Przejdź do zawartości

Będzin

Pobierz GPX plik
Z Wikipodróży
Będzin

Będzin
Zamek w Będzinie
Herb
Mapa
Informacje
Państwo Polska
Region Województwo śląskie
Powierzchnia 37,39 km²
Wysokość 260–382 m n.p.m. m n.p.m.
Ludność 53 586
Nr kierunkowy +48 32
Kod pocztowy 42-500
Strona internetowa

Będzin – miasto powiatowe w południowej Polsce, w województwie śląskim, w Zagłębiu Dąbrowskim, nad Czarną Przemszą. Leży w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, między Sosnowcem, Dąbrową Górniczą, Czeladzią, Wojkowicami i Psarami.

Będzin jest jednym z najstarszych miast regionu i historycznym ośrodkiem Zagłębia Dąbrowskiego. Najbardziej rozpoznawalną atrakcją jest zamek królewski na Wzgórzu Zamkowym. Miasto ma też ważne zabytki żydowskie, Pałac Mieroszewskich, Podziemia Będzińskie, średniowieczny układ starego miasta, mury miejskie, tereny nad Czarną Przemszą oraz dziedzictwo przemysłowe Grodźca.

Charakterystyka

[edytuj]
Zamek w Będzinie
Pałac Mieroszewskich

Będzin był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego i jednym z ważnych punktów na pograniczu Małopolski oraz Śląska. Jego układ historyczny skupia się wokół Wzgórza Zamkowego, starego miasta, kościoła Świętej Trójcy, reliktów murów miejskich i terenów nad Czarną Przemszą.

Miasto ma kilka wyraźnych obszarów turystycznych:

  • Stare Miasto i zamek – zamek, mury miejskie, kościół Świętej Trójcy, stare uliczki i Podziemia Będzińskie;
  • dziedzictwo żydowskie – Dom Modlitwy Cukermana, Dom Modlitwy Mizrachi, miejsca pamięci, dawny układ dzielnicy żydowskiej i Rynek Rybny;
  • Gzichów – Pałac Mieroszewskich i park pałacowy;
  • Grodziec – Góra Świętej Doroty, kościół św. Doroty, dawny przemysł, cementownia i dziedzictwo robotnicze;
  • Syberka i okolice Areny – nowsza część miasta z parkiem, Będzin Areną i wydarzeniami.

Na zwiedzanie zamku, Wzgórza Zamkowego, Podziemi Będzińskich, Pałacu Mieroszewskich i wybranych miejsc dziedzictwa żydowskiego warto przeznaczyć co najmniej pół dnia. Z Grodźcem, Górą Świętej Doroty i obiektami przemysłowymi można zaplanować cały dzień.

Dojazd

[edytuj]

Samolotem

[edytuj]

Najbliższe lotnisko to Katowice Airport (KTW) w Pyrzowicach, oddalone o około 16–25 km, zależnie od wariantu trasy. Dojazd samochodem prowadzi zwykle przez DK86, S1 albo drogi lokalne przez Siewierz i Psary.

Transportem publicznym najwygodniej korzystać z autobusów lotniskowych Transport GZM z przesiadką w Będzinie, Sosnowcu lub Katowicach. Aktualne połączenia należy sprawdzić w planerze Transport GZM.

Koleją

[edytuj]
Stacja Będzin Miasto

Będzin leży przy linii kolejowej nr 1 Warszawa – Katowice. Najważniejszą stacją dla turystów jest Będzin Miasto, położona blisko centrum, zamku i Podziemi Będzińskich.

Przydatne rozkłady:

Na stacji Będzin Miasto zatrzymują się pociągi regionalne, a w zależności od rozkładu także wybrane pociągi dalekobieżne. Najczęstsze kierunki to Katowice, Sosnowiec, Dąbrowa Górnicza, Zawiercie, Częstochowa i Gliwice.

Samochodem

[edytuj]

Przez Będzin i jego okolice przebiegają ważne trasy:

W centrum parkowanie jest możliwe przy ulicach i parkingach miejskich. W dni wydarzeń przy zamku, na Wzgórzu Zamkowym i w Będzin Arenie warto przyjechać wcześniej lub skorzystać z transportu publicznego.

Autobusem i tramwajem

[edytuj]

Komunikację miejską organizuje Transport GZM. Będzin ma bezpośrednie połączenia autobusowe i tramwajowe z Sosnowcem, Dąbrową Górniczą, Czeladzią, Katowicami, Wojkowicami, Psarami, Siewierzem, Siemianowicami Śląskimi, Piekarami Śląskimi i Bytomiem.

Przydatne przystanki:

Przez Będzin kursują tramwaje m.in. linii:

Aktualne rozkłady, komunikaty i planowanie podróży:

Rowerem

[edytuj]

W Będzinie działa Metrorower, system roweru publicznego GZM. Stacje znajdują się m.in. przy zamku, stadionie, dworcu, Syberce i osiedlach. Aktualną mapę stacji i dostępność rowerów należy sprawdzać na stronie:

Rower przydaje się szczególnie na trasie: Będzin Miasto – zamek – Gzichów – Osiedle Zamkowe – Grodziec – Góra Świętej Doroty, a także w przejazdach do Czeladzi, Dąbrowy Górniczej, Sosnowca i nad Pogorie.

Komunikacja

[edytuj]

Centrum Będzina, zamek, Wzgórze Zamkowe, Podziemia Będzińskie, Dom Modlitwy Mizrachi, Dom Modlitwy Cukermana i stacja Będzin Miasto są osiągalne pieszo. Do Pałacu Mieroszewskich można dojść spacerem przez Gzichów lub dojechać autobusem. Do Grodźca, Łagiszy i na Górę Świętej Doroty potrzebny jest autobus, rower albo samochód.

Przy zwiedzaniu miasta dobrze zaplanować trasę według dzielnic:

  • Stare Miasto i zamek – pieszo;
  • Gzichów – pieszo z centrum lub autobusem;
  • Grodziec i Góra Świętej Doroty – autobus, rower lub samochód;
  • Łagisza – autobus lub samochód;
  • Syberka i Będzin Arena – autobus, rower lub samochód.

Warto zobaczyć

[edytuj]

Stare Miasto i Wzgórze Zamkowe

[edytuj]
Zamek w Będzinie
Plik:Mur Będzin.jpg
Mury miejskie
  • 1 Zamek królewski w Będzinie, ul. Zamkowa 1 (przystanek Będzin Zamek; dojście ze stacji Będzin Miasto), ☎ +48 32 267 47 31. Gotycki zamek królewski z XIV wieku, odbudowany po II wojnie światowej. Mieści część Muzeum Zagłębia, ekspozycje historyczne i wieżę widokową. Najważniejsza atrakcja miasta.
  • 2 Wzgórze Zamkowe, okolice ul. Zamkowej (teren wokół zamku). Historyczne wzgórze z zamkiem, reliktami murów, parkiem, punktami widokowymi i dojściem do Podziemi Będzińskich.
  • !!3 Mury miejskie, okolice ul. Zawale i ul. Modrzejowskiej (spacer od zamku w stronę starego miasta). Relikty średniowiecznych murów obronnych Będzina, najlepiej oglądane podczas spaceru wokół Wzgórza Zamkowego.
  • 4 Podziemia Będzińskie, okolice Wzgórza Zamkowego (wejścia według informacji Muzeum Zagłębia; wymagana rezerwacja lub sprawdzenie godzin wejść), ☎ +48 32 267 47 31. Podziemna trasa turystyczna pod Wzgórzem Zamkowym. Trasa ma około 400 m, zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem; warto zabrać cieplejsze okrycie.

Dziedzictwo żydowskie

[edytuj]
Dom Modlitwy Cukermana

Będzin był jednym z ważnych ośrodków żydowskich Zagłębia. Do II wojny światowej społeczność żydowska stanowiła znaczną część mieszkańców miasta. W przestrzeni miasta zachowały się domy modlitwy, cmentarze, ślady dawnej dzielnicy żydowskiej i miejsca pamięci.

  • !!7 Dom Modlitwy Cukermana, al. Kołłątaja 24 (centrum, kamienica zwana Bramą Cukermana). Zachowany żydowski dom modlitwy z polichromiami, jeden z najważniejszych obiektów dziedzictwa żydowskiego w Będzinie.
  • 8 Dom Modlitwy Mizrachi, ul. Potockiego 3 (kamienica Wienera; dojście od centrum), ☎ +48 32 267 47 31. Zachowany dom modlitwy w kamienicy Wienera, udostępniany w ramach obiektów Muzeum Zagłębia.
  • 9 Cmentarz żydowski na Podzamczu, Podzamcze / okolice Wzgórza Zamkowego (teren historyczny; dostępność może być ograniczona). Historyczny cmentarz żydowski w rejonie Podzamcza. Miejsce wymaga spokojnego i pełnego szacunku zachowania.
  • 10 Rynek Rybny, okolice dawnej dzielnicy żydowskiej (spacer od al. Kołłątaja i ul. Potockiego). Fragment dawnego układu miejskiego związany z żydowską historią Będzina.

Gzichów

[edytuj]
  • 12 Park przy Pałacu Mieroszewskich, Gzichowska 15 (wokół pałacu). Zabytkowy park pałacowy w Gzichowie, dobry na krótki spacer po zwiedzaniu pałacu.

Grodziec i Góra Świętej Doroty

[edytuj]
Kościół św. Doroty na Górze Świętej Doroty
  • 13 Góra Świętej Doroty, Grodziec (dojście z Grodźca; dobry punkt widokowy). Wzgórze w Grodźcu, jedno z najlepszych miejsc widokowych w okolicy. Przy dobrej pogodzie widać panoramę Zagłębia, Górnego Śląska i przemysłowy horyzont regionu.
  • 16 Dawna cementownia „Grodziec”, Grodziec (obiekt poprzemysłowy; oglądanie z zewnątrz, z przestrzeni publicznej). Zespół dawnej cementowni z XIX wieku, jeden z najważniejszych zabytków przemysłowych Grodźca. Ze względu na stan i własność nie należy wchodzić na teren obiektu.
  • Dziedzictwo KWK „Grodziec”, Grodziec (różne lokalizacje w Grodźcu). Ślady dawnej kopalni, zabudowy robotniczej i infrastruktury przemysłowej Grodźca. Warto zwiedzać z mapą i zachowaniem ostrożności.

Parki, rekreacja i punkty widokowe

[edytuj]
  • 17 Park Syberka, os. Syberka (dojazd autobusami w rejon Syberki i Będzin Areny). Duży park rekreacyjny z alejkami, miejscami wypoczynku i przestrzenią wydarzeń plenerowych.
  • 18 Bulwary nad Czarną Przemszą, okolice centrum i Gzichowa (spacer od zamku lub stacji Będzin Miasto). Trasy spacerowe i rowerowe nad Czarną Przemszą, dobre jako łącznik między centrum, zamkiem i Gzichowem.
  • 19 Góra Parcina, Grodziec / granica z Wojkowicami (dojście szlakami leśnymi). Punkt widokowy na Grodziec, Wojkowice, Zagłębie i przemysłowy krajobraz regionu.

Kultura i wydarzenia

[edytuj]
  • 21 Będzin Arena, Sportowa 20 (rejon Syberki i stadionu). Nowoczesna hala widowiskowo-sportowa, miejsce meczów, koncertów, wydarzeń sportowych i imprez miejskich.

Aktywnie

[edytuj]
  • Spacer: Będzin Miasto – zamek – Wzgórze Zamkowe – Podziemia Będzińskie – mury miejskie – Dom Modlitwy Cukermana – Dom Modlitwy Mizrachi.
  • Trasa muzealna: zamek – Pałac Mieroszewskich – Podziemia Będzińskie – Dom Modlitwy Mizrachi.
  • Wycieczka do Grodźca: kościół św. Katarzyny – Góra Świętej Doroty – dawna cementownia – Góra Parcina.
  • Przejazd rowerowy nad Czarną Przemszą i dalej do Dąbrowy Górniczej, Czeladzi lub Sosnowca.
  • Wizyta w Teatrze Dzieci Zagłębia albo udział w wydarzeniu w Będzin Arenie.
  • Fotografowanie panoramy zamku i Wzgórza Zamkowego z bulwarów oraz mostów nad Czarną Przemszą.

Szlaki

[edytuj]

Przez Będzin przebiegają szlaki piesze i rowerowe:

Zakupy

[edytuj]

Najwięcej sklepów i punktów usługowych działa w centrum, przy al. Kołłątaja, ul. Małachowskiego, ul. Modrzejowskiej, w rejonie targowisk i przy większych trasach wylotowych.

  • 1 Centrum handlowe M1 Czeladź, Będzińska 80, Czeladź (przy granicy Czeladzi, Sosnowca i Będzina; dojazd tramwajem i autobusami do przystanku Piaski Centrum Handlowe). . Duże centrum handlowe najbliższe południowej części Będzina.
  • 2 Targowisko i sklepy centrum Będzina, okolice ul. Modrzejowskiej, Małachowskiego i centrum, . Zakupy codzienne, lokalne sklepy, piekarnie i punkty usługowe.

Gastronomia

[edytuj]

Oferta gastronomiczna Będzina jest rozproszona między centrum, rejon zamku, hotele i osiedla. Przed przyjazdem specjalnie na posiłek warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia.

  • 1 Restauracja Cumulus, Sportowa 3 (w Hotelu Cumulus, niedaleko zamku i terenów sportowych), ☎ +48 32 267 30 08. Restauracja hotelowa z kuchnią polską i europejską; dobra przy noclegu lub zwiedzaniu zamku.
  • 2 Restauracja Pod Zamkiem, okolice Wzgórza Zamkowego (w rejonie zamku). . Lokal gastronomiczny w pobliżu zamku; aktualne godziny i formę działania należy sprawdzić przed wizytą.
  • 1 Pub Black Jack, Partyzantów 3A, ☎ +48 502 892 980. Pub w centrum Będzina; aktualne godziny najlepiej sprawdzić w profilu lokalu.
  • 3 Lokale w centrum, al. Kołłątaja, ul. Małachowskiego, ul. Modrzejowska i okolice, . Małe lokale, bary, kawiarnie i punkty gastronomiczne w centrum; oferta zmienia się sezonowo.

Noclegi

[edytuj]
  • 1 Hotel Cumulus, Sportowa 3 (w centrum, w sąsiedztwie zamku i terenów sportowych), ☎ +48 32 267 30 08, e-mail: recepcja@cumulushotel.pl. Kameralny hotel w centrum miasta, blisko XIV-wiecznego zamku; ma restaurację, zaplecze konferencyjne i strefę relaksu.
  • 2 Orange Tree Hotel / Hostel, Modrzejowska 27 (centrum, blisko zamku i Podziemi Będzińskich). Budżetowy nocleg w centrum, przydatny dla turystów pieszych i osób przyjeżdżających pociągiem.
  • 3 Hotel Rycerski, Będzińska 53, Czeladź (przy DK94, między Czeladzią i Będzinem), ☎ +48 32 763 58 88, e-mail: recepcja@hotel-rycerski.pl. Hotel i restauracja przy głównej trasie; praktyczny dla podróżujących samochodem.

Wydarzenia

[edytuj]
  • Dni Będzina – święto miasta z koncertami i wydarzeniami plenerowymi.
  • Jarmark rzemiosła i rękodzieła – wydarzenia sezonowe w centrum i przy zamku.
  • Noc Muzeów – wydarzenia Muzeum Zagłębia, zamku, Pałacu Mieroszewskich i obiektów związanych z historią miasta.
  • Wydarzenia Teatru Dzieci Zagłębia – spektakle, warsztaty i wydarzenia dla dzieci oraz rodzin.
  • Wydarzenia Będzin Areny – koncerty, zawody sportowe, imprezy rodzinne i miejskie.
  • Zakończenie lata i wydarzenia w Parku Syberka – koncerty i imprezy plenerowe organizowane sezonowo.
  • Wydarzenia Fundacji Brama Cukermana – spacery, spotkania i działania związane z żydowskim dziedzictwem Będzina.

Informacja turystyczna

[edytuj]
  • 1 Urząd Miejski w Będzinie, 11 Listopada 20, ☎ +48 32 267 91 00.
  • 2 Muzeum Zagłębia w Będzinie, ul. Zamkowa 1 / Gzichowska 15, ☎ +48 32 267 47 31.
  • 3 Fundacja Brama Cukermana, al. Kołłątaja 24

Gdzie dalej

[edytuj]
  • Czeladź – stare miasto, Park Grabek, Muzeum Saturn, Galeria Elektrownia i Pałac Saturna.
  • Dąbrowa Górnicza – Pogorie, Sztygarka, Kopalnia Ćwiczebna, Fabryka Pełna Życia i Pustynia Błędowska.
  • Sosnowiec – pałace przemysłowców, Egzotarium, Bank Sztuki, ArcelorMittal Park i centrum Zagłębia.
  • Wojkowice – mniejsze miasto na północ od Będzina, z terenami zielonymi i widokami na Grodziec.
  • Piekary Śląskie – sanktuarium maryjne i Kopiec Wyzwolenia.
  • Katowice – główny węzeł regionu, Strefa Kultury, Spodek, muzea i koncerty.
  • Siewierz – ruiny zamku biskupów krakowskich i historyczny układ miasta.
  • Sławków – rynek, Austeria, ruiny zamku biskupów krakowskich i dolina Białej Przemszy.


Na niniejszej stronie wykorzystano treści ze strony: opublikowanej w portalu Wikitravel; autorzy: w historii edycji; prawa autorskie: na licencji CC-BY-SA 1.0
Źródło: „https://pl.wikivoyage.org/w/index.php?title=Będzin&oldid=157507”