Algieria

Z Wikipodróży
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Algieria
Hoggar2.jpg
Lokalizacja
Algeria in its region.svg
Flaga
Flag of Algeria.svg
Główne informacje
Stolica Algier
Ustrój polityczny republika
Waluta dinar algierski
Powierzchnia 2 381 741
Liczba ludności 37 741 147
Język arabski – urzędowy arabski, tamazight, francuski – używane
Religia islam
Numer kierunkowy +213
Domena internetowa .dz
Strefa czasowa UTC +1
Strefa czasowa UTC +1

Algieria – członek Unii Afrykańskiej, 10. co do wielkości państwo świata, położone w Afryce Północnej nad Morzem Śródziemnym. Znaczną część obszaru Algierii zajmują wchodzące w skład Sahary pustynie oraz półpustynie.

Charakterystyka[edytuj]

Geografia[edytuj]

Ukształtowanie terenu w Algierii jest różnorodne – oprócz pasa nadbrzeżnego, północ kraju jest górzysta, a reszta wyżynna (blisko granicy z Tunezją jest obniżenie i słone jeziora). Najwyższy punkt (2918 m n.p.m.) leży w górach Ahaggar na południu Algierii. Góry mają charakter pustynny.

Klimat[edytuj]

Algieria na północy (wybrzeże) ma klimat śródziemnomorski z ciepłymi latami i łagodnymi, wilgotnymi zimami. Środkowa i południowa część kraju ma klimat suchy zwrotnikowy, z gorącymi latami i ciepłymi zimami. W obrębie masywu górskiego Hoggar (Ahaggar) klimat jest nieco chłodniejszy.

Historia[edytuj]

Terytorium współczesnej Algierii w starożytności zamieszkiwały ludy berberyjskie. Od XII wieku p.n.e. na wybrzeżach kraju powstawały fenickie osady handlowe, które od IX wieku p.n.e. należały do Kartaginy. W III wieku p.n.e. w głębi kraju utworzone zostało państwo Numidii, dołączone w I wieku p.n.e. do Imperium Rzymskiego. W okresie rządów rzymskich kraj stał się jednym ze spichlerzy imperium, dzięki czemu nastąpił szybki rozwój kulturalny i gospodarczy ziem. W V wieku n.e. wybrzeże Algierii zajęli Wandalowie, w 533 Bizancjum, z kolei w drugiej połowie VII wieku Arabowie. Arabowie przeprowadzili w kraju proces islamizacji i arabizacji miejscowych ludów berberyjskich. W ciągu średniowiecza tereny często zmieniały władców. Wybrzeża były opanowane przez piratów berberyjskich. U schyłku XV wieku licznie osiedlili się tu muzułmańscy uchodźcy z Hiszpanii, zasilili oni osady pirackie. Częste eskapady piratów na tereny Hiszpanii i hiszpańskie okręty, doprowadziły do zajęcia przez Hiszpanów portu w Oranie w 1509 (kontrolowała go do 1708), a w 1510 Algieru. Zagrożeni ekspansją hiszpańską piraci zwrócili się o pomoc do Imperium Osmańskiego i w 1519 przyjęli zwierzchnictwo tureckie. Obecna Algieria została włączona w skład Imperium Osmańskiego pod arabską nazwą Al-Dżazair. Od początku XVIII wieku władzę przejmowali lokalni władcy.

W 1830 Algier został zdobyty przez Francję. W kolejnych latach Francuzi prowadzili systematyczny podbój kraju, spotykając się z oporem algierskich plemion. Wnętrze Algierii siły francuskie opanowały po 1847 wraz z rozbiciem wojsk emira Abd al-Kadira. Rząd francuski przyznał Algierii status osadniczego terytorium zamorskiego Francji i od lat 40. XIX wieku prowadził akcję osadniczą. Przeciwko francuskiej kolonizacji kraju występowała miejscowa ludność, która kilkukrotnie (między innymi w latach 1857, 1864-66, 1870-71) organizowała antyfrancuskie powstania. W 1881 Francuzi nadali Algierii kodeks tubylczy. Kodeks zakazał lokalnej ludności przynależności do partii politycznych i związków zawodowych. Część represyjnych praw zniesiono po I wojnie światowej. W okresie 20-lecia międzywojennego powstały pierwsze lokalne partie nawołujące do obrony interesu narodowego.

Starożytne pozostałości w Timgadzie

Podczas II wojny światowej Algieria stała się terenem walk aliantów z silami rządu Vichy. Po zakończeniu wojny nasiliły się tendencje antykolonialne. W 1946 powstał Ruch na rzecz Triumfu Wolności Demokratycznych (MTLD), który 1947 wyłonił konspiracyjną Organizację Specjalną. Na bazie Organizacji Specjalnej powstał Komitet Rewolucyjny Jedności i Akcji. W 1954 Komitet Rewolucyjny Jedności i Akcji (CRUA) zorganizował antyfrancuskie powstanie i przekształcił się we Front Wyzwolenia Narodowego. Powstanie objęło cały kraj. Francuzi w trakcie powstania wprowadzili w kolonii system rządów terroru i odpowiedzialności zbiorowej wobec cywilów. Powszechne stały się tortury, ekspedycje karne i pacyfikacje. W 1958 w Kairze utworzono Tymczasowy Rząd Republiki Algierskiej. W 1962 przedstawiciele Frontu Wyzwolenia Narodowego i rządu Francji podpisali układ w Évian-les-Bains, na mocy którego proklamowano niepodległość republiki.

Abd al-Aziz Buteflika

U progu niepodległości kraju nasiliły się zamachy terrorystyczne podejmowane przez Organizację Tajnej Armii, skupiającą pozostałych w kraju francuskich osadników. Terroryzm i jego reakcja ze strony władz spowodowały masowy exodus ludności francuskiej z kraju, do połowy 1962 Algierię opuściło 80% osadników. W 1963 przyjęto pierwszą konstytucję algierską. Premierem i pierwszym prezydentem republiki został Ahmad Ben Bella. W październiku 1963 suwerenność Algierii zakwestionowało Maroko, w trakcie tak zwanej wojny piaskowej, w której siły algierskie pokonały wojska marokańskie. W 1964 w Algierskiej Karcie Narodowej nakreślono socjalistyczny program rozwoju państwa, w którym monopartyjne rządy objął Front Wyzwolenia Narodowego. W 1965 miał miejsce zamach stanu z Huari Bumedienem na czele. Bumedien w trakcie rządów przeprowadził reformę rolną i nacjonalizację części sektorów przemysłu.

W 1979, po śmierci Bumediena, urząd prezydenta objął Szadli Bendżedid. Uchwalona w 1989 nowa, demokratyczna konstytucja, spowodowała chaos polityczny. Duże poparcie społeczne uzyskał islamistyczny Islamski Front Ocalenia, który w 1990 wygrał wybory komunalne i regionalne. Po wygranej pierwszej turze wyborów parlamentarnych w 1991 doszło do reakcji wojska i zwolenników państwa laickiego: Islamski Front Ocalenia został zdelegalizowany, a wybory unieważnione. W latach 90. XX wieku w kraju trwała wojna domowa. W styczniu 2000 rozwiązała się Islamska Armia Ocalenia, zbrojne skrzydło Islamskiego Frontu Ocalenia (FIS), a wielu jej bojowników poddało się w zamian za amnestię. W XXI wieku Algieria znalazła się w czołówce najlepiej rozwiniętych państw kontynentu. Na przełomie 2010 i 2011 w kraju wybuchły ogólnokrajowe protesty. W kwietniu 2019 do dymisji podał się wieloletni prezydent Abd al-Aziz Buteflika, na co miały wpływ trwające masowe protesty spowodowane przez rosnące koszty życia i bezrobocie.

Polityka[edytuj]

128 Algieria 3,56 Reżim autorytarny System semiprezydencki, republika

Gospodarka[edytuj]

Dojazd[edytuj]

Samochodem[edytuj]

Granica z Marokiem jest od 18 lat zamknięta z powodu konfliktów etnicznych. Jeśli chcemy dotrzeć do Algierii samochodem, najprościej będzie przekroczyć granicę lądową z Tunezją.

Samolotem[edytuj]

Największym portem lotniczym Algierii jest międzynarodowy port lotniczy w Algierze. Latają tam samoloty, m.in. z Paryża – nie ma bezpośrednich połączeń z Polski.

Koleją[edytuj]

Autobusem[edytuj]

Statkiem[edytuj]

Regiony[edytuj]

Podział administracyjny Algierii

Algieria jest podzielona na 48 prowincji (zwanych też w polskiej literaturze wilajetami lub wilajami; arab. wilāya). Te z kolei dzielą się na 553 dajraty (prefektury), a dajraty na 1541 gmin.

  • Adrar
  • Ajn ad-Dafla
  • Ajn Tumuszanat
  • Algier
  • Annaba
  • Batna
  • Baszszar
  • Bidżaja
  • Biskira
  • Al-Bulajda
  • Burdż Bu Urajridż
  • Al-Buwajra
  • Bumardas
  • Asz-Szalif
  • Konstantyna
  • Dżilfa
  • Al-Bajad
  • Al-Wadi
  • At-Tarif (Al-Tarif)
  • Ghardaja
  • Kalima
  • Illizi
  • Dżidżal
  • Chanszala
  • Al-Aghwat
  • Al-Midija
  • Mila
  • Mustaghanam
  • Al-Masila
  • Muaskar
  • Naama
  • Oran
  • Warlaka
  • Umm al-Bawaki
  • Ghulajzan
  • Saida
  • Satif
  • Sidi Bu-l-Abbas
  • Sukajkida
  • Suk Ahras
  • Tamanrasset
  • Tibissa
  • Tijarat
  • Tinduf
  • Tibaza
  • Tisamsilt
  • Tizi Wuzu
  • Tilimsan

Miasta[edytuj]

Według danych oficjalnych pochodzących z 2008 roku Algieria posiadała ponad 190 miast o ludności przekraczającej 13 tys. mieszkańców. Stolica kraju Algier jako jedyne miasto liczyło ponad milion mieszkańców; 2 miasta z ludnością 500÷1000 tys.; 37 miast z ludnością 100÷500 tys.; 46 miast z ludnością 50÷100 tys.; 99 miast z ludnością 25÷50 tys. oraz reszta miast poniżej 25 tys. mieszkańców.

Alfabetyczna lista miast w Algierii (w nawiasie nazwa oryginalna w języku arabskim):

   Adrar (أدرار)
   Aflu (آفلو)
   Ajn ad-Difla (عين الدفلى)
   Ajn al-Hadżal (عين الحجل)
   Ajn al-Milh (عين الملح)
   Ajn Arnat (عين أرنات)
   Ajn at-Turk (عين الترك)
   Ajn Azal (عين ازال)
   Ajn Bassam (عين بسام)
   Ajn Bunjan (عين البنيان)
   Ajn Fakrun (عين الفكرون)
   Ajn Karsza (عين كرشة)
   Ajn Malila (عين مليلة)
   Ajn Smara (عين سمارة)
   Ajn Taja (عين طاية)
   Ajn Tumuszanat (عين تموشنت)
   Ajn Tuta (عين التوتة)
   Ajn Walman (عين أولمان)
   Ajn Wisara (عين وسارة)
   Akbu (أقبو)
   Al-Abadia (العبادية)
   Al-Achdarijja (الأخضرية)
   Al-Affrun (العفرون)
   Al-Aghwat (الأغواط)
   Al-Ajn al-Bajda (عين البيضاء)
   Al-Ajn as-Safra (عين الصفراء)
   Al-Arba’a (الاربعاء)
   Al-Aszur (العاشور)
   Al-Attaf (العطاف)
   Al-Azazika (عزازقة)
   Al-Bajad (البيض)
   Al-Bajada (البياضة)
   Al-Barwakijja (البرواقية)
   Al-Bulajda (البليدة)
   Al-Buwajra (البويرة)
   Al-Churub (الخروب)
   Algier (الجزائر)
   Al-Hadżar (الحجار)
   Al-Harrusz (الحروش)
   Al-Idrisijja (الادريسية)
   Al-Karara (القرارة)
   Al-Kulaja (المنيعة)
   Al-Kull (القل)
   Al-Midija (المدية)
   Al-Magha’ir (المغير)
   Al-Mahmal (المحمل)
   Al-Mahdijja (المهدية)
   Al-Masila (المسيلة)
   Al-Maszrija (مشرية)
   Al-Milia (الميلية)
   Al-Muhammadijja (المحمدية)
   Al-Ulma (العلمة)
   Al-Wadi (الوادى)
   Ammi Mussa (عمي موسى)
   Annaba (عنابة)
   Ar-Ramszi (الرمشى)
   Ar-Ruwajba (الرويبة)
   Arziw (أرزيو)
   As-Sanija (السانية)
   Asz-Szari’a (الشريعة)
   At-Tahir (الطاهير)
   At-Tarif (الطارف)
   Aulad Dżalal (أولاد جلال)
   Aulad Hadadż (أولاد هداج)
   Aulad Majmun (أولاد ميمون)
   Aulad Musa (أولاد موسى)
   Aulad Salama (أولاد سلامة)
   Azzaba (عزابة)
   Bab az-Zuwar (باب الزوار)
   Bani Saf (بني صاف)
   Baraki (براقي)
   Barika (بريكة)
   Barrijjan (بريان)
   Baszszar (بشار)
   Batina (باتنة)
   Beni Tamu (بني تامو)
   Bidżaja (بجاية)
   Bir al-Atir (بئر العاتر)
   Birin (بيرين)
   Biskra (بسكرة)
   Bu Isma’il (بواسماعيل)
   Bu Saada (بوسعادة)
   Budawwau (بودواو)
   Bufarik (بوفاريك)
   Bukadir (بوقادير)
   Bukara (بوقارة)
   Bumardas (بومرداس)
   Burdż al-Bahri (برج البحري)
   Burdż al-Kifan (برج الكيفان)
   Burdż al-Mana’il (برج منايل)
   Burdż Bu Urajridż (برج بوعريرج)
   Chamis al-Chaszna (خميس الخشنة)
   Chamis Miljana (خميس مليانة)
   Chanszala (خنشلة)
   Dar al-Bajda (الدار البيضاء)
   Dar Szujuch (دار الشيوخ)
   Didusz Murad (ديدوش مراد)
   Draa Ben Chedda (ذراع بن خدة)
   Draria (درارية)
   Duera (دويرة)
   Dżamaa (جامعة)
   Dżidżili (جيجل)
   Dżilfa (الجلفة)
   Fajd al-Butma (فيض البطمة)
   Ferdżiua (فرجيوة)
   Faranda (فرندة)
   Ghardaja (غرداية)
   Ghazawat (الغزوات)
   Ghulajzan (غليزان)
   Grarem Guga (قرام قوقة)
   Hadżut (حجوط)
   Hamma Buzian (حامة بوزيان)
   Hammam Bu Hadżar (حمام بو حجر)
   Hasi Bahbah (حاسي بحبح)
   Hasi Bunif (حاسي بونيف)
   Hasi Masud (حاسى مسعود)
   Hannaja (الحناية)
   Illizi (ايليزى)
   Kais (قايس)
   Kalima (قالمة)
   Kamar (قمار)
   Kasr al-Buchari (قصر البخارى)
   Konstantyna (قسنطينة)
   Kudajjil (قديل)
   Ksar Szallala (قصر الشلالة)
   Les Eukalyptus (الكليتوس)
   Maatka (المعاتقة)
   Maghnijja (مغنية)
   Masad (مسعد)
   Matlili (متليلي)
   Mefta (مفتاح)
   Mila (ميلة)
   Miljana (مليانة)
   Muaskar (معسكر)
   Mudaurusz (مداوروش)
   Mustaghanam (مستغانم)
   Muzaja (موزاية)
   Naama (النعامة)
   N'Gaus (نقاوس)
   Nidruma (ندرومة)
   Oran (وهران)
   Raghaja (رغاية)
   Ras al-Wad (راس الواد)
   Reguiba (الرقيبة)
   Saida (سعيدة)
   Sanijjat al-Ahad (ثنية الاحد)
   Satif (سطيف)
   Saukar (السوقر)
   Sabdu (سبدو)
   Sadrata (سدراتة)
   Sebaïne (سبعين)
   Sidi Amar (سيدي عامر)
   Sidi Bu-l-Abbas (سيدي بلعباس)
   Sidi Chalid (سيدي خالد)
   Sidi Isa (سيدي عيسى)
   Sidi Mussa (سيدي موسى)
   Sidi Ukba (سيدي عقبة)
   Sik (سيق)
   Staueli (سطاوالي)
   Sufajsif (سفيزف)
   Suk Ahras (سوق أهراس)
   Sukajkida (سكيكدة)
   Sur al-Ghizlan (صور الغزلان)
   Szalghum al-Id (شلغوم العيد)
   Szallalat al-Azawira (شلالة العذاورة)
   Szalif (الشلف)
   Szarszal (شرشال)
   Szeraga (الشراقة)
   Szetuan (شتوان)
   Tadżananet (تاجنانت)
   Talaghima (ثلارغمة)
   Tamanrasset (تامنغست)
   Tanas (تنس)
   Taulaka (طولقة)
   Tighannif (تيغنيف)
   Tibissa (تبسة)
   Tijarat (تيارت)
   Tilimsan (تلمسان)
   Tinduf (تندوف)
   Tipasa (تيبازة)
   Tisamsilt (تيسمسيلت)
   Tizi Wuzu (تيزىوزو)
   Tukkurt (توغرة)
   Umm al-Bawaki (أم البواقي)
   Wadi Rahju (وادى رهيو)
   Wad Zenati (وادي زناتي)
   Wanza (الونزة)
   Warkala (ورقلة)
   Zighut Jusuf (زيغود يوسف)

Ciekawe miejsca[edytuj]

Obiekty z Listy Światowego Dziedzictwa UNESCO:

  • 1980 – Ruiny miasta Kalat Bani Hammad
  • 1982 – Prehistoryczne malowidła i ‘skalny las’ w Grotach Tassili
  • 1982 – Osiedla Berberów w Dolinie Mzab
  • 1982 – Ruiny rzymskiego miasta w Dżamili
  • 1982 – Zabytki z czasów bizantyjskich w Tipazie (zagrożone)
  • 1982 – Ruiny rzymskiego miasta w Timgadzie
  • 1992 – Stare Miasto (kasba) w Algierze

Stanowiska archeologiczne:

  • Afolou bou Rhummel
  • Ahaggar
  • Annaba
  • Dżamila
  • Tagaste
  • Tasili Wan Ahdżar
  • Tibissa
  • Timgad
  • Tipasa

Transport[edytuj]

Język[edytuj]

Urzędowy język w Algierii to arabski. Powszechnie używany jest język francuski, zwłaszcza wśród osób wykształconych. W użyciu są także różne dialekty języka berberyjskiego. Angielski jest słabo znany.

Zakupy[edytuj]

Gastronomia[edytuj]

W kuchni algierskiej podstawę stanowi ostrość potraw. Przykłady to:

  • ostre przyprawy, czosnek, chilli, kminek, ostre papryczki.
  • pikantna pasta harissa z papryczek, czosnku z dodatkiem kminku, kolendry i oliwy z oliwek.
  • odżdża – jajka w ostrym sosie pomidorowym z dodatkiem pasty harissa.

Popularne w Algierii przyprawy to: cynamon, kardamon, kminek, kolendra, koper włoski, mięta, szafran, chili, czosnek.

Bardzo często podawanymi potrawami są kuskus gotowany na parze i dania z owoców morza, np. krewetki w majonezie. Na stole spotykane są też słodkie i świeże daktyle.

Algierskie napoje to:

  • Thibarine, to słodki likier z ziół i daktyli (zawiera 10-20% alkoholu).
  • Kawa w Algierii robiona jest na wiele różnych sposobów z dodatkiem kardamonu.
  • Jednym z popularniejszych algierskich napojów jest miętowa herbata z dużą ilością cukru.
  • Na orzeźwienie Algierczycy piją wodę mineralną, sok owocowy lub wyciskają samodzielnie sok z cytryny[1].
  • Popularne są napoje z owoców i płatków kwiatów, czyli Sharbats.
  • Algierczycy przygotowują również napój o kremowej konsystencji – Sahlab.

Oto świąteczne potrawy algierskie: Jary – gęsta zupa na bazie pszenicy, El ham iahlou - potrawa z jagnięcym mięsem podawana w czasie Ramadanowej kolacji, Bourek – ciasto filo z farszem z jajek i mielonego mięsa.

Tradycyjnym algierskim śniadaniem jest Chakchouka – warzywa duszone w oliwie z oliwek.

Na deser w Algierii są podawane dania takie jak:

  • owoce, miód, orzechy, figi i daktyle;
  • naleśniki z miodem;
  • baklava – spożywana również w Albanii słodka potrawa, jest to ciasto francuskie przekładane miodem i orzechami.
  • Kaab el Ghzal – „kostki gazeli” w tłumaczeniu dosłownym, tak naprawdę są to rogaliki z pastą migdałową polane lukrem;
  • Makroud el Louse – jest to rodzaj ciasteczek algierskich.

Oto dania z Algierii idealne na obiad:

  • Kasza kuskus ze świeżą miętą i rodzynkami, przyprawiona szafranem.
  • Lahm Lhalou – jagnięcina duszona z owocami.
  • Harira – zupa z soczewicy, ciecierzycy i fasoli.

Noclegi[edytuj]

Bezpieczeństwo[edytuj]

Zdrowie[edytuj]

Kontakt[edytuj]

Przedstawicielstwa dyplomatyczne[edytuj]

Przedstawicielstwa dyplomatyczne akredytowane w Algierii[edytuj]

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Algierze

Rue Olof Palme

Nouveau-Paradou

Hydra - Algier

Telefon: +213 21 60 99 50

Fax: +213 21 60 99 59

Strona www: https://algier.msz.gov.pl/pl/

E-mail: algier.amb.sekretariat@msz.gov.pl

Przedstawicielstwa dyplomatyczne akredytowane w Polsce[edytuj]

Ambasada Państwa ALGIERIA

Adres: ul. Ignacego Krasickiego 10, 02-628 Warszawa

Telefon: + 48 22 617 58 55; + 48 22 617 59 31

Fax: + 48 22 616 00 81

Strona www: http://www.algerianembassy.pl/

e-mail: warsaw@algerianembassy.pl

Przypisy[edytuj]



Na niniejszej stronie wykorzystano treści ze strony: Algieria opublikowanej w portalu Wikitravel; autorzy: w historii edycji; prawa autorskie: na licencji CC-BY-SA 1.0