Siedlce

	Siedlce;
	Herb
	Mapa
	Informacje
Państwo	Polska
Region	Województwo mazowieckie
Powierzchnia	31,86 km²
Wysokość	155 m n.p.m.
Ludność	76 603
Nr kierunkowy	(+48) 25
Kod pocztowy	08-100 do 08-110
	Strona internetowa

Siedlce

Siedlce – miasto na prawach powiatu we wschodniej Polsce położone na terenie województwa mazowieckiego. Znajduje się pomiędzy rzekami Muchawką i Helenką, na Południowym Podlasiu na Wysoczyźnie Siedleckiej. Stanowi ważny ośrodek kulturalny we wschodniej Polsce.

Charakterystyka

Siedlce są co do wielkości 46. miastem w Polsce, a 4. w województwie mazowieckim (po Warszawie, Radomiu i Płocku). W latach 1816–1837 miasto było stolicą województwa podlaskiego, w latach 1975-1998 województwa siedleckiego.

Liczące ponad 76 000 mieszkańców miasto zostało zbudowane przy dawnym trakcie handlowym, prowadzącym z Warszawy do Brześcia. Od zachodu otacza miasto struga Muchawka, dopływ Liwca, przepływająca w pobliżu terenów, gdzie odbyła się zwycięska bitwa powstania listopadowego: powstańcy pod dowództwem gen. Ignacego Prądzyńskiego 10 kwietnia 1831 r. pokonali wojska rosyjskie. W Nowych Iganiach w stulecie bitwy siedlczanie wznieśli pomnik.

Najstarszy przekaz o miejscowości Siedlce pochodzi z 1448 r. Była to najbardziej wysunięta na północ część Małopolski. Siedlce prawa miejskie otrzymały w 1549 r. Miasto ukształtowanie architektoniczne zawdzięczają rodzinie Czartoryskich, a rozwój kulturalny księżnej Aleksandrze z Czartoryskich Ogińskiej, żonie hetmana wielkiego litewskiego, Michała Kazimierza Ogińskiego.

Księżna chciała stworzyć tutaj ośrodek na miarę Puław. W Puławach bowiem Izabela z Flemmingów Czartoryska, po przeniesieniu się tu w 1784 r., w ciągu lat utworzyła miejsce, nazwane Polskimi Atenami, stanowiące centrum życia kulturalnego i politycznego, konkurujące ze stolicą.

Aleksandra Ogińska w Siedlcach rezydowała w klasycystycznym pałacu otoczonym parkiem z ogrodem sentymentalnym, nazwanym od jej imienia Aleksandrią. W parku w owym czasie stworzono ponad 30 różnych budowli, były dzikie fragmenty leśne, rabatki, klomby, stawy, kanały i groble.

Dziś w pałacu księżnej mieści się rektorat Uniwersytetu w Siedlcach.

W Siedlcach w dniu 11 stycznia 1940 r. odnotowano najniższą w Polsce minimalną temperaturę dobową powietrza: −41 stopni Celsjusza.

Dojazd

Samolotem

Do Siedlec nie da się dolecieć samolotem. Jedyne lądowiska w Siedlcach to:

Aeroklub Siedlecki na północ od miasta
W 2014 r. przy szpitalu przy ul. Poniatowskiego 26 oddano do użytku sanitarne lądowisko helikopterów.
Ok. 25 km na wschód znajduje się „Krzewica Airport”, nieczynne, trawiaste byłe lotnisko wojskowe związane także z Międzyrzecem Podlaskim.

Pociągiem

Przez Siedlce przebiegają trzy linie kolejowe: nr 2 (Warszawa Zachodnia – Terespol), nr 31 (Siedlce – Siemianówka) i nr 55 (Siedlce – Sokołów Podlaski). Znajdują się tu również trzy stacje kolejowe: Siedlce, Siedlce Zachodnie i Siedlce Wschodnie. Przedwojenny dworzec został zniszczony w trakcie II wojny światowej, po wojnie wybudowano nowy bez wzorowania się na historycznej budowli. W 1999 r. dobudowano antresole, w latach 2021–2023 odświeżono elewacje i zmodernizowano budynek.

Przedwojenny dworzec w 1914 r.
Dworzec po przebudowie w 1999 r.
Dworzec po przebudowie w 2023 r.

Samochodem

Z Warszawy do Siedlec (ok. 95 km) jedziemy samochodem w stronę Terespola, dotrzemy do celu w godzinę. Do wyboru jest autostrada A2 lub droga krajowa 92. Odległość 103 km od Terespola, w tym 41 km od Międzyrzeca Podlaskiego i 65 km od Białej Podlaskiej (kierunek wschodni).

Z Lublina jest 125 km w kierunku południowym (w tym 30 km od Łukowa i 57 km od Radzynia Podlaskiego), z Białegostoku 146 km w kierunku północnym (w tym 32 km od Sokołowa Podlaskiego).

Autobusem

W Siedlcach centrum przesiadkowe znajduje się przy ul. rotmistrza Witolda Pileckiego. Miasto posiada rozbudowaną sieć komunikacji miejskiej.

Statkiem

Obie rzeki Muchawka i Helenka są za małe, aby mógł na nich odbywać się pasażerski ruch statków.

Komunikacja

Transport publiczny na terenie miasta Siedlce i wybranych miejscowości na terenie niektórych gmin powiatu siedleckiego organizuje przewoźnik miejski MPK Siedlce Sp. z o.o. który obsługuje 35 linii dziennych.

Dzielnice

Miasto Siedlce podzielone jest na 9 dzielnic zwyczajowych, które nie stanowią jednostek pomocniczej gminy (choć do 2012 r. dzielnica Nowe Siedlce posiadała taki status):

Nowe Siedlce
Piaski Zamiejskie
Południowa Dzielnica Przemysłowa
Północna Dzielnica Przemysłowa
Roskosz
Sekuła (w Przedwiośniu Stefana Żeromskiego pojawiła się jako staw)
Stara Wieś
Śródmieście
Taradajki

Warto zobaczyć

Tzw. Siedlecka Starówka:

1 Ratusz Jacek – symbol miasta Siedlce, wybudowany został w latach 1763–1767. Późnobarokowo-klasycystyczna budowla stanowiła dawniej funkcję ratusza miejskiego, obecnie jest to siedziba Muzeum regionalnego im. Mieczysława Asłanowicza.

2 Kościół św. Stanisława – najstarszy kościół w Siedlcach, wybudowany został w latach 1740–1749. Barokowa budowla stanowi jeden z najstarszych budynków w Siedlcach.

3 Odwach – dawniej odwach, obecnie biblioteka w centrum miasta. Klasycystyczna budowla powstała pod koniec XVIII w. przeznaczona dla żołnierzy garnizonu.

4 Pozostałości bramy-dzwonnicy – dawniej reprezentacyjny wjazd do Siedlec, obecnie pozostały jedynie skrzydła boczne dawnej budowli. Niemcy rozebrali bramę w 1942 r., z uwagi iż utrudniała przejazd czołgów na wschód. Po wojnie nie została odbudowana. Do dzisiaj Siedlczanie starają się o odbudowę dawnej bramy.

5 Pałac Ogińskich – pałac z 1730 roku, wchodzący w skład zespołu pałacowo-ogrodowego. Klasycystyczna budowla zlokalizowana została na terenie dawnego dworu drewnianego z 1698 roku, obecnie znajduje się w nim Uniwersytet w Siedlcach.

6 Park miejski Aleksandria – park miejski w centralnym punkcie Siedlec. Dawniej był to ogród włoski i sentymentalny z licznymi stawami, wysepkami, kanałami po których pływano łodziami. Utworzony został przed 1730 r. i rozbudowany w latach 1775–1783

Pozostałe:

7 Katedra pw. Niepokalanego Poczęcia NMP – katedra o wysokości ponad 70m, stanowiąca prawdopodobnie najwyższy budynek w Siedlcach. Powstała w latach 1905–1912, wybudowana w stylu neogotyckim o planie krzyża łacińskiego.

8 Muzeum Diecezjalne w Siedlcach – muzeum diecezji siedleckiej w cieniu katedry. Wśród eksponowanych dzieł znajduje się jedyny w Polsce obraz El Greca Ekstaza świętego Franciszka

9 Hala targowa – zabytkowa hala targowa w stylu eklektycznym z elementami neogotyckimi. Wybudowana została w latach 1908–1909. Obecnie znajduje się w niej restauracja Brofaktura oraz sklep spożywczy Topaz.

10 Kościół garnizonowy – kościół znajdujący się na samym środka dwupasmowego ronda. Wybudowany został w 1866–1869 jako cerkiew prawosławna, następnie przebudowana w modernistycznym stylu na kościół rzymskokatolicki w latach 1928–1933.

Najbliższe okolice

W pobliżu Siedlec jest kilka miejsc godnych odwiedzin.
- Dolina rzeki Kostrzyn i miejscowość Sucha, gdzie znajduje się Muzeum Architektury Drewnianej Regionu Siedleckiego,
- Reymontówka. Majątek w Chlewiskach, który za pieniądze z fundacji Nagrody Nobla w 1924 r. kupiła Władysławowi Reymontowi jego żona Aurelia. Obecnie mieści się tu gościnny dom pracy twórczej,
Na południe, niedaleko od granic miasta znajduje się „Rezerwat przyrody Gołobórz”.

Praca

W Siedlcach jako główny sektor pracy dominuje przemysł. Podkreśla to obecność dwóch dzielnic przemysłowych w mieście: północna (głównie branża spożywcza) oraz południowa (głównie branża stalowa).

Głównymi zakładami pracy w Północnej Dzielnicy Przemysłowej są:

Siedlecka Spółdzielnia Mleczarska (produkty mleczarskie);
DROSED S.A. (drób);

Głównymi zakładami pracy w Południowej Dzielnicy Przemysłowej są:

Stadler Polska S.A. (pojazdy szynowe, pociągi pasażerskie, metra, specjalne, tramwaje);
Valmont S.A. (słupy oświetleniowe, energetyczne, tramwajowe);
Polimex Mostostal S.A. (konstrukcje metalowe);

Nauka

W Siedlcach znajduje się kilkadziesiąt szkół podstawowych oraz ponadpodstawowych. Z kolei ze szkół wyższych można wymienić:

Uniwersytet w Siedlcach (dawniej Akademia Podlaska, Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny)
Collegium Mazovia Innowacyjna Szkoła Wyższa (dawniej Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania)
Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Siedleckiej im. Jana Pawła II
Instytut Teologiczny Papieskiego Wydziału Teologicznego w Warszawie

Zakupy

W Siedlcach znajduje się wiele galerii oraz domów handlowych, głównie w centrum miasta:

Galeria Siedlce (główny ośrodek handlowy mieszkańców Siedlec), ul. Józefa Piłsudskiego 74
Dom Handlowy Arkadia, ul. Józefa Piłsudskiego 18
Dom Handlowy Chester, ul. Józefa Piłsudskiego 9
Dom Handlowy Eldorado, ul. Kazimierza Pułaskiego 30
Dom Handlowy Maxim, ul. Katedralna 5
Dom Handlowy Milenium, ul. Bohaterów Getta 3
Dom Handlowy Panama, ul. Józefa Piłsudskiego 56
Dom Handlowy Osiemnastka, ul. Jana Kilińskiego 18
Dom Handlowy Trezor, ul. Wojskowa 20
Dom Handlowy Mistral, ul. Księdza Jana Niedziałka 5
Dom Handlowy Togo, Księdza Jana Niedziałka 4
Dom Handlowy Domino, ul. Henryka Sienkiewicza 55
Dom Handlowy Atol, ul. Biskupa Ignacego Świrskiego 50a
Dom Handlowy Atlas, ul. Morska 7
Pawilon Handlowy, ul. Młynarska 15

Ponadto znajdują się także parki handlowe:

Centrum Handlowe Arche, ul. Brzeska
Centrum Handlowe M Park, ul. Partyzantów
Park Handlowy Stalchemia, ul. Franciszka Kleeberga
Park Handlowy Stop Shop, ul. Łukowska

W Siedlcach większość supermarketów spożywczych stanowią Biedronki oraz Topazy. Znajduje się tu kilka Lidlów, Stokrotek, Społem oraz jeden Dino. Z większych sklepów można wymienić Carrefoura Market, Kauflanda oraz hurtownię Selgros na południe od miasta. Dawniej w Siedlcach znajdowały się dwa sklepy Tesco, w obu po opuszczeniu Tesco z Polski nie otwarto sieci Netto.

Gastronomia

Do najbardziej znanej restauracji w Siedlcach zalicza się browar restauracyjny Brofaktura, zlokalizowany w budynku dawnej hali targowej. Innym znanym obiektem jest Piekarnia Ratuszowa Radzikowscy, która prowadzona jest nieprzerwanie od 1930 roku.

Do tradycyjnej kuchni miasta można zaliczyć lokale takie jak:

Kuchnia Ogińskiej, ul. Stanisława Konarskiego 2
Kochanówka Arka Tarczyńskich, ul. Jana Kochanowskiego 9
Palce Lizać, ul. 3 Maja 50
Cafe Brama, ul. Bp. I. Świrskiego 46
Cicha Stanica, ul. Mazowiecka 80

Wśród lokali o orientalnym charakterze można wymienić Yomayo Sushi Bar na ul. J. Formińskiego 1 oraz Thai&Sushi Park na ul. Starowiejskiej 21. Do najbardziej znanej restauracji o charakterze amerykańskim stanowi lokal WÓŁczyKIJ na ul. Bp. I. Świrskiego 43.

Wśród najbardziej znanych pizzerii miasta Siedlce, wymienić można:

Warszafka, ul. Świętojańska 13
Italia, ul. Browarna 1
Da Grasso, ul. Henryka Sienkiewicza 12
Kampa, ul. Starowiejska 174
Verona, ul. Sokołowska 37
Twin Flames, ul. ks. Jana Niedziałka 13

Imprezy

Noclegi

W Siedlcach znajduje się liczna ilość hoteli o różnym charakterze w różnej lokalizacji. Do najbardziej znanych należą ibis Styles, Hotel & Spa HETMAN, Villa Park Hotel, Janusz, Kamienica oraz Hotel Garden.

Bezpieczeństwo

W Siedlcach znajduje się baza wojskowa 18 Dywizji Zmechanizowanej im. gen. broni Tadeusza Buka. Siedziba policji znajduje się we wschodniej części miasta na ul. Starowiejskiej 66. Struktura komendy obejmuje 7 wydziałów oraz 5 samodzielnych zespołów.

Siedziba Straży Miejskiej znajduje się na ul. Bolesława Prusa 16/18, zaś Straży Pożarnej na ul. Czerwonego Krzyża 45.

Na terenie miasta działają dwa szpitale (Miejski, Wojewódzki), oraz kilka przychodni specjalistycznych. Poza tym na terenie miasta działa poliklinika MSWiA, prywatne przychodnie oraz kilkadziesiąt aptek.

Informacje turystyczne

W punkcie Informacji Turystycznej (ul. Pułaskiego 7) w pobliżu ratusza Jacek, otrzymamy prospekty i materiały promocyjne. Siedlce nie są rozległe, świetnie można je zwiedzać np. na rowerze. Wokół miasta wytyczono turystyczne trasy rowerowe: Dolina Muchawki (2,5 godz.), Trasa Budzieszyńska (6 godz.), Trasa Reymontowska (5 godz.) oraz dłuższa, Trasa Karczewska (10 godzin).

Zobacz też

http://www.pttksiedlce.pl
http://www.nlot.pl (Nadbużańska Lokalna Organizacja Turystyczna)
http://www.siedlcenews.pl www.siedlcenews.pl (Siedlecki Portal Informacyjny)