Starogard Gdański

Z Wikipodróży
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Starogard Gdański
Kopia Starogard Gdański 029.jpg
Herb
POL Starogard Gdański COA.svg
Mapa
POL Starogard Gdański map.svg
Informacje
Państwo Polska
Region Województwo pomorskie
Powierzchnia 25,27 km²
Ludność 48 313
Nr kierunkowy +48 58
Kod pocztowy 83-200
Strona internetowa

Starogard Gdański – miasto i gmina w Polsce, w województwie pomorskim, siedziba powiatu starogardzkiego oraz gminy wiejskiej Starogard Gdański. Leży nad rzeką Wierzycą, na Pojezierzu Starogardzkim, jest stolicą i centrum nadwiślańsko-pomorskiego regionu Kociewie, a także jednym z najstarszych miast na Pomorzu.

Do miasta najlepiej przyjechać późnym latem. Nie będzie wtedy wiele osób, jednak większość lodziarni oraz kawiarni będzie jeszcze otwarta.

Dzielnice
Kościół św. Wojciecha z lat 1934–1939
Baszta Tczewska
Kościół św. Mateusza (od strony parku)
Pałac Wiecherta
Mleczarnia ul. C. K. Norwida 4
Rynek oraz kościół św. Katarzyny
Synagoga
Zabudowa miasta, w głębi kościół św. Katarzyny
Kamienica przy ul. J. Piłsudskiego
Urząd Miasta
Kościół farny św. Mateusza
Budynek I Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie
Pałac Wiecherta
Galeria Neptun

Charakterystyka[edytuj]

Położenie geograficzne: 53°57′50″N 18°31′35″E

Kazimierz Deyna, jeden z najlepszych polskich piłkarzy w historii, pochodził ze Starogardu. Tu ma stadion swego imienia i „murale”.

Historia[edytuj]

Według badań archeologicznych gród wykształcił się w tym miejscu z osady neolitycznej sprzed ok. 4-5 tysięcy lat, jednak pierwsza wzmianka (Starigrod) pojawiła się w 1198, w dokumencie księcia pomorskiego Grzymisława, ofiarowującym gród rycerzom zakonnym św. Jana. W 1339 Krzyżacy nadali Starogardowi herb, zaś chełmińskie prawo miejskie nadane zostało w 1348. Starogard przeciwstawiał się uciskowi krzyżackiemu, m.in. wstępując w 1440 do Związku Pruskiego, a w 1454 uznając władzę króla Polski. Powrót Starogardu i Pomorza Gdańskiego do Polski Krzyżacy uznali w 1466 r.

W 1484 ogromny pożar zniszczył połowę miasta. W czasie potopu szwedzkiego był okupowany przez Szwedów.

W 1772 miasto zostało zajęte przez Prusy w wyniku I rozbioru Polski. W 1807 miasto na krótko zajęły wojska gen. Jana Henryka Dąbrowskiego. W 1846 (2 lata przed Wiosną Ludów) Florian Ceynowa pokierował chłopskim atakiem na garnizon wojsk pruskich w Starogardzie. W 1862 w Starogardzie powstała straż pożarna – jedna z pierwszych na ziemiach polskich. Miasto powróciło do Polski 29 stycznia 1920 – nastąpił przemarsz wojsk gen. Józefa Hallera, obejmujących miasto w imieniu Rzeczypospolitej.

Przez okres niemal całej II wojny światowej Starogard był okupowany przez Niemców, którzy w pobliskim Lesie Szpęgawskim dokonali masowych egzekucji, zabijając ok. 7 tys. ludzi, w tym pacjentów szpitala dla umysłowo chorych w Kocborowie.

6 marca 1945 r. następuje wyzwolenie miasta przez oddziały 116 korpusu armijnego 2 armii uderzeniowej 2 Frontu Białoruskiego. W walkach zginęło 26 żołnierzy radzieckich. Dla ich pamięci wzniesiono Pomnik Wdzięczności na ówczesnym pl. 1 Maja.

W 1950 do nazwy Starogard dodano „Gdański”, w celu odróżnienia go od Stargardu na Pomorzu Zachodnim. W sierpniu 1980 w mieście wybuchły protesty i powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy.

Organem wykonawczym władzy samorządowej od 1987 roku jest prezydent miasta, pomimo braku wymaganej dawnej liczby 50 tys. mieszkańców. W 1990 roku, kiedy podwyższono wymagane kryterium do 100 tys. mieszkańców, tytuł prezydenta dla Starogardu został zachowany.

Rynek, w oddali fara św. Mateusza

Geografia[edytuj]

Według danych z 1 stycznia 2010 powierzchnia miasta wynosi 25,28 km². Miasto stanowi 1,88% powierzchni powiatu.

Według danych z 2002 Starogard Gdański zajmuje obszar o powierzchni 25,27 km², w tym: użytki rolne stanowiące 56% powierzchni oraz użytki leśne stanowiące 9%.

Miasto znajduje się w południowej części województwa pomorskiego, w północnej części powiatu starogardzkiego. Gmina Starogard Gdański od północy graniczy z gminą Skarszewy, od zachodu z gminą Zblewo, od południa z gminami Lubichowo oraz Bobowo, od strony wschodniej zaś graniczy z powiatem tczewskim.

W latach 1945–1998 (także w latach 1975–1998) miasto administracyjnie należało do województwa gdańskiego.

Dzielnice[edytuj]

Miasto zostało umownie podzielone na 8 dzielnic:

  1. Centrum
  2. Hermanowo
  3. Kocborowo
  4. Korytyba
  5. Przylesie
  6. Stadnina
  7. Piekiełki
  8. Łapiszewo

Klimat[edytuj]

Klimat jest podobny do klimatu Polski – latem ciepło, zimą zimno.

Prognoza - klimat

Dojazd[edytuj]

Samolotem[edytuj]

Około 7 km na północ od miasta funkcjonuje lądowisko Linowiec. Najbliższe porty lotnicze znajdują się w Gdańsku i w Bydgoszczy, jednak lotnisko w Gdańsku jest o wiele bliżej.

Pociągiem[edytuj]

Znajduje się tu dworzec kolejowy.

Do dworca kolejowego w Starogardzie Gdańskim przyjeżdżają pociągi z kilku miejscowości w Polsce: Chojnice (przez Zblewo, Kaliska, Czarna Woda, Czersk), Gdańsk, Gdynia, Hel (w sezonie letnim), Tczew. W mieście jest także drugi przystanek kolejowy (nazywany Starogard Przedmieście lub Starogard Szlachecki), działający obecnie jako przystanek pociągów towarowych na linii kolejowej nr 243 Starogard Gdański–Skórcz.

Kamienica Rynek 16

Samochodem[edytuj]

Starogard Gdański jest ważnym węzłem drogowym.

Miasto leży około 50 km na południe od Gdańska. Jeśli jedziemy autostradą A1 od Trójmiasta, należy zjechać na węźle Swarożyn i skierować się drogą 22 w lewo. W weekendy nie powinno być problemu z parkowaniem w ścisłym centrum, do południa, szczególnie w niedziele, mogą być jednak zajęte miejsca na parkingu w sąsiedztwie kościoła farnego.

Odległości drogowe od innych miast:

Autobusem[edytuj]

Do Starogardu można dojechać m.in. ze Tczewa, Gdańska, Smętowa Granicznego, Kolincza czy Bytonii.

Ceny biletów: http://website.pks-starogard.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=23&Itemid=37

Rozkład jazdy: http://website.pks-starogard.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=25&Itemid=1

Statkiem[edytuj]

Najbliższe porty morskie znajdują się w Gdyni i Gdańsku.

Komunikacja[edytuj]

W mieście kursuje 10 linii autobusowych:

  • Linia nr 7 (Rokocin – Przedmieście)
  • Linia nr 12 (Koteże – PKP)
  • Linia nr 14 (Hermanowo – PKP)
  • Linia nr 15 (Nowa Wieś – PKP)
  • Linia nr 16 (Nowa Wieś – Bohaterów Monte Cassino)
  • Linia nr 17 (Stadnina – Bohaterów Monte Cassino)
  • Linia nr 19 (Szkoła nr 1 – Żabno)
  • Linia nr 25 (Nowa Wieś – PKP – Stadnina)
  • Linia nr 29 (PKP – Przedmieście)
  • Linia nr 28 (Kościuszki Starostwo – Linowiec)
  • Linia nr 29 (PKP – Przedmieście)

Uwaga! Linia nr 29 ma tylko jeden kurs rano, z PKP do Przedmieścia!

Rozkład jazdy: http://rozklad.com/start/index.php?IDKlienta=STAROGARD_MZK

Warto zobaczyć[edytuj]

  • Rynek jest bardzo ładny, niewiele miast północnego Pomorza może z nim konkurować (na poważnie chyba tylko Wejherowo). Uporządkowany, starannie odnowiony rynek otacza historycznie najstarsza część miasta, udowadniająca jak ładny to i bogaty był gród.
  • Średniowieczny układ urbanistyczny przetrwał w dobrym stanie mimo zniszczeń z końca II wojny światowej. Można więc znaleźć kilku zachowanych baszt i w kilku miejscach miasta dobrze zachowane fragmenty średniowiecznych murów wzniesionych w XIV w. przez krzyżaków. Nawet dzisiaj dają wyobrażenie jak dobrze miasto było ufortyfikowane.
  • Najcenniejszym zabytkiem miasta jest gotycki kościół farny z XV w. Długo skrywał swe wielkie i bezcenne tajemnice. Pierwszą widać z daleka – nad wejściem znajduje się krucyfiks, tzw. „Chrystus Starogardzki”. To kopia, oryginał z 1320 r. trafił do Muzeum Diecezjalnego w pobliskim Pelplinie. Krucyfiks odnaleziono przypadkiem w latach 30. XX w.
    • Jeszcze później światło dzienne ujrzał, i to w sensie dosłownym, bezcenny fresk „Sąd Ostateczny”. Kiedy podniesiemy wzrok, zobaczymy swego rodzaju komiks, tzw. biblia pauperum – obrazkowa opowieść dla niepiśmiennych wiernych. Takie freski były popularne w całej Europie w średniowieczu, często w kościołach klasztornych. Jednym z ich celów było docieranie do tych wiernych, którzy nie potrafili czytać. Starogardzki „Sąd Ostateczny” w czasie licznych remontów i renowacji został kiedyś nawet zamalowany. Odsłonięto go dopiero w 1957 r., podczas prac konserwatorskich.
  • Warto pospacerować po sąsiadujących z rynkiem ulicach, odkryć kilka pięknych kamienic, mury i pałac fabrykanta. To pozostałości po starych, dobrych czasach, które dzięki znanym zakładom farmaceutycznym zdają się do Starogardu wracać.
  • Warty zobaczenia jest poewangelicki kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej. Jest najwyższym budynkiem miasta. W środku znajdują się jeszcze ornamenty i ozdoby świadczące o jego dawnym, ewangelicko-augsburskim wyznaniu.

Najbliższe okolice[edytuj]

  • Pelplin w odległości 15 km, z gotycką katedrą. Bezpośrednio przed katedrą jest pojemny bezpłatny parking. Najbardziej imponująco prezentuje się ołtarz główny o wysokości 25 metrów. Inną atrakcją jest jedyny w Polsce egzemplarz pierwszej w historii drukowanej książki, „Biblia” Gutenberga, znajdującej się w Muzeum Diecezjalnym.
  • Trzeba też zobaczyć Grodzisko w Owidzu, oddalone o około 3,5 km od starogardzkiego rynku. Na jego terenie znajduje się m.in. Muzeum Mitologii Słowiańskiej i restauracja (Uwaga! Restauracja jest nieczynna w poniedziałki!).

Aktywny wypoczynek[edytuj]

Warto pospacerować po parku miejskim. Znajdują się w nim m.in. niewielkie tężnie. Przez miasto przechodzi żółty szlak kociewski (TczewCzarna Woda), niebieski szlak rzeki Wierzycy (GniewPogódki), żółty rowerowy szlak św. Rocha (Starogard Gdański – Skórcz), niebieski rowerowy szlak starogardzki (Starogard Gdański – Czarna Woda) oraz czarny rowerowy szlak Joannitów (Skarszewy – Tczew).

Ratusz

Praca[edytuj]

W mieście znajduje się wiele budynków biurowych oraz fabryka mebli okrętowych Famos. Wiele obiektów biurowych znajduje się w sąsiedniej wsi – Linowcu. Jest tam Business Park. O pracę w mieście i okolicach ogólnie łatwo. Można się zatrudnić również jako pracownik sklepów.

Oświata[edytuj]

Przedszkola[edytuj]

  • Miejskie Przedszkole Publiczne nr 2 z Oddziałami Integracyjnymi
  • Miejskie Przedszkole Publiczne nr 3
  • Miejskie Przedszkole Publiczne nr 4
  • Miejskie Przedszkole Publiczne nr 5
  • Miejskie Przedszkole Publiczne nr 6
  • Miejskie Przedszkole Publiczne nr 8
  • Miejskie Przedszkole Publiczne nr 10

Szkoły podstawowe[edytuj]

  • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1
  • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 2
  • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 3
  • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 4
  • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 6 (tworzy zespół szkół wraz z Publicznym Gimnazjum nr 4)
  • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 8 (stworzona z przekształcenia Publicznego Gimnazjum nr 1)
  • Chrześcijańska Szkoła Podstawowa

Gimnazja[edytuj]

  • Publiczne Gimnazjum nr 1 (po 2019 zostanie w pełni przekształcone w PSP nr 8)
  • Publiczne Gimnazjum nr 2 (połączone z PSP nr 3)
  • Publiczne Gimnazjum nr 3 (połączone z PSP nr 1)
  • Publiczne Gimnazjum nr 4 (połączone z PSP nr 6)
  • Publiczne Chrześcijańskie Gimnazjum

Licea[edytuj]

  • I Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie
  • II Liceum Ogólnokształcące im. Ziemi Kociewskiej
Kościół św. Wojciecha

Technika[edytuj]

  • Technikum nr 1 im. Noblistów Polskich (w Zespole Szkół Ekonomicznych)
  • Technikum nr 2 (w Zespole Szkół Zawodowych im. majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala”)

Szkoły zawodowe[edytuj]

  • Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 1 (w Zespole Szkół Zawodowych im. majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala”)

Uczelnie[edytuj]

  • Pomorska Szkoła Wyższa
Wnętrze fary św. Mateusza

Zakupy[edytuj]

W Starogardzie znajduje się największa galeria handlowa na Kociewiu – Galeria Neptun. Mieszczą się w niej takie sklepy jak np.: CCC, Reserved, Mohito, 4F, House, Intermarche czy CROPP.

Oprócz Galerii Neptun, w mieście znajdują się takie sklepy jak: Tesco, Carrefour, 2 Lidle i 5 Biedronek.

Wiele sklepów znajduje się przy skrzyżowaniu ulicy Władysława Reymonta z ulicą Mikołaja Kopernika. Jest tam m.in. sklep rybny czy sklep z artykułami kuchennymi Nela.

Przy alei Niepodległości znajduje się Targowisko. Za nim jest Centrum Handlowe Kupiec.

Przy ulicy Chojnickiej znajduje się sklep, w którym jest piekarnia, stragan z mięsem oraz stoiska z napojami.

Na osiedlu 800-lecia Starogardu znajduje się sklep Nie Ma Jak w Domu.

Kawiarnie i restauracje[edytuj]

Wnętrze kościoła św. Katarzyny A.
Zdjęcie z lat 70-tych z widokiem na nieistniejącą fabrykę leków Polfa oraz na kościół św. Wojciecha
Dawny budynek koszarowy, ob. Muzeum 2-go Pułku Szwoleżerów Rokitniańskich
Stadion miejski im. Kazimierza Deyny
Dom, w którym mieszkał Kazimierz Deyna
Flaga Starogardu Gdańskiego

W Galerii Neptun znajdują się takie lokale gastronomiczne jak np. Grycan, oraz restauracje i kawiarnie, np. Kino Cinema City (w nim znajduje się kawiarnia), Kropek Café, KFC, Subway lub Telepizza.pl. Przy ulicy Hallera znajduje się burgerownia-pub OX. Zaraz obok jest kawiarnio-lodziarnia Słodka dziupla. Wokół Rynku znajduje się m.in. Bar Mleczny Junior, kawiarnio-lodziarnia Manufaktura Lodów, pizzeria TABU pizza i restauracja A łyżka na to. Na skrzyżowaniu alei Niepodległości z ulicami: Zblewską, Władysława II-go Jagiełły i Drogą Nowowiejską znajduje się restauracja McDonald’s. W na parterze Centrum Biznesu Szwarc znajduje się pizzeria Da Grasso. Przy ulicy A. Mickiewicza, obok stacji paliw BP jest pizzeria Bella Napoli. W skład hotelu Ren wchodzi restauracja Browar Kociewski. Przy ulicy Jana Kilińskiego znajduje się klubokawiarnia Szafa. Wzdłuż pasażu pomiędzy ulicami: T. Kościuszki i Pomorską jest Pub & Pizzeria Gusto oraz kebabo-pizzeria Hassan. Przy ulicy F. Chopina mieści się restauracja Kuchnia Halinki. Przy ulicy zachodniej znajduje się restauracja Biały Kruk. Przy ulicy R. Dmowskiego jest kebabownia Imbiss Istambul.

Imprezy[edytuj]

Co roku odbywa się noworoczny pokaz fajerwerków. Każde otwarcie ważnej, wyremontowanej ulicy jest uroczyste i grają na nim różne zespoły muzyczne. Warto przyjechać na Dni Starogardu (organizowane również w Zblewie pod ogólną nazwą Dni Kociewia). Rozstawiane są budy, odbywają się koncerty, czasami przyjeżdżają food tracki.

Noclegi[edytuj]

  • Hotel dla sportowców na terenach stadionu im. Kazimierza Deyny, hotel średnio zadbany
  • Hotel Ren****, hotel wygodny, przyjemna atmosfera.
  • Hotel Bachus***, hotel w miarę zadbany,
  • Pokoje U Agaty,
  • Apartamenty Biały Kruk,
  • Willa Browar.

Booking.com – zobacz ceny hoteli.

Kontakt[edytuj]

Najłatwiej skontaktować się ze służbami ratunkowymi, domami kultury czy urzędami, np.: urzędem miasta, gminy czy starostwem. Nr kierunkowy miasta to (+48) 58.

Bezpieczeństwo[edytuj]

W mieście znajduje się wiele przychodni, szpital im. św. Jana, szpital psychiatryczny, Państwowa Straż Pożarna, Ochotnicza Straż Pożarna i Państwowa komenda policji.

Informacje turystyczne[edytuj]

Muzeum Ziemi Kociewskiej znajduje się dwa kroki od rynku, przy ul. Bocznej 2, otwarte od poniedziałku do piątku w godz. 8-16, a w soboty 10-15. Wstęp płatny: bilety normalne po 5 zł, ulgowe po 3 zł.

Kościół św. Mateusza jest otwarty w ciągu dnia, cały tydzień.

Kościół św. Katarzyny A. jest zamknięty. Można go zobaczyć jedynie w czasie mszy. Podobnie jest z kościołem św. Wojciecha.

Msze święte w kościołach[edytuj]

Kościół Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata[edytuj]

w niedziele i święta:

8:00, 10:00, 11:30, 18:00 (w lipcu i sierpniu 19:00)

w dni powszednie:

18:00, a w soboty także o godz. 8:00

Święta w dni robocze o godz. 9:00 i 18:00

Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa

w niedziele i święta:

7:00, 8:15, 9:15, 10:30, 11:45, 18:00

w dni powszednie: 7:00, 18:00

Kościół Miłosierdzia Bożego[edytuj]

w niedziele i święta:

7.00, 8.30, 10.30 (Suma parafialna), 12.00 (Msza św. z udziałem dzieci), 16.30, 20.00

W dni powszednie:

7.00, 17.00

W święta w dni robocze:

7.00, 8.30, 10.30 (Suma parafialna), 12.00 (Msza św. z udziałem dzieci), 16.30, 20.00

Kościół NMP Matki Kościoła[edytuj]

w niedziela i święta:

7:00, 9:00, 10:30 (suma), 12:00 (dla dzieci), 18:00

W dni powszednie:

6:30, 7:00, 18:00 (lipiec i sierpień 7:00 i 18:00)

W święta w dni robocze:

6.30; 7.00; 9.00; 16.30; 18.00

Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej[edytuj]

w niedziele i święta:

7:00, 8:15, 9:30, 11:00, 12:15, 18:00

w dni powszednie:

6:30, 7:00, 17:30

w święta w dni robocze:

6:30, 7:00, 10:00, 16:00, 17:30

Kościół św. Mateusza[edytuj]

w niedziele i święta:

7:00, 8:30, 10:00 (suma), 11:15 (dla dzieci), 12:30, 17:00 i 20:00 (w okresie letnim)

w dni powszednie:

6:15, 7:15, 8:30 i 18:00

w święta w dni robocze:

6:15, 7:15, 8:30, 10:00, 16:30 i 18:00

Kościół św. Wojciecha[edytuj]

w niedziele i święta:

6:15, 7:30, 8:45, 10:00, 11:15, 12:30, 13:30, 18.00

w dni powszednie:

6:30, 7:00, 8:00, 18:30

w święta w dni robocze:

6:15, 7:00, 8:00, 9:00, 10:00, 17:00, 18:30

Wyjazd[edytuj]

Z miasta najłatwiej wyjechać autobusem, np. do Gdańska czy Tczewa. Wyprawy samochodowe mogą być ciekawe, dużo osób pewnie zrobi postoje, ponieważ zachwyci się mijanymi widokami oraz zabytkami. Najczęstsze wycieczki ze Starogardu prowadzą do Tczewa. Dużo osób odwiedza również Pelplin, Gdańsk, Sopot i Gdynię. Pełne zabytków jest również miasto Chojnice. Miasto jest oddalone o około 70 km i jedzie się tam około godzinę. Po drodze warto zobaczyć Czersk, w nim gotycki kościół św. Michała Archanioła oraz przytulny rynek. Takie wyjazdy warto organizować późnym latem lub wczesną wiosną. Jeżeli ktoś chce zobaczyć iluminacje świąteczne tych miast, najlepiej przyjechać pod koniec grudnia lub na początku stycznia.

Geographical Coordinates