Bielawa

Z Wikipodróży
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bielawa
Langebielau
Bielawa, kościół pw. Bożego Ciała.jpgkościół pw. Bożego Ciała w Bielawie
Herb
POL Bielawa COA.svg
Informacje
Państwo Polska
Region powiat dzierżoniowski
Powierzchnia 36,21 km²
Wysokość 280-245 m n.p.m.
Nr kierunkowy +48
Kod pocztowy 56-260
Strona internetowa


Bielawa – miasto i gmina w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie dzierżoniowskim.

Charakterystyka[edytuj]

Rozciąga się na długości 8,5 km wzdłuż potoku Bielawica, posiada wysoką wieżę kościoła NMP, która jest jedną z najwyższych w Polsce.

Historia[edytuj]

  • XIII w. – założenie wsi łańcuchowej dla kolonistów z Frankonii, Turyngii i Szwabii, zapewne na miejscu wcześniejszego osadnictwa słowiańskiego
  • 1288 – pierwsza udokumentowana wzmianka o Bielawie
  • 1428 – husyci w Bielawie
  • 1530 – wskutek rozpowszechnienia się we wsi reformacji przejęcie kościoła katolickiego przez protestantów
  • 1598 – budowa zamku
  • 1654 – (9 III) nakaz zwrotu kościoła katolikom
  • 1713–1714 – zaraza
  • 1720 – pierwszy murowany dom mieszkalny w Bielawie- Labirynt
  • 1741 – zajęcie wsi przez wojska pruskie w czasie wojen śląskich i przyznanie ewangelikom swobód wyznaniowych
  • 1742 – Pokój wrocławski – Bielawa wraz z całym Dolnym Śląskiem, ziemią kłodzką i większą częścią Górnego stała się częścią Prus; założenie gminy ewangelickiej i pierwszej szkoły
  • 1743 – otwarcie zboru ewangelickiego
  • 1762 – bitwa pod Fischerbergiem (Pilawą)
  • 1801 – urbarz bielawski
  • 1804 – wielka powódź i głód
  • 1805 – Christian Dierig zakłada przedsiębiorstwo tkackie, które później rozwinie się w największą fabrykę włókienniczą na Śląsku (Christian Dierig AG)
  • 1806–1808 – okupacja francuska
  • 1826 – pierwsza apteka
  • 1840 – pierwsza placówka pocztowa
  • 1842–1843 – budowa szosy
  • 1844]– (5 VI) powstanie tkaczy
  • 1847 – wprowadzenie targów tygodniowych
  • 1864 – uruchomienie oświetlenia gazowego
  • 1871 – Bielawa w składzie Niemiec
  • 1872 – otwarcie szpitala ewangelickiego
  • 1874 – pierwsze zabiegi o uzyskanie praw miejskich
  • 1876 – (15 XI) otwarcie nowego kościoła katolickiego
  • 1877 – powstanie pierwszej gazety Langenbielauer Anzeiger
  • 1883 – pierwsze światło elektryczne
  • 1891 – (1 VI) otwarcie linii kolejowej Dzierżoniów – Bielawa
  • 1899 – (7 X) pierwszy samochód w Bielawie
  • 1900
    • otwarcie kolei sowiogórskiej
    • (15 X) otwarcie Zawodowej Szkoły Włókienniczej
  • 1901 – (30 IX) otwarcie Szpitala św. Elżbiety
  • 1902 – uruchomienie rzeźni
  • 1907 – (7 VIII) otwarcie szkoły średniej (gimnazjum)
  • 1921 – utworzenie Centralnej Gazowni
  • 1924 – (1 V) nadanie Bielawie praw miejskich
  • 1925
    • otwarcie wieży widokowej na Górze Parkowej
    • miasto zamieszkuje 12 129 protestantów i 5596 katolików
  • 1931 – (XII) wydanie „Kroniki Bielawy” Fritza Hoenowa
  • 1933 – wytyczenie rynku (dziś Pl. Wolności)
  • w czasie II wojny światowej w mieście znajdowała się filia niemieckiego obozu koncentracyjnego Groß-Rosen – AL Langenbielau I – Sportschule[13].Zespół dawnych Zakładów Bawełnianych „Bielbaw”, dawna fabryka Dieriga z 1805 r.
  • 1945
    • (8 V) zajęcie Bielawy przez wojska radzieckie
    • (10 V) nacjonalizacja przez administrację polską i ponowne uruchomienie zakładów włókienniczych Christian Dierig AG pod nazwą Państwowa Fabryka Wyrobów Bawełnianych Nr 1 w Bielawie (tzw. Bielawska Jedynka), od 1950 jako Bielawskie Zakłady Przemysłu Bawełnianego im. II Armii Wojska Polskiego
    • (23 VI) powołanie pierwszego polskiego burmistrza
  • 1946 – (12 IV) rozpoczęcie akcji przesiedlenia dotychczasowych mieszkańców Bielawy do Niemiec Zachodnich
  • 1947 – zaczęła ukazywać się gazeta „Krosno”
  • 1975 – Bielawa weszła w skład nowo utworzonego województwa wałbrzyskiego
  • 1977 – likwidacja połączenia kolejowego ze Srebrną Górą, następnie fizyczna rozbiórka linii; zawieszenie połączenia osobowego z Dzierżoniowem
  • 1985 – (IX) nadanie Szkole Podstawowej nr 10 przy ul. Grota Roweckiego imienia gen. Świerczewskiego; wmurowanie tablicy pamiątkowej w budynek szkoły[14].
  • 1995 – (I) podpisanie umowy partnerskiej z niemieckim miastem Lingen (Ems)
  • 1996 – podpisanie umowy o Współpracy i Przyjaźni z czeskim miastem Hronov
  • 1999 – Bielawa w granicach województwa dolnośląskiego
  • 1999 – (IX) otwarcie pływalni miejskiej „Aquarius”
  • 2000 – zawieszenie towarowego połączenia kolejowego z Dzierżoniowem; ostatnie połączenie kolejowe Bielawy ze światem przestaje istnieć
  • 2006 – (14 IV) otwarcie obwodnicy
  • 2019 - (XII) otwarcie linii kolejowej do Dzierżoniowa

Ciekawe miejsca[edytuj]

Atrakcje[edytuj]

  • Jezioro Bielawskie
  • Szkoła Leśna w Bielawie
  • Park Miejski w Bielawie
  • MOKiS Bielawa
  • Cegielnia w Bielawie

Obiekty Sportowe[edytuj]

  • Pływalnia Miejska „Aquarius”
  • Stadion Bielawianki

Kościoły[edytuj]

  • Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
  • Kościół Parafii Bożego Ciała w Bielawie

Zabytki[edytuj]

  • ośrodek historyczny miasta, z XIII-XX w.
  • kościół par. pw. Wniebowzięcia NMP, ul. Wolności 130, z l. 1877-80
  • kościół par. pw. Świętego Ducha, z l. 1877-1880, pl. Kościelny,
  • cmentarz komunalny, pl. Wolności, powstały po 1880 r.
  • cmentarz, ul. Żeromskiego, z drugiej poł. XIX-XX w.:
    • ogrodzenie mur. z bramą
    • kaplica rodziny Postpischil
    • kaplica rodziny Froehlich
    • kaplica rodziny Franz
  • park sanatoryjny, z pocz. XX w.
  • willa, ul. Cmentarna 2, z drugiej poł. XIX w.
  • dom sierot, ob. kaplica, ul. Kopernika 21 a, z l. 1900-1901
  • willa, ul. Korczaka 4, 1904 r.
  • dom, ul. Nowobielawska 16, z XIX/XX w.
  • pensjonat „Leśny Dworek” (d. willa Dieriga Waldhaus) ul. Nowobielawska 89, z XIX/XX w.
  • pałac, ul. Piastowska 23, z XIX/XX w.
    • pawilon ogrodowy, drewniany
  • pałac, ul. Piastowska 24, z XIX/XX w.
  • dom, ul. Piastowska 46, z 1799 r.
  • zespół willowy, ul. Spółdzielcza 1-2, z 1928 r.:
    • willa, nr 1
    • willa, nr 2
    • park
  • willa Dyrekcji Fabryki Włókienniczej, ul. Wolności 22, z 1889 r.
  • willa, ul. Wolności 57, z 1890 r.
  • willa, ob. dom kultury, ul. Wolności 80, z 1915 r.
  • Dwór w Bielawie, ul. Wolności 92 (dec. ul. Mickiewicza 1)
  • dom, ob. przychodnia, ul. Wolności 148, wyb. po 1880 r.
  • dom z apteką, ul. Wolności 158, z pocz. XX w.
  • przepompownia wody nr 1 (z urządzeniami z pocz. XX), z 1898 r., ul. Hempla
  • przepompownia wody nr 2 (zespół połączonych budynków), z 1909 r., ul. Ostatnia
  • zespół Zakładów Bawełnianych „Bielbaw” (dawna fabryka Dieriga), obecnie Muzeum w Bielawie ul. Piastowska 19:
    • tkalnia XI, z 1880 r., 1914 r.
    • tkalnia X, z 1914 r.
    • tkalnia IX, z 1891 r.
    • przędzalnia I, z l. 1912-20
    • budynek zarządu, z 1875 r., XX w.
    • przędzalnia II, z 1900 r.
    • stolarnia, z 1900 r.
    • siłownia elektryczna, z 1906 r.
    • remiza, z 1925 r.
    • wykańczalnia, z 1890 r.
    • bielnik
    • budynek klejarni w ZPB „Bieltex” Zakład nr 2, ul. Tkacka 17, z 1880 r.
  • zespół Zakładów Bawełnianych „Bieltex”, Zakład nr 4, ul. Ostroszowicka 11:
    • budynek administracyjny, z 1920 r.
    • wieża ciśnień, z 1913 r.
    • budynek drukarni, z 1923 r.
  • zespół Zakładów Bawełnianych „Bieltex”, Zakład nr 5, ul. Waryńskiego 25:
    • przędzalnia (I), z k. XIX w.
    • budynek trzepalni i mieszalni bawełny, z 1890 r.
    • przędzalnia z wieżą ciśnień, z 1920 r.

Transport[edytuj]

Po mieście[edytuj]

Na terenie całej Bielawy jeżdżą autobusy miejskie, znajdują się tam także trzy przystanki na taksówki.

Dojazd[edytuj]

Do Bielawy można dojechać autobusem pkp z Wrocławia, Dzierżoniowa, Ostroszowic czy Pieszyc. Można także pojechać pociągiem otwartym w roku 2019; w Bielawie znajdują się trzy stacje kolejowe:

  • Bielawa Zachodnia – stacja położona w zachodniej części miasta przy ulicy Bankowej
  • Bielawa Centralna – przystanek kolejowy położony w centralnej części miasta przy ulicy Bohaterów Getta
  • Bielawa Wschodnia – stacja położona przy skrzyżowaniu ulic Stefana Żeromskiego i Kolejową

Od roku 2006 funkcjonuje Obwodnica Bielawy w ciągu DW384.

Nauka[edytuj]

Gmina Bielawa jest organem prowadzącym dla: 6 przedszkoli, 5 szkół podstawowych i świetlicy socjoterapeutycznej oraz Liceum Ogólnokształcące im Bolesława Chrobrego w Bielawie. Przy Przedszkolu Publicznym nr l „Parkowe Skrzaty” istnieje ekologiczny plac zabaw, który powstał dzięki realizacji międzynarodowego polsko-niemieckiego projektu ekologiczno-edukacyjnego. W budynku z końca XIX wieku przy ul. Wolności 57 mieści się Powiatowe Centrum Kształcenia Praktycznego. W Bielawie funkcjonują 2 szkoły średnie: Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zespół Szkół w Bielawie, oraz kilka policealnych szkół. 23 marca 2001 r. w Bielawie została otwarta dziesiąta w Europie, a pierwsza w Polsce i Europie Wschodniej „Szkoła Słoneczna”. Było to wydarzenie na miarę XXI wieku. Szkoła kształci instalatorów solarnych urządzeń instalacji grzewczych: centralnego ogrzewania oraz ciepłej wody użytkowej, a także systemów fotowoltaicznych – współpracujących z siecią elektryczną i akumulatorami. W roku 2002 rozszerzono działalność „Szkoły Słonecznej” tworząc Centrum Energii Odnawialnej. Od 1990 r. w mieście działa również Zespół Szkół Społecznych, który oprócz szkoły podstawowej i gimnazjum, prowadzi szkołę muzyczną I stopnia. Inne placówki oświatowe w mieście to: Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy, Zespół Szkół Specjalnych, Poradnia Psychologiczno–Pedagogiczna.

Zakupy[edytuj]

W Bielawie znajdują się 3 sklepy Biedronka oraz Lidl, Intermarche, Dino, sklepy PSS, 2 sklepy Żabki, sklepy Abc, galeria bielawska oraz targowisko czynne we wtorki, czwartki i soboty.

Festiwale[edytuj]

  • „eFHa Festiwal” – Festiwal Amatorskich Filmów Fantastycznych i Horrorów – kwiecień
  • Gra Terenowa – „Poszukiwacze Złotego Pazura” – maj
  • StreetFighter Festival (SFF) – impreza motocyklowa w Bielawie – maj/czerwiec
  • Dni Bielawy – czerwiec
  • TOLK FOLK – festiwal Tolkiena w Bielawie – lipiec
  • Sudeckie Lato – festyn sportowo-rekreacyjny w Bielawie – lipiec
  • Lines Of Bielawa – skateboarding festival – sierpień
  • Regałowisko – koncert muzyki reggae w Bielawie – sierpień
  • Sudety Sound-Event z muzyką Trance
  • Powiatowy Konkurs Krasomówczy „Sowiogórski Bajarz” – listopad – styczeń
  • Bieg Gladiatora – czerwiec (w 2020 6 czerwiec)
  • Występy Poloneziaków

Informacje turystyczne[edytuj]

Przy Kościele Parafii NMP znajduje się budynek Informacji, gdzie można sprawdzić atrakcje itd.

Nocleg[edytuj]

  • Hotel Dębowy (Górna Bielawa)
  • Hotel & SPA (obok biblioteki oraz MOKiS'u)

Gastronomia[edytuj]

  • Restauracja Palast
  • Restauracja i Pizzernia Tam Gdzie Zawsze
  • Restauracja Kameleon
  • Restauracja Sąsiadka

Linki zewnętrzne[edytuj]

Oficjalna strona Bielawy - https://um.bielawa.pl/pl/

Bielawa na Facebook'u - https://www.facebook.com/BielawaMiastoOficjalnie/

Bielawa na NaszeMiasto.pl - https://bielawa.naszemiasto.pl/