Gorzków Stary/Gorzkowscy herbu Topór
Gorzkowscy herbu Topór (dawniej herbu Amadej) - polski ród szlachecki z Węgier, których siedzibą to Gorzków (obecnie Gorzków Stary).
Majątek ziemski
[edytuj]Do majątku Gorzkowskich w różnych latach (największy był on około roku 1300 i około roku 1529) należały te wsie: Gorzków (od nadania w 1289 roku), Bystrzanowice (od nadania w 1289 roku), Dąbrowno (od nadania w 1289 roku), Mełchów (od nadania w 1289 roku), Mzurów (od nadania w 1289 roku), Postaszowice i Trzebniów (do czasów dzierżaw innych rodów), Niegłówka (w 1529 roku oddano współdziedzictwo tej wsi proboszczowi niegowskiemu), Niegowa (za czasów Andrzeja i Stanisława Leszka), Tomiszowice (od nadania w 1289 roku), Antolka (od powstania), Ogorzelnik i Moczydła (dziedziczone przez właścicieli Trzebniowa, Postaszowic i Niegowy), Lipnik (od około 1470), Kotowice (na początku istnienia wsi), Lgota Gawronna i Lgota Błotna (od około 1520 roku), Bobolice (od początku istnienia, od Andrzeja i Bobolickich od Amadeja Aby), Kolonia Bobolice (kiedyś wieś, przez pewien czas większa od BoBolic), Hucisko koło Bobolice (władali na tamtych ziemiach), Zdów (od Andrzeja).
Dawny majątek Gorzkowskich na terytorium obecnych wsi
[edytuj]Majątek Gorzkowskich mieścił się na terenach obecnych wsi: Gorzków Stary, Gorzków Nowy, Góry Gorzkowskie, Ludwinów, Brzeziny, Trzebniów, Postaszowice, Mzurów, Dąbrowno, Bystrzanowice, Bystrzanowice-Dwór, Mełchów, Lgoczanka, Lgota Gawronna, Lgota Błotna, Sokole Pole, Teodorów, Niegowa, Niegówka, Lipnik, Tomiszowice, Antolka, Ogorzelnik, Moczydło, Bobolice, Zdów i Hucisko.
Historia
[edytuj]Gorzkowscy pochodzą od Mikołaja, syna możnowładcy węgierskiego Amadeja Aby, który w 1289 roku dostał od wówczas księcia krakowskiego Władysława (znanego później jako Władysław I Łokietek) wiele wsi pod Lelowem i ogrom przywilejów. Mikołaj w latach 1282 - 1290 był wojewodą krakowskim. Był on dziadkiem Lacława Laczka z Gorzkowa, Bystrzanowic i Dąbrowna, męża Femki Laczkowej. Ten był ojcem Jana Grada i Miklusza z Gorzkowa. Jan Grad był właścicielem Gorzkowa, Dąbrowna i Mełchowa. Miklusz był ojcem Przybka Gorzkowskiego, właściciela części Dąbrowna i dziedzica Lipnika. Ten był ojcem braci Mikołaja, Stanisława i Marcina Gorzkowskich, którzy w 1511 roku kupili od córek Jana Grada Gorzków, Dąbrowno i Mełchów. Byli posiadaczami wielu wsi, głównie od rodziny ze wspólnym przodkiem Amadejem Abą, a także tych, zdobytych po wygaśnięciu rodów panujących w danych wsiach. Mikołaj był starostą lelowskim w latach około 1510 - 1515, a Stanisław (Stanisław Leszek) był kasztelanem lelowskim około 1510 - 1520. W 1581 roku panem w majątku Gorzkowskich był Józef Gorzkowski. Prawdopodobnie w okresie między braćmi Gorzkowskim a Józefem Gorzkowskim ród przeszedł z herbu Amadej do herbu Topór. Później wiele wsi, w tym Gorzków było oddawane w dzierżawę różnym rodom. W XIX wieku majątek ostatecznie zanikł.