Dania

Z Wikipodróży
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dania
Bulbjerg.jpg
Lokalizacja
EU location DEN.png
Flaga
Flag of Denmark.svg
Główne informacje
Stolica Kopenhaga
Ustrój polityczny monarchia parlamentarna
Waluta korona duńska (DKK)
Powierzchnia 43 094
Liczba ludności 5 500 510
Język duński
Religia luteranizm
Numer kierunkowy +45
Domena internetowa .dk
Strefa czasowa UTC +1 zima, +2 – lato
Strefa czasowa UTC +1 zima, +2 – lato

Dania (duń. Danmark) – państwo w Europie Północnej, graniczące od południa z Niemcami, a przez cieśninę Sund sąsiaduje ze Szwecją. 5 Dania 9,22 Demokracja pełna Monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, unikameralizm

Charakterystyka[edytuj]

Geografia[edytuj]

Powierzchnia Danii jest nizinna, o rzeźbie lodowcowej, ukształtowanej w plejstocenie; zachodnia część Jutlandii – równinna (obszary sandrowe) z pasmem nadmorskich wzniesień wydmowych i licznymi przybrzeżnymi jeziorami (największe Ringkobing Fjord, Nissum Fjord). Na terenie kraju znajduje się wiele jezior.

Północna część Półwyspu Jutlandzkiego (wyspa Nordjylland) jest oddzielona cieśniną Limfjorden. Wschodnia Jutlandia oraz wyspy mają młodą rzeźbę polodowcową, wzgórza moren czołowych przekraczają 100 m wys., a na najwyższym wzniesieniu Jutlandii – Yding Skovhoj – 173 m.

Linia brzegowa wybrzeży wschodnich dobrze rozwinięta, zachodnich i północno-zachodnich – powyżej półwysep Djursland – wyrównana, wzdłuż południowo-wschodnich wybrzeży Danii ciągnie się pas piaszczystych płycizn przybrzeżnych, tzw. wattów, zalewanych 2 razy dziennie przypływami.

Rzeki są krótkie i zasobne w wodę, ale nie mają znaczenia gospodarczego. Najdłuższa – Gudena (158 km). Gleby Danii są w większości nieurodzajne i wymagają zabiegów agrotechnicznych oraz melioracji. W krajobrazie dominują obszary użytkowane rolniczo.

Roślinność[edytuj]

Naturalna roślinność zachowana tylko w rezerwatach. W zachodniej Jutlandii występują rozległe wrzosowiska i torfowiska. Złoża torfu są eksploatowane na opał. Lasy zajmują ok. 11% powierzchni Danii, są to lasy głównie wtórne – dębowe lub dębowo-brzozowe, a na wyspach – bukowe. Różnymi formami ochrony objęto 1/3 terytorium kraju, a 5% pow. kraju stanowią rezerwaty; dąży się do zwiększenia wykorzystania materiałów pochodzących z odzysku i większej ekologizacji rolnictwa.

Klimat[edytuj]

Klimat jest umiarkowany ciepły, morski. Średnia temperatura w lutym od 0°C do –1°C, w lipcu 15–17°C. Roczna suma opadów od ok. 600 mm na wschodzie do ok. 800 mm na południowym zachodzie; częste są wiatry z kierunków zachodnich, dni bezwietrznych jest niewiele.

Historia[edytuj]

Na obszarze Półwyspu Jutlandzkiego zamieszkiwali Germanowie, a następnie Anglowie, Jutowie i Sasi. W V i VI wieku napłynęli z południa Skandynawii Duńczycy, którzy stanowili szczep północnego odłamu ludów germańskich, znanych później jako Normanowie. Nazwa kraju – Danmark (Las Danów) pochodzi od nazwy plemiennej Danów i występujących tu rozległych obszarów leśnych. W IX–X wieku miały miejsce zjednoczenie państwa duńskiego oraz jego chrystianizacja. Przodkowie Duńczyków stworzyli potężne państwo. Objęli swoimi wpływami całe Morze Bałtyckie, walczyli nawet na Łotwie. W 1066 roku zdobyli Anglię i tworzyli wspólne królestwo. Stąd w Hamlecie słowa: „Źle się dzieje w państwie duńskim”. Teraz są małym państwem z pięcioma milionami obywateli. Potęgą lądową Dania przestała być na skutek wojen ze Szwecją, a morską przez konflikt z Napoleonem.

Polityka[edytuj]

Dania jest monarchią konstytucyjną – głową państwa jest królowa Małgorzata II. Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowy parlament noszący nazwę Folketing (179 deputowanych) wybierany na 4-letnią kadencję.

Dania jest najstarszą europejską monarchią z zachowaną ciągłością dziedzicznej władzy monarszej. Obecnie na tronie duńskim zasiada królowa Małgorzata II, córka Fryderyka IX i królowej Ingrid, z dynastii oldenburskiej, linii Sonderburg-Glücksburg, zamężna z księciem Henrykiem. Następcą tronu jest starszy syn królowej, książę Fryderyk. Dania jest monarchią konstytucyjną od 5 czerwca 1849 roku.

Gospodarka[edytuj]

Dania to kraj rozwinięty, głównie przemysłowo-rolniczo. Dania, opierająca swoją produkcję przemysłowych w większości na surowcach importowanych, jest obecnie (m.in. dzięki wysokiej wydajności i niskim kosztom produkcji) eksporterem artykułów przemysłowych. Dania jest ważnym światowym producentem statków kontenerowych.

Dania eksportuje maszyny i wyroby przemysłowe oraz artykuły rolno-spożywcze, m.in. mięso i wyroby mięsne, produkty mleczne, jaja, ryby, materiały i produkty chemiczne. Głównymi partnerami handlowymi Danii są kraje Unii Europejskiej, zwł. Niemcy, Szwecja, Wielka Brytania oraz Stany Zjednoczone i Norwegia.

Przemysł[edytuj]

W Danii eksploatuje się ropę naftową i gaz ziemny z bogatych złóż na szelfie Morza Północnego, poza tym węgiel brunatny oraz surowce ceramiczne i budowlane. Dobrze rozwinięte są także tradycyjne duńskie przemysły: spożywczy (zwłaszcza mięsny, rybny i owocowo-warzywny), piwowarski (Carlsberg, Tuborg), stoczniowy, specjalizujący się m.in. w produkcji statków motorowych i kontenerowców, oraz ceramiczny (gł. na wyspie Bornholm) i szklany, poza tym hutnictwo żelaza i aluminium oraz przemysł papierniczy. Wysoką jakość mają duńskie meble, odzież i zabawki (m.in. klocki lego). Największymi ośrodkami przemysłowymi są duże miasta portowe – Kopenhaga, Aalborg i Aarhus.

Rolnictwo[edytuj]

Rolnictwo Danii cechuje nowoczesność, duża wydajność i mechanizacja. Powszechny jest ruch spółdzielczy. Produkcja jest z nadwyżką 3-krotną i w dużej mierze w związku z tym towary rolne są eksportowane. Dania ma jeden z największych w świecie odsetków gruntów ornych i sadów – 63% powierzchni kraju. Uprawia się: jęczmień, pszenicę, żyto i owies, buraki cukrowe, ziemniaki. Rozwinięta jest hodowla: bydła, trzody chlewnej, i drobiu. Duże znaczenie ma rybołówstwo morskie. Największymi portami rybackimi są: Esbjerg, Skagen, Thyboron.

Produkcja ogrodnicza koncentruje się wokół dużych miast – na Fionii, Zelandii. Lasy pokrywają 11% powierzchni kraju, a pozyskiwanie drewna zaspokaja 1/3 zapotrzebowania kraju.

Transport[edytuj]

Długość linii kolejowych wynosi 2,7 tys. km. Długość dróg kołowych 72,3 tys. km. System połączeń kolejowych i drogowych został scalony po otwarciu połączeń tunelowo-mostowych przez cieśninę Wielki Bełt (1998) i Sund do Szwecji (2000).

W transporcie ważną rolę odgrywa żegluga morska. Nośność floty handlowej sięga 9,5 mln DWT (2005), przeważają masowce, kontenerowce i tankowce. Głównymi portami są Kopenhaga, Esbjerg, Arhus. Rozwinięta jest żegluga promowa między wyspami i Jutlandią oraz między Danią i Szwecją, Niemcami, Norwegią.

Duże znaczenie w transporcie pasażerskim i towarowym ma lotnictwo – największym węzłem komunikacyjnym jest Kopenhaga.

Telekomunikacja[edytuj]

Dania ma bardzo dobrze rozwiniętą sieć telefoniczną, na 1000 mieszkańców przypadało 2002 – 689 aparatów telefonicznych telefonii stacjonarnej; w użytkowaniu jest 5,2 mln telefonów komórkowych.

Dojazd[edytuj]

Samochodem[edytuj]

Samolotem[edytuj]

Głównym portem lotniczym jest stolica kraju Kopenhaga i lotnisko Kastrup. Większe lotniska znajdują się także w Aarhus i Aalborg.

Statkiem[edytuj]

Podział administracyjny[edytuj]

Znaczna część kraju (około 70%) położona jest na Półwyspie Jutlandzkim, natomiast reszta znajduje się na 443 wyspach, z czego tylko 76 jest zaludnionych. Do Danii należy również Grenlandia oraz Wyspy Owcze. Zabudowa kraju zaskakuje prostotą i wygodą. Malownicze wioski, piękne, złote pola uprawne, zabytkowe miasteczka, w które wkomponowano nowoczesność nie burząc tradycji pielęgnowanej od wielu lat.

Podział administracyjny Danii

W Danii obowiązuje podział administracyjny na 5 regionów:

Grenlandia i Wyspy Owcze wchodzą również w skład Królestwa Danii w ramach tzw. Rigsfællesskabet. Grenlandia jest największą wyspą świata z powierzchnią ponad 2 mln km².

Jako ciekawostkę warto dodać, że Dania składa się z 406 wysp, z których część jest niezamieszkana.

Miasta[edytuj]

Według danych oficjalnych pochodzących ze stycznia 2017 roku Dania posiadała 75 miast o ludności przekraczającej 10 tys. mieszkańców (62 największe miasta, w latach 2012-2017 nie traciły mieszkańców). Dla porównania, 80 lat wcześniej takich miast istniało 48: 1 z ludnością ponad 500 tys., 1 z ludnością 100÷500 tys., 3 z ludnością 50÷100 tys., 7 z ludnością 20÷50 tys. i 36 z ludnością 10÷20 tys.

Alfabetyczna lista miast: Poniższa lista przedstawia miasta Danii oraz w jej terytoriach autonomicznych: na Wyspach Owczych i Grenlandii. Ludność wg danych na I 2017 r. Dania

   Allinge-Sandvig - 1517 osób
   Assens - 6231 osób
   Augustenborg - 3245 osób
   Birkerød - 20 541 osób
   Bogense - 3815 osób
   Brande - 7207 osób
   Brønderslev - 12 541 osób
   Christiansfeld - 2935 osób
   Dragør - 12 132 osoby
   Ebeltoft - 7430 osób
   Elzynor (Helsingør) - 47 032 osoby
   Esbjerg - 72 261 osób
   Espergærde - 11 458 osób
   Faxe - 4017 osób
   Farum - 19 967 osób
   Fredensborg - 8519 osób
   Fredericia - 40 461 osób
   Frederiksberg - 105 037 osób
   Frederikshavn - 23 501 osób
   Frederikssund - 16 186 osób
   Frederiksværk - 12 368 osób
   Faaborg - 7097 osób
   Grenaa - 14 856 osób
   Greve Strand - 42 701 osób
   Grindsted - 9719 osób
   Gråsten - 4220 osób
   Gudhjem - 701 osób
   Haderslev - 21 955 osób
   Hadsund - 4857 osób
   Haslev - 11 748 osób
   Hedensted - 11 789 osób
   Herning - 49 229 osób
   Hillerød - 32 270 osób
   Hirtshals - 5880 osób
   Hjørring - 25 764 osoby
   Hobro - 11 917 osób
   Holbæk - 28 134 osoby
   Holstebro - 35 867 osób
   Horsens - 58 480 osób
   Hvidovre - 52 964 osoby
   Høje Taastrup - 50 246 osób
   Hørsholm - 24 977 osób
   Ikast - 15 462 osoby
   Ishøj - 20 712 osób
   Jelling - 3443 osoby
   Jyllinge - 10 207 osób
   Kastrup - 43 010 osób
   Kalundborg - 16 490 osób
   Kerteminde - 5903 osoby
   Koldynga (Kolding) - 60 300 osób
   Kopenhaga (København) - 602 481 osób
   Kongens Lyngby - 55 240 osób
   Korsør - 14 702 osoby
   Køge - 36 864 osoby
   Lemvig - 6936 osób
   Lillerød - 16 793 osoby
   Lystrup - 10 436 osób
   Løgstør - 4104 osoby
   Løgumkloster - 3598 osób
   Løkken - 1576 osób
   Mariager - 2490 osób
   Maribo - 5735 osób
   Marstal - 2232 osoby
   Middelfart - 15 202 osoby
   Nakskov - 12 758 osób
   Nexø - 3654 osoby
   Nibe - 5233 osoby
   Nivå - 8024 osoby
   Nordby - 2707 osób
   Nyborg - 17 192 osoby
   Nykøbing Falster - 16 904 osoby
   Nykøbing Mors - 9135 osób
   Nykøbing Sjælland - 5229 osób
   Næstved - 43 234 osoby
   Nørresundby - 22 600 osób
   Odder - 11 872 osoby
   Odense - 176 683 osoby
   Padborg - 4389 osób
   Præstø - 3864 osoby
   Randers - 62 563 osoby
   Ribe - 8251 osób
   Ringe - 5851 osób
   Ringkøbing - 9985 osób
   Ringsted - 22 490 osób
   Roskilde - 50 393 osoby
   Rudkøbing - 4586 osób
   Rødby - 2085 osób
   Rønne - 13 723 osoby
   Rørvig - 1032 osoby
   Sakskøbing - 4545 osób
   Silkeborg - 44 333 osoby
   Skagen - 8088 osób
   Skanderborg - 18 849 osób
   Skive - 20 683 osoby
   Skjern - 7876 osób
   Skælskør - 6491 osób
   Slagelse - 33 433 osoby
   Smørumnedre - 9699 osób
   Solrød Strand - 15 941 osób
   Sorø - 7927 osób
   Stenløse - 21 635 osób
   Store Heddinge - 3420 osób
   Struer - 10 375 osób
   Stubbekøbing - 2304 osoby
   Svaneke - 1044 osoby
   Svendborg - 27 281 osób
   Sæby - 8841 osób
   Sønderborg - 27 826 osób
   Thisted - 13 363 osoby
   Thyborøn - 2069 osób
   Tranbjerg - 9109 osób
   Tønder - 7693 osoby
   Taarbæk - 55 240 osób
   Taastrup - 34 154 osoby
   Varde - 13 951 osób
   Vejle - 55 876 osób
   Viborg - 40 371 osób
   Vojens - 7627 osób
   Vordingborg - 12 014 osób
   Værløse - 13 127 osób
   Ærøskøbing - 939 osób
   Aabenraa - 16 153 osoby
   Aalborg - 113 417 osób
   Århus - 269 022 osoby

Wyspy Owcze

   Fuglafjørður
   Klaksvik
   Runavík
   Thorshavn
   Tvoroyri
   Vestmanna

Grenlandia

   Aasiaat
   Ittoqqortoormiit
   Kangaatsiaq
   Maniitsoq
   Qaanaaq
   Qaqortoq
   Qasigiannguit
   Qeqertarsuaq
   Nanortalik
   Narsaq
   Nuuk
   Paamiut
   Sisimiut
   Tasiilaq
   Upernavik
   Uummannaq

Ciekawe miejsca[edytuj]

Obiekty z listy światowego dziedzictwa UNESCO[edytuj]


Język[edytuj]

Językiem urzędowym jest duński. Język duński jest niepodobny do żadnego innego. Ciekawostką jest, że duńskie słowo „tak” oznacza po polsku „dziękuję”. Duńczycy mają także magiczne słowo „hygge”, które oznacza miłą i przytulną atmosferę (jest ono trudne do przetłumaczenia na język polski).

Zakupy[edytuj]

Gastronomia[edytuj]

Noclegi[edytuj]

Bezpieczeństwo[edytuj]

Jest to kraj bezpieczny, gdzie wielką wagę przywiązuje się do ochrony środowiska naturalnego. Duńczycy sortują śmieci, a około 60 proc. odpadów podlega powtórnemu przetworzeniu. Od kilku lat zamiast elektrowni buduje się tu farmy wiatrowe (w 2002 r. w Danii utworzona została największa farma wiatrowa na świecie).

Kontakt[edytuj]

Przedstawicielstwa dyplomatyczne[edytuj]

Przedstawicielstwa dyplomatyczne akredytowane w Danii[edytuj]

Ambasada RP w Kopenhadze

Adres: Richelieus Allé 12, DK-2900 Hellerup

Telefon: +45 39 46 77 00

Fax: +45 39 46 77 66

Strona www: https://kopenhaga.msz.gov.pl/pl/

E-mail: copenhagen.info@msz.gov.pl

Przedstawicielstwa dyplomatyczne akredytowane w Polsce[edytuj]

Ambasada Danii w Warszawie

ul. Marszałkowska 142, 00-061 Warszawa

Telefon: +48 22 565 29 00

Fax: +48 22 565 29 70

Strona www: http://polen.um.dk

E-mail: wawamb@um.dk