Leros

Leros
Lokalizacja
Główne informacje
Waluta	euro
Powierzchnia	54,052
Liczba ludności	8000
Język	grecki
Religia	grekokatolicyzm

Leros (gr Λέρος) to grecka wyspa i gmina na Dodekanezie, na południu Morza Egejskiego. Leży 317 km (197 mil) (171 mil morskich) od ateńskiego portu Pireus, z którego można tam dotrzeć promem w 11 godzin (lub 45-minutowym lotem z Aten). Leros jest częścią jednostki regionalnej Kalimnos. Wyspę nazywano również Lèro (po włosku) i İleriye (po turecku).

Charakterystyka

Geografia

Leros to mała wyspa o powierzchni 53 km², położona między Kalimnos a Patmos. Jest w większości płaska i bardzo zielona. Jej linia brzegowa, rozciągająca się na długości 70 km, jest poprzecinana głębokimi zatokami. Na zachodzie znajduje się zatoka Lakki, portolago z czasów włoskiego panowania, a dalej na północ zatoka Gournas. Na wschodnim wybrzeżu znajduje się zatoka Agia Marina, w której znajduje się stolica i nadmorski kurort Alinda, a dalej na południe zatoka Vromolithos. Inne zatoki to Xerokambos na dalekim południu i Partheni na północy, w pobliżu lotniska i osłonięta od wiatrów przez wysepkę Archangelos. Lakki, z jej licznymi budynkami, sprawi, że poczujesz się jak w małym miasteczku na południe od Rzymu, takim jak Sabaudia czy Latina.

Klimat

Leros to wyspa o łagodnym, śródziemnomorskim klimacie, która od pierwszego dnia wprowadza w rytm spokojnego, greckiego życia. Nie jest skrajnie gorąca ani przesadnie sucha – to miejsce, gdzie słońce, wiatr i morze pozostają w idealnej równowadze.

Lata są długie, słoneczne i stabilne pogodowo. Temperatury sprzyjają wypoczynkowi nad wodą, a północny wiatr meltemi przynosi ulgę nawet w najcieplejszych miesiącach. Dzięki temu upały są tu mniej męczące niż na wielu innych wyspach Morza Egejskiego.

Wiosna odsłania zielone oblicze Leros – wzgórza pokrywają się kwiatami, a powietrze jest świeże i przejrzyste. To idealny czas na spacery, zwiedzanie i odkrywanie zatok, zanim rozpocznie się sezon letni.

Jesień zachwyca ciepłym morzem i spokojem. Dni są nadal słoneczne, wieczory przyjemnie chłodne, a wyspa wraca do swojego naturalnego tempa. To ulubiony okres osób szukających ciszy i autentyczności.

Zima na Leros jest łagodna i wilgotniejsza, bez mrozów i śniegu. Wyspa żyje wtedy lokalnym rytmem – spokojnym, kameralnym i bardzo greckim.

Leros to kierunek całoroczny, ale najlepiej odwiedzić ją od maja do października, gdy klimat sprzyja zarówno wypoczynkowi nad morzem, jak i niespiesznemu odkrywaniu wyspy.

Dojazd

Port Agia Marina

Samolotem

1 Lotnisko Leros (IATA: LRS) znajduje się w Partheni, na północy wyspy. Linie lotnicze Olympic Airlines oferują codzienne loty do/z Aten, Astypalei i Kos. W szczycie sezonu bilety z Aten na Leros są dość drogie. Najbliższe lotniska międzynarodowe to Kos i Rodos, gdzie zatrzymują się czarterowe i tanie linie lotnicze, w tym z Polski. Są one znacznie tańsze. Stamtąd należy wsiąść na wodolot.

Dojazd z/do

• Taksówka (najwygodniejsza)

Taksówki czekają bezpośrednio przy terminalu lotniska po wylądowaniu.

Cena orientacyjna: ok. 20 € z lotniska do portu Lakki.

Czas przejazdu: około 15–20 minut samochodem.

• Autobus / Minibus (tańsza opcja)

Przy lotnisku kursuje lokalny minibus/autobus, który jeździ w kierunku Agia Marina i dalej w stronę Lakki.

Przystanki nie są oficjalnie oznaczone – trzeba stać przy drodze i pokazać kierowcy, że chcesz wsiąść.

Koszt: ok. 2 €.

Rozkłady mogą być niedokładne i sezonowe – w praktyce warto pytać kierowcę albo lokalnych.

• Wynajem samochodu

Wypożyczalnie (np. SUN Rental) działają bezpośrednio przy lotnisku.

Samochód daje pełną niezależność na wyspie i wygodny dojazd do portu.

Statkiem

• Blue Star Ferries – Obsługuje połączenia z Pireusu. Przeprawa trwa około 9 godzin (w zależności od przystanków pośrednich). Bilety można kupić online lub w agencji firmy w porcie w Pireusie: Aktì Posidonos, 185 31 Piraeus – tel. 210-8919800. Standardowa trasa (wliczając podróż powrotną) wygląda następująco:

Pireus – Kos – Rodos – Kos – Leros – Patmos – Siros – Pireus.

• Dodekanisos Seaways – Szybkie wodoloty wyłącznie do transportu pasażerów, łączące różne wyspy Dodekanezu. Działają na następującej trasie:

Rodos – Simi – Kos – Kalimnos – Leros (Agia Marina) – Lipsi – Patmos – Leros (Agia Marina) – Kalimnos – Kos – Simi – Rodos.

Na wyspie są dwa główne porty:

• 2 Port Lakki (Port Leros). Główny port wyspy. Tu przypływa większość dużych promów (np. z Pireusu, Rodos, Kos). Znajduje się ok. 3 km od Agia Marina.
• 3 Port Agia Marina Mniejszy port pasażerski, Tu często cumują wodoloty (high-speed, katamarany) oraz część promów regionalnych.

Miasta

Nadbrzeże Lakki z budynkami z okresu faszystowskiego

• 1 Lakki — port, do którego cumują statki z Pireusu. Był ważną bazą morską podczas włoskiej okupacji, znaną jako Portolago. Po zawieszeniu broni z 8 września 1943 roku włoski garnizon próbował stawić opór wojskom nazistowskim, które żądały bezwarunkowej kapitulacji, ale został pokonany. Pomimo bombardowań RAF-u, nabrzeże Lakki nadal zachowało zabudowę w typowym racjonalistycznym stylu, popularnym w epoce faszystowskiej.
• 2 Agia Marina — stolica Leros, położona w głębokiej zatoce na wschodnim wybrzeżu. Cumują tu szybkie wodoloty z Rodos. Dokładniej rzecz biorąc, urzędy miejskie Leros znajdują się w Platanos, na przedmieściach Agia Marina.
• Krithoni i 3 Alinda — nadmorskie kurorty nad tą samą zatoką co stolica. Są najpopularniejsze na Leros.
• 4 Panteli i 5 Vromolithos — nadmorskie kurorty w zatoce na południe od Agia Marina.
• 6 Xerokambos (wymawiane: Csiròkampos) — w głębokim fiordzie na południowym krańcu Leros, naprzeciwko wyspy Kalimnos.

Ciekawe miejsca

• 1 Zamek LerosZamek Leros Zamek położony jest na wzgórzu Pitýki, stromym cyplu o wysokości zaledwie 154 metrów, który jednak „dominuje” nad dwoma głównymi portami wyspy – zatokami Álinda i Agia Marina. Jako punkt obserwacyjny, był połączony z różnymi innymi zamkami i twierdzami (głównie nieufortyfikowanymi punktami widokowymi) na wyspie Kalimnos , należącej do joannitów.

• 2 Kaplica św. IzydoraKaplica św. Izydora to niewielka, biała świątynia malowniczo położona na skalistej wysepce, połączonej z lądem wąskim pomostem. Znajduje się na wyspie Leros i uchodzi za jedno z jej najbardziej charakterystycznych miejsc. Kaplica, znana jako Παρεκκλήσιο του Αγίου Ισιδώρου, zachwyca prostą architekturą i spektakularnym widokiem na Morze Egejskie, szczególnie o zachodzie słońca. To popularny punkt spacerów i fotografii oraz miejsce ciszy i zadumy.

• 3 Kaplica Panagia KavouradainaKaplica Panagia Kavouradaina to mała, biała kaplica na skałach przy morzu, z malowniczym widokiem na zatokę; ikonę Matki Bożej Kavouradaina znaleziono w morzu wraz z krabami (stąd nazwa); miejsce słynie ze spokoju, pięknych krajobrazów i fotografii; święto obchodzone jest 8 sierpnia.

• 4 Muzeum WojnyMuzeum Wojny o nietypowe muzeum znajduje się wewnątrz autentycznych podziemnych tuneli wykutych przez Włoską Armię w latach 30. XX w. i pierwotnie służących jako magazyny amunicji i umocnienia obronne. Od 2005 tunele te pełnią funkcję muzeum poświęconego II wojnie światowej i krwawej „Bitwie o Leros” w 1943 – jednemu z kluczowych starć w kampanii dodekanezkiej.

• 5 Muzeum Archeologiczne LerosMuzeum Archeologiczne Leros Małe, ale ciekawe muzeum archeologiczne w Agia Marina prezentujące historię wyspy od czasów prehistorycznych do okresu bizantyjskiego. Znajduje się w neoklasycznym budynku z 1882 i eksponuje bogatą kolekcję znalezisk, takich jak ceramika, figurki, elementy rzeźb architektonicznych, inskrypcje, monety i fragmenty fresków odkryte podczas wykopalisk na Leros.

• 6 Wieża BelleniWieża Belleni to historyczny budynek i muzeum folkloru i historii położone przy nadmorskiej drodze w Alinda. Został zbudowany w latach 1925–1927 jako letnia rezydencja bogatego filantropa Parisisa Belenisa, z ekspresyjną włoską eklektyczną architekturą z elementami romańskimi i neogotyckimi. Obiekt otacza piękny ogród i od lat 80. pełni funkcję muzeum z ekspozycjami przedstawiającymi lokalny folklor, tradycyjne stroje, instrumenty, przedmioty codziennego użytku, dzieła artysty Kyriakosa Tsakirisa powstałe w czasie jego zesłania, a także pamiątki związane z wydarzeniami wojennymi (m.in. bitwą o Leros i funkcją budynku jako szpitala w czasie II wojny światowej).

Transport

Autobus: Między miastami na wyspie kursuje autobus. Do głównych miejscowości i plaż można dojechać autobusem.

Samochód: Istnieje kilka wypożyczalni samochodów, w których można wypożyczyć samochód lub skuter.

Aktywny wypoczynek

Latem, ze względu na wysokie temperatury, jedynym wyborem są wakacje na plaży. Z Agia Marina oferowane są niedrogie i malownicze jednodniowe wycieczki łodzią.

Plaże

• 1 Agia Kioura – lazurowe wody
• 2 Blefouti – spokojna i piaszczysta
• 3 Vromolithos – piasek i kamyki
• 4 Alinta – najpopularniejsze
• 5 Dyo Lisgaria – w cieniu eukaliptusów
• 6 Gurna – szukaj Agios Isidoros, kapliczki na skale nad morzem
• 7 Panteli – dla rodzin
• 8 Kryfos – plaża dla nudystów

Inne

• 1 Jazda konna w Górskim Ranczo.

Gastronomia

• W Panteli spróbujcie dania „rybacki szaszłyk” z homara i kritharaki (orzo) w 1 Psaropoula.
• W Agia Marina udajcie się do 2 Mylos, aby spróbować owoców morza i placków pomidorowych, a do cukierni 3 Paradosiako, aby spróbować najlepszych słodkości.
• W Drymonas, w 4 Sotos, znajdziecie grillowanego kraba i świeże ryby.
• W Xirokambos, 5 Aloni słynie z miecznika podawanego z puree czosnkowym.
• W Alincie, Mavraki serwuje domowe dania.

Noclegi

Oszczędnie

• Vangelis Studios, Alinda, ☎ +30 22470 23532, info@vangelisstudios.gr. Kategoria C. Otwarte od czerwca do sierpnia. Hotel
• 1 Maleas Beach, Alinda, ☎ +30 22470 22834, +30 22470 23365, +30 22470 22054 (miesiące zimowe), faks: +30 22470 24612, info@maleas.com. Kategoria C. Otwarte od czerwca do października. Hotel
• Boulafendis Bungalows**, Alinda, ☎ +30 22470 23290, +30 6972 012016 (komórkowy), faks: +30 22470 24533. Kategoria „C”. Otwarte od maja do października.
• Efstathia**, Xirokampos, ☎ +30 22470 24099, +30 22470 24199, faks: +30 22470 24199. Otwarte od kwietnia do października. Kategoria „C”.
• Ara Apartments**, Alinda, ☎ +30 22470 24140, faks: +30 22470 24194. 29 apartamentów kategorii „C”. 200 metrów od morza. Otwarte od maja do października.
• Angelika Studios, Alinda, ☎ +30 22470 24610. 12 apartamentów kategorii „C”, 300 metrów od morza. Dojazd minibusem z portu i lotniska.
• Archontiko Angelou, Alinda, ☎ +30 22470 22749, +30 6944 908182 (kom.), faks: +30 22470 24403, +30 210 6236738 (miesiące zimowe), info@hotel-angelou-leros.com. 9-pokojowy hotel w odrestaurowanym tradycyjnym domu (Archontiko). Kategoria „C”. Otwarty od maja do października.
• Theotokis Furnished Apartments**, Krithoni Beach, ☎ +30 22470 25902, +30 22470 22902, faks: +30 22470 25749. Hotel kategorii „C” z 31 pokojami. 50 metrów od morza. Otwarty od czerwca do września.
• Krithoni Bay View, Krithoni Beach, ☎ +30 22470 23938. 7 apartamentów.
• Glaros**, Vromolithos. Kategoria „C”. 12 studiów i 8 apartamentów (każdy dla 3 osób). Panoramiczne położenie z widokiem na morze.
• TO RODON, Vromolithos, ☎ +30 22470 22075, +30 22470 23524, faks: +30 22470 22505.
• Miramare, Lakki, ☎ +30 22470 22469, +30 22470 22053. Hotel kategorii „D” z 16 pokojami. Otwarty przez cały rok.
• Katikies, Lakki, ☎ +30 22470 23624, +30 22470 23658. 4 studia + 2 apartamenty.
• Akrogiali, Lakki, ☎ +30 22470 25307, +30 22470 23115, fax: +30 22470 25307. 5 pokoi + 4 studia.

Umiarkowanie

• Chrisoula Hotel Apartments**, Alinda, ☎ +30 22470 23677. 50 pokoi + 6 apartamentów w domach wolnostojących. Kategoria „C”. 400 metrów od plaży.
• 2 Tony's Beach Furnished Apartments, Vromolithos, ☎ +30 22470 24742, faks: +30 22470 24743. 18 umeblowanych apartamentów, Kategoria „B”. Otwarte od maja do września.
• 3 Nefeli Furnished Apartments, Krithoni, ☎ +30 22470 24611, +30 22470 23344 (miesiące zimowe), faks: +30 22470 24001. 18 studiów, 4 apartamenty i dwa apartamenty. Otwarte przez cały rok. Spędziłem 7 dni w tym hotelu/apartamentach. Personel był znakomity, wystrój bardzo gustowny, a widok zachwycający. Z mojego łóżka w apartamencie widziałem morze.
• 4 Hotel Crithoni's Paradise, Krithoni, ☎ +30 22470 25120, +30 210 4128247 (miesiące zimowe), faks: +30 22470 24680. Hotel kategorii „B” ze 122 pokojami.

Ekskluzywnie

• Castle Vigla Studios & Apartments, Vromolithos, ☎ +30 22470 24083, +30 6932 603662 (Cellulare). 16 stanze. Cat "A".

Bezpieczeństwo

Kontakt

Sieć 5G jest dostępna w sieciach komórkowych i działa sprawnie.

Dostawy energii elektrycznej są niestabilne, a awarie na całej wyspie nie są rzadkością. Możliwe jest również uszkodzenie podłączonych urządzeń. Zawsze odłączaj urządzenia, takie jak ładowarki, gdy nie są używane, i staraj się nie używać ich w nocy.

Gdzie dalej

Promy kursują do Agatonisi, Kalimnos, Kos, Lipsi, Patmos, Pireus, Rodos, Simi], Siros. Loty są dostępne do Astipalea, Kalimnos, Kos, Rodos i Aten.