Malta

Z Wikipodróży
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Republika Malty
Flaga
Flag of Malta.svg
Lokalizacja
EU location MLT.png
Informacje
Stolica Valletta
Ustrój republika
Waluta euro (€)
Strefa czasowa UTC +1 – zima
UTC +2 – lato
Powierzchnia 316 km²
Liczba ludności 408 333
Język urzędowy maltański, angielski
Religia dominująca katolicyzm (98%)
Kod telefoniczny +356
Napięcie elektryczne 230V
Kod samochodowy M
Ruch samochodowy lewostronny
Domena internetowa .mt
Malta CIA map PL.png

Malta – państwo wyspiarskie położone w Europie Południowej na Morzu Śródziemnym, na południe od Sycylii.

Charakterystyka[edytuj]

Geografia[edytuj]

Archipelag maltański składa się z trzech zamieszkałych wysp: Malta, Gozo, Comino i kilkunastu mniejszych, niezamieszkałych.

Ta’ Dmejrek (253 m n.p.m.) jest najwyższym punktem na Malcie.

Oprócz okresowych potoków i jednego niewielkiego jeziora, brak tam wód śródlądowych.

Klimat[edytuj]

Malta leży w strefie klimatu śródziemnomorskiego. Nie występują tu ostre wiatry, mgły, śnieg czy mróz. Średnia temperatura waha się od 14,1°C w zimie (listopad-kwiecień) do 32°C latem (maj-październik). Nasłonecznienie odpowiednio 6:46 godzin zimą i 10:11 godzin latem. Opady, przeważnie deszcz, pojawiają głównie w okresie jesieni i zimy. Roczna suma opadów to 578 mm.

Kultura i sztuka[edytuj]

Polityka[edytuj]

Gospodarka[edytuj]

Społeczeństwo[edytuj]

Zwyczaje[edytuj]

Wizy[edytuj]

Obywateli państw członków Unii Europejskiej, w tym Polski wizy nie obowiązują. Malta jest członkiem strefy Schengen. Granicę pomiędzy Polską a Maltą - oczywiście gdy przylatujemy samolotem - to wewnętrzna granica tej strefy. Obowiązuje zatem uproszczona procedura odprawy granicznej. Należy mieć aktualny paszport lub dowód osobisty.

Turyści[edytuj]

Dużą ilość turystów stanowią Brytyjczycy, Włosi i Hiszpanie. Można też spotkać małą ilość Niemców, Rosjan, ale także i Polaków.

Dojazd[edytuj]

Samolotem[edytuj]

Ryanair - połączenia z Maltą z: Krakowa (całoroczne), Wrocławia (w sezonie), Poznania (w sezonie, od 2016 r.) i Gdańsk (w sezonie, od 2016 r.). Wizzair - połączenia całoroczne z Maltą z Warszawy i Gdańska.

Co roku w sezonie letnim uruchamiane jest połączenie Malta - Warszawa obsługiwane przez Air Malta (czarter).

Linie lotnicze Lufthansa zapewniają połączenia z Polski na Maltę, z przesiadką we Frankfurcie, Monachium lub innych miastach-hubach tej linii w Niemczech albo w niektórych portach lotniczych Włoch.

Samochodem[edytuj]

Jako że Malta jest wyspą, dojazd samochodem jest możliwy jedynie promem.

Statkiem[edytuj]

Promem na Maltę można się dostać z sycylijskiego miasta Pozzallo.

Regiony[edytuj]

Państwo dzieli się na 68 jednostek administracyjnych. Jako oddzielne regiony można uznać poszczególne wyspy należące do Malty:

  • Malta
  • Gozo (malt. Għawdex)
  • Comino (malt. Kemmuna)

Malta jest państwem jednolitym, bez struktury federalnej. Zgodnie z Konstytucją, jedynym elementem samorządu poniżej poziomu samej republiki jest system rad lokalnych nazywanych local council[1]. W 1993 roku ustanowiono obecnie funkcjonujący oficjalny podział administracyjny Malty[2]. Państwo dzieli się na 68 jednostek administracyjnych – tzw. local councils[3]. Powstały w 1994 roku Local Councils Association (LCA, pol. Stowarzyszenie Rad Lokalnych) jest stowarzyszeniem reprezentującym wszystkie komitety lokalne z myślą o ochronie i promowaniu wspólnych interesów[4]. Utworzono także pięć regionów pomocniczych dla celów statystycznych (bez funkcji administracyjnych), na wzór podziału administracyjnego Singapuru: Region Północny, Region Centralny, Region Południowo-Wschodni, Region Południowy i Region Gozo[5].

Podział administracyjny Malty Kod ISO 3166-2[6] Local council Powierzchnia[7] Populacja[8] Gęstość zaludnienia MT-01 Attard 6,6 km² 10 650 1 614 os./km² MT-02 Balzan 0,6 km² 3 958 6 597 os./km² MT-03 Birgu 0,5 km² 2 629 5 258 os./km² MT-04 Birkirkara 2,7 km² 22 247 8 240 os./km² MT-05 Birżebbuġa 9,2 km² 9 736 1 058 os./km² MT-06 Bormla (Cospicua) 1,0 km² 5 395 5 395 os./km² MT-07 Dingli 5,7 km² 3 608 633 os./km² MT-08 Fgura 1,1 km² 11 670 10 609 os./km² MT-09 Floriana 0,9 km² 2 205 2 450 os./km² MT-10 Fontana 0,5 km² 985 1 970 os./km² MT-11 Gudja 2,2 km² 2 997 1 362 os./km² MT-12 Gżira 1,0 km² 8 029 8 029 os./km² MT-13 Għajnsielem 7,2 km²[9] 3 200 444 os./km² MT-14 Għarb 4,6 km² 1 539 335 os./km² MT-15 Għargħur 2,0 km² 2 768 1 384 os./km² MT-16 Għasri 5,0 km² 525 105 os./km² MT-17 Għaxaq 3,9 km² 4 722 1 211 os./km² MT-18 Ħamrun 1,1 km² 9 244 8 404 os./km² MT-19 Iklin 1,7 km² 3 130 1 841 os./km² MT-20 Senglea (Isla) 0,2 km² 2 784 13 920 os./km² MT-21 Kalkara 1,8 km² 3 014 1 674 os./km² MT-22 Kerċem 5,5 km² 1 938 352 os./km² MT-23 Kirkop 1,1 km² 2 191 1 992 os./km² MT-24 Lija 1,1 km² 3 070 2 791 os./km² MT-25 Luqa 6,7 km² 5 945 887 os./km² MT-26 Marsa 2,8 km² 4 401 1 572 os./km² MT-27 Marsaskala 5,4 km² 12 134 2 247 os./km² MT-28 Marsaxlokk 4,7 km² 3 534 752 os./km² MT-29 Mdina 0,9 km² 292 324 os./km² MT-30 Mellieħa 22,6 km² 10 087 446 os./km² MT-31 Mgarr 16,1 km² 3 629 225 os./km² MT-32 Mosta 6,8 km² 20 241 2 977 os./km² MT-33 Mqabba 2,6 km² 3 315 1 275 os./km² MT-34 Msida 1,7 km² 8 545 5 026 os./km² MT-35 Mtarfa 0,7 km² 2 572 3 674 os./km² MT-36 Munxar 2,8 km² 1 454 519 os./km² MT-37 Nadur 7,2 km² 4 509 626 os./km² MT-38 Naxxar 11,6 km² 13 443 317 os./km² MT-39 Paola 2,5 km² 7 864 3 146 os./km² MT-40 Pembroke 2,3 km² 3 645 1 585 os./km² MT-41 Pietà 0,5 km² 4 020 8 040 os./km² MT-42 Qala 5,9 km² 2 284 387 os./km² MT-43 Qormi 5,0 km² 16 779 3 356 os./km² MT-44 Qrendi 4,9 km² 2 752 562 os./km² MT-45 Rabat (Victoria) 2,9 km² 6 901 2 380 os./km² MT-46 Rabat 27,3 km² 11 497 421 os./km² MT-47 Safi 2,3 km² 2 126 924 os./km² MT-48 St. Julian’s 1,6 km² 10 232 6 395 os./km² MT-49 San Ġwann 2,6 km² 12 523 4 817 os./km² MT-50 San Lawrenz 3,6 km² 748 207 os./km² MT-51 Saint Paul’s Bay 14,5 km² 21 046 1 451 os./km² MT-52 Sannat 3,8 km² 2 117 557 os./km² MT-53 Santa Luċija 0,7 km² 2 997 4 281 os./km² MT-54 Santa Venera 0,9 km² 6 932 7 702 os./km² MT-55 Siġġiewi 19,9 km² 8 367 320 os./km² MT-56 Sliema 1,3 km² 16 854 12 965 os./km² MT-57 Swieqi 3,1 km² 10 064 3 246 os./km² MT-58 Ta' Xbiex 0,3 km² 1 804 6 013 os./km² MT-59 Tarxien 0,9 km² 8 583 9 537 os./km² MT-60 Valletta 0,8 km² 6 444 8 055 os./km² MT-61 Xagħra 7,6 km² 4 886 643 os./km² MT-62 Xewkija 4,5 km² 3 300 733 os./km² MT-63 Xgħajra 1,0 km² 1 732 1 732 os./km² MT-64 Żabbar 5,3 km² 15 404 2 906 os./km² MT-65 Żebbuġ (Gozo) 7,6 km² 2 956 389 os./km² MT-66 Żebbuġ (Malta) 8,7 km² 11 903 1 368 os./km² MT-67 Żejtun 5,4 km² 11 508 2 131 os./km² MT-68 Żurrieq 8,5 km² 10 823 1 273 os./km² MT (ISO 3166-1) Razem 316 km² 445 426 1410 os./km²

Miasta[edytuj]

Valletta – miasto wzniesione przez joannitów po Wielkim Oblężeniu (1565), obecnie stolica kraju. Valletta to również jedno z najpiękniejszych miejsc warownych w Europie. Miasto zaprojektował watykański architekt Francesco Laparelli. Było ważnym projektem urbanistycznym epoki renesansu. Projekt przewidywał ulice przecinające się pod kątem prostym i różnego rodzaju place. Doskonała była również lokalizacja pałacu Wielkiego Mistrza oraz kościoła zakonnego. Miasto nazwano Valletta na cześć wielkiego mistrza Jeana Parisota de la Valette.

Trzy Miasta (Isla, Birgu, Bormla) – miasta te istnieją od dawna. Już po opuszczeniu wyspy Rodos przez cesarza Karola V joannici postanowili osiedlić się na terenie, zwanym Il Borgo. Miasta te znane są także pod nazwami:

  • Isla (Senglea),
  • Birgu (Vittoriosa),
  • Bormla (Cospicua).

Mdina – ciekawe miasto, owiane tajemnicą. Wyróżnia je przede wszystkim strategiczne położenie(dość ważne w czasach jego świetności) - wysokie wzgórze. Jest to chyba najstarsze miasto w dziejach Malty, istniało bowiem już w epoce brązu. Dawniej Mdina była stolicą kraju, stąd też wiele w niej obiektów użyteczności publicznej. Mdinę nazywa się Miastem Ciszy, ponieważ jej wąskie, kręte uliczki były dawniej niedostępne dla ruchu kołowego. Do historii przejdzie też Rabat – inne miasto znajdujące się w obrębie Mdiny.

Ciekawe miejsca[edytuj]

  • Lazurowe okno (Azure window) – Gozo
  • Błękitna grota (Blue Grotto) – Malta
  • Błękitna laguna (Blue Lagoon) – Comino
  • Koleiny Clapham Junction – Malta
  • Katakumby św. Pawła – Malta
  • Katakumby św. Agaty – Malta
  • Ogrody Buskett (Buskett Garden) – Malta

Obiekty z listy światowego dziedzictwa UNESCO[edytuj]

  • Hypogeum Ħal Saflieni
  • Świątynie megalityczne na Malcie i Gozo – Ġgantija, Ħaġar Qim, Mnajdra, Ta’ Ħaġrat, Skorba, Tarxien
  • Valletta


Transport[edytuj]

Samochodem[edytuj]

  • Ruch jest lewostronny.
  • Polakom jazda lewą stroną może przysparzać kłopoty. Jeżeli jednak ktoś zamierza jeździć samochodem, to dobrze się przygotować, trenując na bardzo wąskich uliczkach.
  • Mieszkańcy wyspy jeżdżą ryzykownie, może się zatem zdarzyć wypadek na skrzyżowaniach o ruchu okrężnym.
  • Na wyspie nie ma autostrad i dróg szybkiego ruchu.
  • Ograniczenie prędkości na teranie zabudowanym to 50 km/h, a poza tym terenem to 80 km/h. Dlatego rada: Nie szalejmy!
  • Nie należy przekraczać tych prędkości, ponieważ drogi są kontrolowane przez liczne patrole policyjne i kamery.
  • W wielu miejscach jeździ się „na słuch”, tzn. trzeba trąbić przed skrzyżowaniem ponieważ za domów czy murów otaczających pola nic nie widać.
  • Niektóre drogi wyglądają jak nasze polne (ubity piach).
  • Podczas pobytu na Malcie codziennie widzi się wypadki z udziałem samochodów z wypożyczalni.
  • Benzyna jest bardzo droga, około 30 do 40% droższa niż w Polsce.
  • Na wyspie jest wiele firm wypożyczających samochody lub skutery. Wypożyczenie pojazdu jest dość kosztowne, np. wypożyczenie na jeden dzień samochodu najniższej klasy (Kia Picanto), kosztuje około 65 euro (około 250 PLN). AVIS ma tańsze oferty (14 dni Fiat Grande Punto 266 euro).

UWAGA: Nie polecane jest wypożyczać od osób prywatnych. Tylko w dużych firmach jak SIXT, Europcar, Hertz. Powód: Ryzyko finansowe podczas wypadku (duża dopłata) oraz fakt, że pojazdy są w złym stanie technicznym.

Autobusem[edytuj]

Jeszcze kilka lat temu jedną z atrakcji turystycznych były stare autobusy z lat 50, obecnie cała Malta obsługiwana jest przez autobusy niskopodłogowe. Klimatyzacją (często ustawioną na tak niską temperaturę, że aż jest chłodno).

Wszystkie autobusy zaczynają jazdę sprzed bramy wjazdowej do Valletty, skąd rozpraszają się we wszystkie kierunki na wyspie i wracają. Warto naprawdę zaopatrzyć się w darmową mapkę rozkładu jazdy. Warto kupić sobie bilet tygodniowy ponieważ tylko go pokazujemy wsiadając do autobusu. Czasem zwłaszcza wieczorami w okresie zimowego rozkładu jazdy może się zdarzyć ze ostatni autobus nie przyjedzie – dlatego polecamy dokładnie zaplanować podróż i uwzględnić nonszalancję kierowców. Nie warto jeździć bez biletu – są częste kontrole. Mandat to koszt 10 Euro płatny gotówka na miejsc. Jeśli chcesz jechać, na przykład, z jakiejś miejscowości na południu na drugi koniec wyspy, to będziesz musiał wpierw odbyć podróż do Valletty i stamtąd kolejnym autobusem do celu. wyjątek stanowią autobusy pośpiesznie, jadące na lotnisko, oznaczone literą "X"

Wyjazd[edytuj]

Język[edytuj]

Na Malcie obowiązują dwa języki urzędowe: maltański i angielski, chociaż językiem narodowym i tym używanym na co dzień przez większość mieszkańców jest język maltański.

Maltański jest językiem semickim, blisko spokrewnionym z arabskim. Pisany jest alfabetem łacińskim. W ciągu wieków maltański zapożyczył wiele słów z języków najeźdźców i kolonizatorów, głównie z łaciny, włoskiego i angielskiego.

Znaczna część Maltańczyków mówi (a przynajmniej rozumie) włoski, między innymi dzięki temu, że na wyspach odbierana jest włoska telewizja.

Wymowa języka maltańskiego jest podobna do polskiej, z kilkoma wyjątkami:

Samogłoski:

i – pomiędzy polskim „i” a „y”, tak jak w angielskim słowie „bit”

ie – i

Spółgłoski

ċ – cz

ġ – dż

għ – najczęściej nieme, wydłuża następną samogłoskę. Na końcu wyrazu jak ħ

ħ – ch

q – zwarcie krtaniowe. W polskim ten dźwięk nie występuje. Trochę zbliżone do „y”

v – w

w – ł

z – c

ż – z

Maltańczycy są bardzo komunikatywni, rozmawiają podobnie jak Włosi gestykulując rękoma. Biegle mówią po angielsku. Europejczycy różnią się od rodowitych mieszkańców stąd od razu zwracają się do nas po angielsku. Radzimy jednak zabrać ze sobą jakieś małe pomoce w postaci słowniczka zwłaszcza kiedy nie mówimy biegle po angielsku.

Zakupy[edytuj]

Około 10% drożej niż w Polsce. Scotts i inne supermarkety np. GS, Tower, Lidl występują w sporych ilościach, ale nie są wystawione na widok publiczny więc trzeba wejść w boczne uliczki. W Sliemie znajdują się Scots i GS podobnie w innych miastach. Na Malcie znajduje się polski sklep. Pieniądze najlepiej zakupić w Polsce ponieważ wymiana w kantorze może nas rozczarować (niski kurs oraz dodatkowa prowizja za samą czynność wymiany niezależna od kwoty), albo wypłacać pieniądze z bankomatu – przed tą operacją radzimy zapoznać się z kosztami prowizji banków w których posiadasz karty.

Noclegi[edytuj]

Malta posiada bardo dobrze rozwiniętą sieć hoteli. Po odłączeniu od UK w latach siedemdziesiątych rząd postawił na rozwój turystyki i wykonał swoje zadanie bardzo dobrze. W zależności od sezonu noclegi w dobrym położeniu można znaleźć już od 10 EUR.

Nauka[edytuj]

Malta to bardzo popularne miejsce nauki języka angielskiego. Szkoły oferujące różne poziomy zaawansowania nauki języków obcych prześcigają się w reklamach. Na Malcie znajduje się Uniwersytet z wieloma wydziałami, i miastem akademickim. We Florianie znajduje się ogród botaniczny Uniwersytetu i filia biblioteki. Wstęp do ogrodu jest darmowy.

Praca[edytuj]

Od czasu wejścia Malty do UE w 2004 Polacy nie potrzebują pozwolenia na pracę.

Bezpieczeństwo[edytuj]

Malta należy do jednych z najbardziej bezpiecznych miejsc na świecie. Po wyspie można podróżować bez obaw nawet późną porą, chociaż jak wszędzie, powinno się zachować zdrowy rozsądek. Należy uważać na miejsca, które wieczorami uczęszczane są przez nielegalnych imigrantów z Afryki.

Zdrowie[edytuj]

Głównym zagrożeniem dla zdrowia jest palące słońce i wysokie temperatury. Stosuj duże ilości kremu z filtrem przeciwsłonecznym i pij duże ilości wody.

U wybrzeży wysp należy uważać na ostre skały i silne prądy morskie. Choć nie są one zagrożeniem dla życia, ukąszenia meduz mogą być bardzo bolesne. Należy również uważać aby nie nastąpić na jeżowca, ponieważ fragmenty ich kolców mogą utknąć w stopie i z czasem doprowadzić do zakażenia.

Przed wyjazdem na Maltę warto odwiedzić NFZ celem uzyskania europejskiej karty pacjenta – lub innego dokumentu, który pozwoli nam uniknąć opłat za podstawową opiekę medyczną w razie wypadku. Proszę to wziąć pod uwagę zwłaszcza przy niedostatecznej znajomości języka angielskiego.

Kontakt[edytuj]

Telefon[edytuj]

Kierunkowy na Maltę: +356

Internet[edytuj]

Na Malcie jest wiele kawiarenek internetowych. Jenak najwięcej jest Hot Spotów dostępnych prawie w każdym hotelu (trzeba pytać), kawiarni, McDonaldzie lub parku miejskim: Hotspoty w kolejności od siły sygnału:

1. Valletta – na Placu Republiki nieopodal fontanny

2. Sliema – park – plac zabaw dla dzieci

3. Sliema – park miejski za drugą wieżą

4. San Julian – park miejski (ogrodzony drewnianym stylowym płotem)

5. Vittoriosa (Gozo) – główny plac

Poczta[edytuj]

Liczne urzędy pocztowe. Wysłanie listów lub paczek nie stanowi zatem problemu.Ale prosimy uważać, ponieważ wszystkie urzędy maja przerwę południową. Przeważnie otwarte są od 9:00 do 12:00 i od 14:00 do 17:30.
Gdy ktoś zamierza wysłać kartką pocztową do Polski lub innego kraju, radzimy włożyć ją do koperty. Powód – listy szybciej opuszczają wyspę niż widokówki. Dostarczenie listu trwa na terenie Europy około 3 do 5 dni, a widokówki nawet i 10 dni.

Przedstawicielstwa dyplomatyczne[edytuj]

Polskie placówki dyplomatyczne na Malcie[edytuj]

Na Malcie akredytowany jest polski ambasador wizytujący, którego siedziba znajduje się w Warszawie, w budynku Ministerstwa Spraw Zagranicznych. W sprawach konsularnych terytorium Malty podlega Wydziałowi Konsularnemu Ambasady RP w Rzymie.

Maltańskie placówki dyplomatyczne w Polsce[edytuj]

Ambasada Republiki Malty w Warszawie

ul. Wiśniowa 40/4

02-520 Warszawa

Telefon: +48 22 646 46 39

Fax: +48 22 646 46 85

Strona www: https://foreignaffairs.gov.mt/en/Embassies/Me_Warsaw/Pages/ME_Warsaw.aspx

E-mail: maltaembassy.warsaw@gov.mt



Na niniejszej stronie wykorzystano treści ze strony: Malta opublikowanej w portalu Wikitravel; autorzy: w historii edycji; prawa autorskie: na licencji CC-BY-SA 1.0