelec prowadzi Szlak Historycznych Parków i Ogrodów Borów Dolnośląskich. Szlak przebiega przez pagórkowate tereny Dolnego Śląska i Górnych Łużyc - od Lubina po Kostrzynę, przy czeskiej granicy.

Bezpieczeństwo[edytuj]

Komenda Powiatowa Policji - 59-900 Zgorzelec, ul. Bohaterów II Armii Wojska Polskiego 12G - telefon: 47 87 322 00

Placówka Straży Granicznej - 59-900 Zgorzelec, ul. Bohaterów II Armii Wojska Polskiego 14 - telefon: 75 779 72 00

Komenda Państwowej Straży Pożarnej - 59-900 Zgorzelec, ul. Bolesława Chrobrego 1 - telefon: 75 77 51 145

Wielospecjalistyczny Szpital - SP ZOZ - 59-900 Zgorzelec, ul. Lubańska 11 - telefon: 75 77 22 900

Informacja turystyczna[edytuj]

Informacja Turystyczna Dom Jakuba Böhme - ul. Daszyńskiego 12, 59-900 Zgorzelec - tel. 511 426 761