Podhale

Z Wikipodróży
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Podhale – region historyczno-kulturowy w południowej Polsce u północnego podnóża Tatr, w dorzeczu górnego Dunajca z wyłączeniem obszarów leżących na prawym brzegu Białki i prawym brzegu Dunajca, poniżej ujścia Białki.

Historyczną stolicą regionu jest Nowy Targ, będący obecnie największym miastem Podhala i jednym z największych w województwie małopolskim. Oprócz niego do innych ważnych miejscowości należą: Zakopane, Szaflary i Biały Dunajec.

Położenie i klimat[edytuj]

Północną granicę Podhala stanowią Grce, a południową (zwaną "Skalnym Podhalem") wyznaczają miejscowości Bukowina Tatrzańska, Brzegi, Łysa Polana, Zakopane, Kiry, Witów, Chochołów i Koniówka.

Przedwojenna mapa fizyczna Podhala

Podhale obejmuje swym zasięgiem m.in.:

  • gmina Biały Dunajec;
  • gmina Bukowina Tatrzańska;
  • gmina Bystra-Sidzina;
  • gmina Czarny Dunajec;
  • gmina Czorsztyn;
  • gmina Kościelisko;
  • Nowy Targ;
  • gmina Nowy Targ;
  • gmina Poronin;
  • gmina Raba Wyżna;
  • gmina Szaflary;
  • gmina Spytkowice;
  • Zakopane.

Wysokości bezwzględne tej krainy wahają się od 600 do 900 m n.p.m. Zimy są tutaj mroźne ze średnią temperaturą stycznia -6 °C i częstymi zamgleniami, lata natomiast – stosunkowo ciepłe (ze średnią temperaturą lipca 16 °C) i suche.

Kultura[edytuj]

Bogata kultura ludowa rozwinęła się wśród wolnej od dawna od powinności pańszczyźnianych ludności góralskiej. Podobnie jak w przypadku ludności kurpiowskiej i łowickiej, miało to związek z jej znaczną swobodą.

Zabytki i atrakcje[edytuj]

Willa "Oksza" w Zakopanem
  • Nowy Targ (Gorczański Park Narodowy, Muzeum Podhalańskie, drewniany kościół św. Anny, rynek z ratuszem)
  • Zakopane (Gubałówka, Muzeum Tatrzańskie, Muzeum Przyrodnicze TPN, drewniane wille, ulica Krupówki, Wielka Krokiew, Kasprowy Wierch)
  • Zespół klasztorny, rynek i muzeum w Starym Sączu
  • Drewniana zabudowa Chochołowa
  • Spa termalne w Chochołowie, Szaflarach i Bukowinie Tatrzańskiej
  • Skałki Dursztyńskie
  • Rynek w Starym Sączu
    Rezerwat przyrody "Przełom Białki"
  • Pałac Głowińskich i kościół w Rabie Wyżnej
  • Dwór Tetmajerów i kościół w Łopusznej
  • Dolina Kościeliska i kościół w Kościelisku
  • Remiza OSP Dzianisz Dolny i kościół w Dzianiszu
  • Kaplica św. Anny w Witowie
  • Zabytkowe wiejskie kościoły z drewna (np. w Harklowej, Zębie czy Spytkowicach)
  • Drewniany kościół w Dębnie (obiekt z Listy Światowego Dziedzictwa UNESCO)
  • Tatrzański i Gorczański Park Narodowy
  • Rzeki Czarny Dunajec, Biały Dunajec i Białka

Bezpieczeństwo[edytuj]

Nad bezpieczeństwem oprócz własnej profilaktyki, czuwają różne służby do których należą policja, straż pożarna, pogotowie ratunkowe, GOPR, pogotowie energetyczne, gazowe, wodociągowe i wiele innych. Informacje o najbliższej placówce danej służby można znaleźć np. na stronie internetowej gminy, w której aktualnie się znajdujemy lub dzwoniąc pod numer 112.