Przejdź do zawartości

Dąbrowa Górnicza

Z Wikipodróży
Dąbrowa Górnicza

Dąbrowa Górnicza
Herb
Informacje
Państwo Polska
Region Województwo śląskie
Ludność 112 876
Kod pocztowy

Dąbrowa Górnicza - miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim, położone na Wyżynie Śląskiej, nad Czarną Przemszą i Białą Przemszą, na wschodnim krańcu Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), w Zagłębiu Dąbrowskim, będącym historyczną częścią zachodniej Małopolski.

Dąbrowa Górnicza jest na 10. miejscu wśród największych miast w Polsce (pod względem powierzchni).

Park Zielona

Mapa

[edytuj]
Geographical Coordinates

Dąbrowa Górnicza – zobacz pełnoekranową mapę


Położenie

[edytuj]

Dąbrowa Górnicza leży na Wyżynie Katowickiej i Garbie Tarnogórskim, stanowiących makroregion Wyżyna Śląska. Znajduje się w dużej części w Kotlinie Dąbrowskiej.

Miasto graniczy z powiatem będzińskim (Będzin, gmina Psary, gmina Mierzęcice, Siewierz, Sławków), powiatem zawierciańskim (gmina Łazy), powiatem olkuskim w województwie małopolskim (gmina Klucze, gmina Bolesław) oraz z Sosnowcem.

Młyn w Dąbrowie-Okradzionowie


Dojazd

[edytuj]
Urząd Miasta

Samochodem

[edytuj]

Przez terytorium miasta przebiegają:

  • S1 (w korytarzu północ–południe, powiązana z trasą E75) – szybki dojazd m.in. do węzła z A1 w rejonie Pyrzowic oraz dalej w stronę południa woj. śląskiego.
  • DK94 – bezpłatna trasa równoległa do A4 (oś wschód–zachód, korytarz E40), wygodna w kierunku Krakowa i Wrocławia.
  • DK86 – szybki dojazd do Katowic i rdzenia konurbacji.
  • Drogi wojewódzkie (dojazdowe w obrębie regionu): DW790, DW796, DW910.

Orientacyjne odległości drogowe (zależne od wariantu trasy i punktu startu w mieście):

Kaplica św. Katarzyny

Koleją

[edytuj]

Oprócz transportu drogowego do miasta można dostać się koleją, której trzy linie biegną przez teren miasta. Są to linie nr. 1, 63 i 133. Pierwsza biegnie z Warszawy do Katowic, druga z Katowic do Kielc, a trzecia z Dąbrowy Górniczej do Krakowa.

Główny węzeł to stacja Dąbrowa Górnicza (centrum) {{marker |type=go |name=[[Stacja kolejowa Dąbrowa Górnicza |url=https://rozklad-pkp.pl/ |lat=50.3302 |long=19.185 |image=Dąbrowa Górnicza Train Station - main building, view from the south.jpg }}. W mieście działają też stacje/przystanki m.in. Dąbrowa Górnicza Gołonóg i Dąbrowa Górnicza Ząbkowice.

  • Ruch regionalny: przede wszystkim Koleje Śląskie (m.in. linia S1 w relacji Dąbrowa Górnicza – Katowice – Gliwice).
  • Ruch dalekobieżny: PKP Intercity – część pociągów dalekobieżnych zatrzymuje się w Dąbrowie Górniczej, ale konkretne relacje zależą od rozkładu (warto sprawdzić przed podróżą).

Planowanie podróży i aktualne rozkłady:

Kościół Narodzenia NMP i św. Antoniego

Autobusami

[edytuj]

Komunikacja regionalna (GZM)

[edytuj]

Komunikację miejską i międzymiastową w całej Metropolii obsługuje ZTM (autobusy, tramwaje, trolejbusy). Najprościej wyszukiwać połączenia po nazwie przystanku:

Autokary dalekobieżne

[edytuj]

Największy węzeł autokarowy w regionie to dworzec Katowice Sądowa (łatwy dojazd z Dąbrowy Górniczej pociągiem lub autobusami ZTM).

  • FlixBus – połączenia krajowe i międzynarodowe (Katowice jako główny punkt przesiadkowy w regionie).
  • Sindbad – autokary międzynarodowe (odjazdy z Katowic).

Samolotem

[edytuj]
  • Katowice Airport (KTW) w Pyrzowicach – najbliższe lotnisko (ok. 25–30 km drogą).
    • samochodem: zwykle przez drogę S1 (w zależności od miejsca startu w mieście),
    • komunikacją publiczną ZTM: metrolinie lotniskowe (dla Dąbrowy praktycznie: dojazd do Sosnowca/Będzina i dalej linia M19; alternatywnie do Katowic i linia AP) – rozkłady w Rozkładach ZTM,
    • koleją: stacja Pyrzowice Lotnisko znajduje się ok. 500 m od terminali (dojście chodnikiem); połączenia sprawdzisz w Portalu Pasażera.
  • Kraków Airport (KRK) w Balicach – ok. 65–75 km drogą.
    • najwygodniej: pociąg do Krakowa Głównego i dalej pociąg lotniskowy SKA1 do stacji Kraków Lotnisko/Airport.

Historia

[edytuj]

Pierwsza historyczna wzmianka o wsi Dąbrowa pojawiła się w 1726 roku, w księgach parafialnych kościoła Świętej Trójcy w Będzinie. Niecałe trzydzieści lat później nazwa ta została zapisana w kronikach siewierskich. W drugiej połowie XVIII wieku na terenach dzisiejszego miasta odnaleziono pokłady węgla kamiennego, co było głównym motorem jego rozwoju. Początkowo węgiel wydobywali głównie miejscowi. Wraz z rozwojem górnictwa i hutnictwa na Śląsku, zaczęli się tu pojawiać zawodowi „kopacze”. Taki stan rzeczy utrzymał się do 1795 roku, kiedy to, w wyniku trzeciego rozbioru Polski, Dąbrowa przeszła pod władanie pruskie. W 1796 roku zaczęto budowę pierwszej kopalni odkrywkowej węgla kamiennego, nazwanej „Reden” (od nazwiska pruskiego dyrektora górnictwa Fryderyka Redena). Następnie pojawiły się: huta cynku „Konstanty”, kopalnia „Koszelew”, huta „Bankowa”.

Po utworzeniu przez Napoleona Księstwa Warszawskiego w 1807 roku, Dąbrowa znalazła się w, przywróconym przez francuskiego cesarza, Księstwie Siewierskim, zarządzanym przez marszałka Jeana Lannesa. Po kongresie wiedeńskim, w 1815 roku, Dąbrowa została włączona do Królestwa Polskiego, znajdującego się pod panowaniem carskim.

W latach 70. XIX wieku dąbrowskie kopalnie i huty zostały, decyzją rządu Królestwa Polskiego, sprywatyzowane. W 1889 roku założono tu Szkołę Górniczą, zwaną „Sztygarką”. Działały w niej dwa wydziały: górniczy i hutniczy. Szybko zyskała renomę i stała się najlepszą taką uczelnią Zagłębia.

W czasie pierwszej wojny światowej, w 1916 roku, Dąbrowie Górniczej przyznano prawa miejskie. Władze austriackie za oddanie dla kraju, nadały we wrześniu 1916 r. herb, który zachował się do dziś.

4 września 1939 roku do Dąbrowy Górniczej wkroczyły oddziały niemieckie, a miasto przemianowane zostało na Redenberg. W końcu stycznia 1945 roku wkroczyła tu Armia Czerwona.

W latach powojennych szybko rozwijały się przemysł i oświata. W latach siedemdziesiątych powstał tu największy w kraju i jeden z największych w Europie kombinat metalurgiczny Huta Katowice.

Transport

[edytuj]

Publiczny transport zbiorowy

[edytuj]

Dąbrowa Górnicza jest częścią systemu Transport GZM (organizator: ZTM). Aktualne rozkłady, komunikaty i planowanie podróży:

W praktyce najwygodniej korzystać z:

  • planera tras i rozkładów (strona + aplikacja Transport GZM),
  • biletów kupowanych w aplikacji (w tym tryb „start/stop” – zasady i limity wg Transport GZM).

Komunikacja miejska (autobusy i tramwaje)

[edytuj]

Sieć autobusów obejmuje całe miasto i łączy je z sąsiednimi ośrodkami Metropolii. Szczegóły tras i godziny kursowania najlepiej sprawdzać w rozkładach ZTM:

W Dąbrowie Górniczej kursują także tramwaje (Tramwaje Śląskie). Po modernizacji układu torowego do miasta wróciły linie 21, 22 i 28:

Koleje aglomeracyjne i regionalne (Koleje Śląskie i inni przewoźnicy)

[edytuj]

W codziennych dojazdach po aglomeracji przydatne są pociągi regionalne – w mieście funkcjonuje kilka stacji/przystanków, m.in. Dąbrowa Górnicza, Dąbrowa Górnicza Gołonóg, Dąbrowa Górnicza Ząbkowice, a także przystanki w kierunku Zawiercia/Częstochowy (np. Pogoria, Sikorka – zależnie od rozkładu).

Rower metropolitalny (Metrorower)

[edytuj]

W mieście działa system Metrorower (Transport GZM). Najprościej sprawdzić stacje i dostępność rowerów na mapie:

Taksówki

[edytuj]

W Dąbrowie Górniczej działają lokalne korporacje, m.in.:

  • Radio Taxi 919 Dąbrowa Górnicza – radiotaxi919dg.pl, tel. 791 919 919, 32 262 0 919
  • Radio Taxi Dąbrowa Górnicza – radiotaxidg.pl, tel. 32 261 55 55, 728 555 505

W aglomeracji działają też aplikacje przewozowe (Uber, Bolt)

Zabytki i atrakcje

[edytuj]

Zabytki:

[edytuj]
  • 7 Młyn Freya (Okradzionów), Białej Przemszy 3 (Okradzionów) Dawny młyn wodny, dziś funkcjonujący jako mała elektrownia wodna; obiekt do oglądania z zewnątrz.

Dziedzictwo przemysłowe

[edytuj]
  • Huta Katowice oraz Huta Bankowa – dla osób zainteresowanych współczesnym/klasycznym przemysłem; Największy zakład hutniczy w regionie (ArcelorMittal Poland). Zwiedzanie nie jest prowadzone w trybie „turystycznym”, więc sens ma oglądanie „z zewnątrz”: skala instalacji, infrastruktura kolejowa i charakterystyczna sylweta przemysłowa. Najlepsze warunki do zdjęć: późne popołudnie / zmrok (światła instalacji).
Punkty widokowe:
  • 12 Punkt obserwacyjny: Brama nr 5 (ul. Koksownicza) – widok na instalacje „od zaplecza”, ul. Koksownicza (rejon bramy zakładowej) Jedno z najbliższych miejsc „z ulicy”, z którego da się zobaczyć fragmenty zabudowy przemysłowej i logistykę zakładu. Dobre na szybki przystanek foto, ale warto pamiętać o ruchu ciężarowym i o tym, że to okolice czynnego zakładu – oglądanie wyłącznie z przestrzeni publicznej.
  • 13 Punkt panoramiczny: Góra Parcina (Będzin–Grodziec), Będzin (Grodziec) – dojście szlakami leśnymi Wysoki punkt z szeroką panoramą Zagłębia i GOP; przy dobrej przejrzystości powietrza w kadr wchodzi też „linia przemysłowa” Dąbrowy Górniczej (w tym sylweta Huty Katowice). Dobry wybór, jeśli chcesz pokazać hutę „w kontekście krajobrazu”.
  • 14 Punkt widokowy: Góra Św. Doroty („Dorotka”) – taras widokowy, ul. Fryderyka Chopina 38, 42-500 Będzin (parking / dojście na punkt) Urządzony punkt widokowy z szybkim dojściem od parkingu. W kadrze dobrze wychodzą panoramy miast i przemysłowy horyzont; to najwygodniejsza opcja „bez logistyki” na zdjęcia z daleka (teleobiektyw pomaga wydobyć hutę z tła).
  • 15 Huta Bankowa (dla kontekstu przemysłowego centrum miasta), ul. Sobieskiego 24 Historyczna huta w śródmiejskiej części Dąbrowy Górniczej – raczej jako punkt „kontekstowy” do opowieści o przemysłowych korzeniach miasta (oglądanie z zewnątrz).

Atrakcje

[edytuj]
  • Pogoria I Pierwszy zbiornik kaskady Pogorii; raczej spokojniejsze „jezioro na spacer” i wędkowanie (lokalizację warto doprecyzować na mapie w oparciu o wybrany punkt wejścia).
  • Pogoria II Zbiornik o bardziej „przyrodniczym” charakterze (użytek ekologiczny, ptaki); dobre miejsce na obserwacje i spokojny obchód brzegów (lokalizację warto doprecyzować na mapie w oparciu o wybrany punkt wejścia).
  • 16 Pogoria III Najpopularniejszy akwen na plażowanie, spacer/rower/rolki i sporty wodne; latem „główna Pogoria” dla większości odwiedzających.
  • 18 Park Zielona Duży park „na pół dnia” (spacer + odpoczynek), dobra baza do wypadów w rejon Pogorii.
  • 19 Park Hallera Centralny park miejski; przestrzeń na wydarzenia plenerowe, spacer i rekreację w centrum.
  • 20 Park Wodny Nemo, Aleja Róż 1 Aquapark w Parku Hallera; opcja „na niepogodę” i dla rodzin (baseny, strefy rekreacyjne).
  • 25 Park Śródmiejski Park w śródmieściu; punkt orientacyjny i wejście w park w rejonie Pałacyku Dezona.

Zakupy

[edytuj]
Centrum Handlowe Pogoria

W Dąbrowie Górniczej można znaleźć wiele sklepów i centrów handlowych. W mieście funkcjonują sklepy wielkopowierzchniowe takiej jak: OBI i Vendo Park. W Dąbrowie G. znajdują się 4 targowiska miejskie (przy ulicach: Poniatowskiego, Morcinka/Tysiąclecia, Adamieckiego i Ludowej).

W Dąbrowie Górniczej jednym z największych obiektów jest Centrum Handlowe Pogoria.

  • 1 Centrum Handlowe Pogoria, ul. Jana III Sobieskiego 6, 41-300 Dąbrowa Górnicza, ☎ +48 32 639 98 21, e-mail: biuro@ch-pogoria.pl. Jedno z największych centrów handlowych w mieście; dobry punkt orientacyjny dla mapy.

Giełda Staroci organizowana jest w Parku Hallera (zwykle w jedną z niedziel miesiąca – warto dopisać, że termin należy sprawdzić w bieżących komunikatach miasta). Geiłda organizowana jest od 1996 roku przez Towarzystwo Przyjaciół Dąbrowy Górniczej. Impreza ta jest jedną z największych tego typu w Polsce.

Noclegi

[edytuj]

Baza noclegowa to głównie hotele w centrum oraz obiekty w rejonie rekreacyjnym Pogorii. W dzielnicy Błędów działa kemping w pobliżu Pustyni Błędowskiej.

  • 1 Hotel Pogoria Residence, Aleja Józefa Piłsudskiego 13, ☎ +48 32 264 70 43. Hotel przy trasie tramwajowej.
  • 2 Hotel Astra, Gustawa Morcinka 14, ☎ +48 32 268 29 15. Hotel w spokojnej okolicy.
  • 3 Holiday Inn Dąbrowa Górnicza-Katowice, Aleja Róż 1A, ☎ +48 32 755 00 00. Hotel biznesowy przy DK94.
  • 4 Zajazd Bachus, Stanisława Staszica 42, ☎ +48 32 268 76 60. Mały hotel z restauracją.
  • 5 Hotel Shuma, Żeglarska 20, . Hotel z restauracją (Pojezierze Dąbrowskie / okolice Pogorii).

Gastronomia

[edytuj]

Najwięcej lokali działa w śródmieściu oraz w rejonie Pogorii. Godziny otwarcia i dostępność (zwłaszcza sezonowo) najlepiej weryfikować na stronach lokali.

  • 2 Reden Panorama Bar (Holiday Inn), al. Róż 1A, 41-300 Dąbrowa Górnicza, ☎ +48 32 755 00 00. Bar widokowy w hotelu Holiday Inn.
  • 3 Restauracja (Pogoria Residence), ul. Piłsudskiego 13, 41-300 Dąbrowa Górnicza, ☎ +48 32 264 70 43, e-mail: recepcja@pogoriaresidence.pl. Restauracja hotelowa.
  • 4 Restauracja Shuma, ul. Żeglarska 20, 41-303 Dąbrowa Górnicza, ☎ +48 32 264 43 71, e-mail: hotel@hotelsuma.pl. Restauracja hotelowa; menu dostępne na stronie.
  • 5 Restauracja Astra, ul. Gustawa Morcinka 14, 41-303 Dąbrowa Górnicza, ☎ +48 32 268 29 15, e-mail: kontakt@astra.media.pl. Restauracja przy Hotelu Astra.
  • 6 DOMOLO (Pogoria III), ul. Siewierska 35, 41-300 Dąbrowa Górnicza, ☎ +48 789 125 145, e-mail: restauracja@domolo.pl. Pizza, burgery i dania obiadowe; przy zbiorniku Pogoria III.
  • 7 Karczma Drewienko, ul. Struga 5a, 41-300 Dąbrowa Górnicza, ☎ +48 517 833 694, e-mail: dparzniewski95@gmail.com. Pizza i domowe obiady.
  • Majka Obiady Domowe, ul. Jana III Sobieskiego 4A, 41-300 Dąbrowa Górnicza (pawilon „Hetman”), ☎ +48 518 241 216. Domowe obiady (tania opcja lunchowa).
  • 8 Café Kamienica, ul. 3 Maja 32/2, 41-300 Dąbrowa Górnicza, ☎ +48 730 202 519, e-mail: timeforcoffee@onet.pl. Kawiarnia w centrum.

Wycieczki jednodniowe

[edytuj]


Źródło: „https://pl.wikivoyage.org/w/index.php?title=Dąbrowa_Górnicza&oldid=154530”