Bojkowszczyzna

Z Wikipodróży
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bojkowszczyzna

Pagebanner default.jpg

Bojkowszczyzna
Widok na Połoninę Wetlińską ze SmrekaWidok na Połoninę Wetlińską ze Smreka
Lokalizacja
PogMAP2.png
Informacje
Państwo Polska
Stolica Turka
Powierzchnia około 8 tys. km²
Liczba ludności około 6 000 (w Polsce)
Język polski, gwary rusińskie
Kod samochodowy

Bojkowszczyzna – historyczno-etnograficzny obszar zamieszkany przez Bojków, na północnych oraz południowych stokach Karpat. Zajmuje powierzchnię 8 tys. km². Administracyjnie obszar położony jest w górskich partiach obwodu lwowskiego, iwanofrankowskiego, obwodu zakarpackiego oraz województwa podkarpackiego.

Granicę etnograficzną dla tej grupy wyznaczają na wschodzie rzeki Łomnica i Tereswa oraz rzeki San i Uż na zachodzie. Od zachodu Bojkowie graniczyli z Łemkami, a naturalną granicą podziału był wododział przechodzący przez Okrąglik, Jasło, Małe Jasło i Rożki do Cisnej, następnie przez Hon, Osinę, Sasów, Wołosań, Jaworne, przełęcz Żebrak, Chryszczatą i Dział do Suliły.

W obecnych granicach Polski leżały bojkowskie wsie Kamionki, Sukowate, Żernica Wyżna, Berezka, Bereżnica Niżna, Łobozew, Równia, Hoszów, Ustrzyki Górne, Lutowiska, Czarna, Baligród, Cisna i Stebnik. Na północ od nich, po obu stronach drogi z Olszanicy do Ustrzyk Dolnych i Krościenka, znajdowały się wsie o mieszanych cechach bojkowsko-łemkowsko-doliniańskich.

Historia Bojków[edytuj]

W starożytności ziemie zamieszkiwane kiedyś przez Bojków, zaludniały plemiona Lugiów, powszechnie wiązane z kulturą przeworską, następnie puchowską tracko-celtycką. Po okresie wędrówek ludów (IV – VII w.), na tereny te napłynęła ludność sarmacka (Antowie, Biali Chorwaci) związana z kulturą praską, a od przełomu wieku VII / VIII plemiona lechickich Lędzian. W połowie IX wieku Lędzianie zostali pobici przez koczowniczych Madziarów. Od połowy X wieku rozpoczął się powolny napływ Słowian wschodnich. W połowie XI wieku ludność lędziańska została wysiedlona w głąb Rusi w dorzecze rzeki Roś, pozostali ulegli rutenizacji.

W okresie wczesnego średniowiecza tereny karpackie i podkarpackie były słabo zaludnione. Stan taki był wynikiem ponad 100-letniej zależności lennej tych ziem od chanatu tatarskiego. Osadnictwo na tym obszarze rozpoczęło się na szerszą skalę dopiero w okresie późnego średniowiecza (XIV/XV wiek). Intensywna kolonizacja rozpoczęła się z chwilą przyłączenie tych ziem do Korony w roku 1339 oraz zrzuceniem zależności od chanatu mongolskiego.

Po II wojnie światowej część terenów (które przed II wojną światową w całości wchodziły w skład państwa polskiego) zamieszkanych przez Bojków (około 1/4) pozostała w Polsce. Większość tutejszej ludności (głównie Bojków) z terenu PRL wysiedlono do Ukraińskiej SRR, a resztę w wyniku Akcji "Wisła" rozproszono po Polsce.

Warto zobaczyć[edytuj]

  • Zabytkowe cerkwie w Czerteżu, Równi, Hoszowie, Łodynie, Liskowatem i Żernicy Wyżnej
  • Drewniane kościoły w Łobozewie Górnym, Chmielu i Czarnej (dawniej cerkiew)
  • Zabytki żydowskie w Lutowiskach i Baligrodzie
  • Park Krajobrazowy Doliny Sanu
  • Ciśniańsko-Wetliński Park Narodowy
  • Bieszczadzka Kolejka Leśna
  • Bieszczadzkie połoniny (Połonina Wetlińska, Połonina Caryńska, Połonina Bukowska)
  • Główny Szlak Beskidzki im.

Galeria[edytuj]